antalya escort istanbul escort ataköy escort istanbul escort beylikdüzü escort escort istanbul ataşehir escort şişli escort ataşehir escort kadıköy escort escort beylikdüzü escort kadıköy

Rus Mizah Yazarı Arkadi Averçenko ile ilgili Yeni Bir Çeviri: Bir Safdilin Hatıra Defteri – Gün Zileli umraniye escort bayan umraniye escort atasehir escort kadikoy escort bayan kadikoy escort atasehir escort bayan konyaalti escort

Rus Mizah Yazarı Arkadi Averçenko ile ilgili Yeni Bir Çeviri: Bir Safdilin Hatıra Defteri

Yeni çeviri: Bir safdilin hatıra defteri

Rus mizah yazarı Arkadi Averçenko’dan çevirdiğim Bir Safdilin Hatıra Defteri (Zapiski prostoduşnogo) okurlarla buluştu.

Aslında yeni bir çeviri değil bu. Dosyaya düştüğüm nota bakılırsa Mayıs 2012’de tamamlamışım. O dönem ilgilenen bir yayınevi çıkmadığı için çeviri rafa kalkmıştı. Ne mutlu ki Bulgakov çevirilerinde birlikte çalıştığımız Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları editörleri çeviriye ilgi gösterdi ve Safdilin hatıraları gün ışığı görme şansı yakaladı.

Kitabın Rusça redaksiyonunu Köpek Kalbi’nde de birlikte çalıştığımız Korhan Korbek üstlendi. Editörlüğümüzü Modern Klasikler serisini yöneten Gamze Varım yaptı. Açık konuşmak gerekirse, Safdili zamanında, okurlarla buluşup buluşamayacağı belirsiz olduğu için olsa gerek, biraz rahat çevirmiştim. Korhan Korbek ve Gamze Varım’ın isabetli uyarıları bu rahatlıktan ileri gelen eksikliklerin ortadan kalkmasında büyük rol oynadı. İkisine de teşekkür ediyorum.

Sevdiğim çok Rus yazar var. Ama bazılarına çok özel, adeta şefkatli denebilecek bir sevgi besliyorum. Bunlardan biri Sergey Dovlatov, diğeri Arkadi Averçenko. Belki kağıda döktükleri dertlere tamamen ikna olduğum için böyle. Felaketten damıttıkları mizahın tam kıvamında bir acılıkta, ama yine de berrak ve lezzetli olmasından ötürü belki de.

Bir Safdilin Hatıra Defteri de istisna değil. Makul dertler üzerine, yer yer acı, ama son derece leziz bir gülmece. Gülerek çevirdim. Gülerek okunmasını diliyorum.

Eleştiri, görüş ya da tavsiye bildirmek isteyenler için mail adresim: mustafayilmaz@outlook.com

 

Arkadi Averçenko’nun, yine Mustafa Yılmaz’ın çevirisiyle Kibele Yayırwnları tarafından basılan Leninnâme adlı kitabıyla ilgili olarak 6 yıl önce Mustafa Yılmaz’ın yazdığı yazı aşağıdadır.

Yeni çeviri: “Leninnâme” – Arkadi Averçenko

Arkadi Averçenko’nun öykülerinden derlenen “Leninnâme” adlı kitap geçtiğimiz hafta Kibele Yayınları’ndan çıktı.

Leninnâme bir Yayın Kolektifi çalışması olarak gerçekleşti. Derlemede yer alan öykülerin seçimi ve çevirisi bana ait. Bu yazıda kitabın nasıl ortaya çıktığına dair kısaca bir şeyler söylemek istiyorum.

Bu söz söyleme ihtiyacını gereksiz bulanlar olabilir. Özellikle sıradan okurlar arasında. Ancak Türkiye’de edebi çevirinin tarihiyle bir şekilde uğraş hâlinde olanlar, çevirmenlerin ürünleri üzerine karaladığı veya hiç karalamadığı satırların kıymetini bilirler. Örneğin, Vâlâ Nureddin’in Sovyetler Birliği’nden döndükten sonra onca yazar arasından çevirmek için ilk önce neden Averçenko’yu seçtiğini bilebilsek hiç fena olmazdı doğrusu. Aynı şekilde, TKP kökenli Rusça çevirmenlerinden Hasan Ali Ediz’in 1950’lerin sonunda, Lenin’in deyimiyle “Feci derecede  kızgın ve kırgın beyaz muhafız” Arkadi Averçenko’ya yönelirken aklında ne olduğunu bilmek Türkiye’deki sol kültürün evrimi açısından aydınlatıcı bir an olabilirdi.

Ne yazık ki, bunların hiçbiri elimizde yok. Ama en azından Leninnâme için bu notu düşmek elimizde.

Rus mizahçı Arkadi Averçenko, St. Petersburg’da çıkardığı Novıy Satirikon‘da 1917 Nisanından sonra Lenin ve Troçki’ye karşı kendi savaşını başlatır. Ekim’den önce ve sonra Bolşevikleri hicveden yazılar yazar, karikatürler yayımlar. Şubat Devrimi’nin ateşli taraftarı olan yazar Ekim’i benimsememektedir. 1918’de Lenin ve Troçki’yi Kızıl Meydan’da kafataslarının üzerinde resmeden bir karikatürün yayımlanmasının ardından dergisi kapatılır. Averçenko Çeka’dan canını  zor kurtarır ve güneye kaçar. Bir yandan da savaşını sürdürür. 1920 tarihli “Devrimin Sırtına Bir Düzine Bıçak” kitabı bu kalem savaşının en parlak ürünüdür denilebilir. Lenin’in Kasım 1921’de kitapla ilgili Pravda‘da çıkan yarı ironik değerlendirmesiyle birlikte savaş Averçenko ve Lenin arasında kısa süreli bir polemiğe dönüşür.

Beyaz Ordu’nun yenilgisinden sonra Arkadi Averçenko’nun binlerce Rus mülteciyle birlikte geldiği İstanbul’da uzunca bir süre ikâmet ettiğinden daha önce bahsetmiştim. Averçenko, Lenin’in “Yeteneklice yazılmış bir kitapçık” yazısını İstanbul’da okur. Ve ona “Pro Domo Sua (Kendini ve Davranışlarını Savunmak)”başlıklı bir yazıyla cevap verir. Yazı İstanbul’da Fransızca ve Rusça olarak iki dilde çıkan Presse du Soir gazetesinde yayımlanır. Bu yazının varlığı Rus edebiyatı çevrelerinde bilinmekle birlikte, metnin kayıp olduğu düşünülmekteydi. Ta ki 2011 Martında Rus araştırmacı gazeteci Rafael Sokolovski bir kopyasını, muhtemelen Çek Cumhuriyeti’ndeki Averçenko arşivinde bulup yayımlayana dek.

O sıralar, üniversiteden bir hocamla biz de bu yazıyı, daha doğrusu gazetenin ilgili kopyasını Türkiye kütüphanelerinde ve arşivlerinde aramakta idik. Yazışma hâlinde olduğum ve konuyla ilgili ipucu düzeyinde dahi bilgi sahibi olabileceğini düşündüğüm insanlara Averçenko’dan ve yazısından bahsediyordum. Bunlardan biri de Gün Zileli idi.

Zileli, “Devrimin Sırtına Bir Düzine Bıçak” ve Averçenko’nun Lenin’le giriştiği polemiği ilginç buldu ve bunu bir çeviri projesi olarak Yayın Kolektifi’ne sunmamı önerdi. Averçenko’nun uzun süredir Türkçede kitap hâlinde bir çevirisinin olmayışını da dikkate alınca öneri bana üzerinde çalışmaya değer göründü. “Devrimin Sırtına Bir Düzine Bıçak”ın merkezde bulunduğu bir “Leninnâme” derlemesi hazırlama fikri 2011 yazında bu yazışmalar sırasında doğdu. Zileli ayrıca çevirinin redaksiyonunu da üstlenme nezaketini göstererek çalışmaya ciddi bir katkı sundu.

Derlemenin adına gelince… Arkadi Averçenko’nun St.Petersburg, Rostov-na-Donu, Simferopol (Akmescit), İstanbul ve Prag günlerinde, 1917’den 1925’e dek Lenin ve Bolşeviklerle ilgili yazdığı çok sayıda hiciv var. Bunların en popülerlerinden birisi “Devrimin Sırtına Bir Düzine Bıçak” kitabı. Bir diğeri ise Rus edebiyatında “Malenkaya leniniana” (Küçük Leninnâme) olarak bilinen “Bütün İktidar Bana”“Lenin’e Sempati Duyuyor ve Onu Anlıyorum”“A.Averçenko’dan Lenin’e Dostça Bir Mektup” felyetonları. Derlemeye bunların dışında Averçenko’nun Lenin’e karşı kaleme aldığı ilk yazı olan “Denyenlerin Armağanı”, yukarıda da bahsettiğim “Pro Domo Sua” ve Lenin’in Pravda’da çıkan “Yeteneklice Yazılmış Bir Kitapçık”yazılarını aldık. Pek küçük sayılamayacağı için de adına sadece Leninnâme demeyi tercih ettik.

Leninnâme’yle birlikte Türkçede kitap hâlinde çıkmış Arkadi Averçenko çevirileri sayısı 4 oldu:

“Aşk Nizamnâmesinin Yedi Maddesi”, 1927. Çev. Vâlâ Nureddin,
“Sahtekârsız Memleket”, 1957. Çev. Hasan Ali Ediz,
“Küçük İnsan Öyküleri – Mihail Zoşçenko/Arkadiy Averçenko”, 2011. Çev. Hüseyin Kandemir.

Averçenko gibi bir mizah devi için dört çeviri ne kadar da az! Üstelik Ekim Devrimi’ne dair her satır yazının su gibi tüketildiği 1970’lerde bu sayı sadece iki idi. Bu acı durumu en iyi kavrayanlardan biri olan Aziz Nesin 1972 tarihli bir röportajında şunu demiş:

“Bir yazarın ancak yurdunda var olabileceğinin yüzlerce örneğinden en güzeli Arkadi Averçenko’dur. Averçenko Rusya’dan ayrıldıktan sonra hiçbir ulusun benimsediği yazar olamadığından hakkı olan yeri alamamıştır.”

Averçenko çevirileri alanında Türkçedeki uzun suskunluk Hüseyin Kandemir’in taze çevirisiyle bozulmuş oldu. Ondan habersiz biz de üstüne Leninnâme’yi ekledik. Aziz Nesin’in işaret ettiği haksızlığın giderilmesi açısından hiç de fena bir başlangıç sayılmaz.

17 Nisan 2012, Moskova.

Reklamlar
  • Soru sor

  • YAZI DETAYLARI


    Yorumunuz

    isim ve e-posta girmek zorunlu degildir.
    tüm istediğimiz yorum yazılmasıdır. bu yüzden bu tür zorunlulukları doğru bulmuyoruz..




    Safari hates me


    Gün Zileli
    Röportajlar
    Son Röportaj:
    Tüm Röportajlar:
    > Beni en çok etkileyen yazar, şair ve kitaplar
    > Anarşist Kitaplık
    > Linkler

    Dış Yazılar

    Kentlerde (2000-2013) Yazar: Gün Zileli 2018

    Kentlerde (2000-2013)
    Yazan: Gün Zileli,
    İletişim Yayınları, 2018


    KİTAP TANITIM
    Anna Larina: Asla Unutamam Çeviren: Gün Zileli 2018

    Anna Larina: Asla Unutamam
    Çeviren: Gün Zileli,
    İmge Kitabevi Yayınları, 2018


    KİTAP TANITIM
    Anarsizme Kenar Notlari, Yazan: Gün Zileli, Propaganda, 2016

    Anarşizme Kenar Notları
    Yazan: Gün Zileli,
    Propaganda, 2016


    KİTAP TANITIM
    Çanlar, Yazan: Gün Zileli, iletişim, 2016

    Çanlar
    Yazan: Gün Zileli,
    iletişim, 2016


    KİTAP TANITIM
    Bitmeyen Kavga – John Steinbeck, Türkçesi: Gün Zileli, Sel Yayıncılık, 2016

    Bitmeyen Kavga
    Yazan: John Steinbeck Türkçesi: Gün Zileli,
    Sel Yayıncılık, 2016


    KİTAP TANITIM

    Kitap Rafı

    tanıtımlar için, kitap kapaklarına tıklayınız.
    > Yazdığım Kitapların Tanıtımları
    Stalin Yargılanıyor
    Stalin Yargılanıyor
    İstanbulum - Arnavutköy, Gün Zileli, Heyamola Yayınları, 2010
    Rejimler, Partiler, Kişiler ve 'Ulus'lar, Gün Zileli, 2010, Kibele Yayınları
    Benim Kahraman Köpeklerim, Yazan: Gün Zileli, Özyürek Yayınları, 2012
    Benim Kahraman Köpeklerim, Yazan: Gün Zileli, Özyürek Yayınları, 2012
    Muhafazakâr Liberalizm – Yazan: Gün Zileli, İmge Kitapevi, 2014
    Haziran Günleri -Gezi Notları- Yazan: Gün Zileli, büyülüdağ Yayınevi, 2014
    Mevsimler (Roman) Yazan: Gün Zileli, İletişim Yayınevi, 2014
    Çanlar (Roman), Yazan: Gün Zileli, iletişim, 2016
    Anarşizme Kenar Notları, Yazan: Gün Zileli, Propaganda, 2017
    Kentlerde (2000-2013) Yazar: Gün Zileli 2018
    > Çevirisini Yaptığım Kitapların Tanıtımları
    İşçiler Çalışmaya Karşı
    Margarete Buber Neumann, İki Diktatörlük Altında - Çeviren: Gün Zileli, İmge 2012
    Gece Yarısında Aydınlık - Yazan: Erica Wallach - Çev: Gün Zileli, Ayrıntı Yayınları, 2013
    Kirov Cinayeti ve Stalin Yazan: Robert Conquest Çeviren: Gün Zileli, h2o kitap, 2015
    Bitmeyen Kavga
    Asla Unutamam

    Kitaplar ve Yazılar

    YAYINKOLEKTİFİ KİTAPLARI

    3 YENİ KİTAP ÇIKTI

            
  • "Hayatsız Kadın" AYŞE (YENİ)
  • Leninnâme (YENİ)
  • Dünyanın Her Yeri Sahne (YENİ)
  • Halk Silahlanınca
  • Komün Bilgeliği
  • Yitik
  • Efendisiz Demokrasi
  • İmlasız Bahçe Şiirleri
  • Peşime Verdi
  • Türler ve Cinsler


  • Son Yazılar

    Soru Cevap Bölümü

    Yorumlar

    Son Yorumlar
    En Çok Yorum Yazılmış Yazılar
    Sitede toplam, 1887 yazı  ve 47,959 yorum bulunmaktadır.
    Forum Sayfası



    Konuk Görseller

      Konuk Yazılar

      Tüm Konuk Yazılar



      Konuk Yazarlar

      Portreler


      Kentlerde (2000-2013) Yazar: Gün Zileli 2018

      Kentlerde (2000-2013)
      Yazan: Gün Zileli,
      İletişim Yayınları, 2018


      KİTAP TANITIM
      TÜM DUYURULAR
      YAZI ARŞİVİ

      Arşiv'den

      1980'lerde 'Sosyalizmin Bunalımı' Tartışmaları

      Kategoriler


      KİTAP Tanıtım Yazıları


      Sesli Arşiv

      ...