Do─čan ├ľzg├╝den / Bir vapur┬áge├žer Varna ├Ân├╝ndenÔÇŽ



(Art─▒ger├žek, 29 Mart 2018)

Naz─▒m Hikmet’in s├╝rg├╝n ┼čiirleri i├žerisinde en duygusal┬áolanlar─▒ndand─▒r Bulgaristan’─▒n Varna sahil kentinde┬áyazd─▒klar─▒ÔÇŽ┬á┬á1957┬áy─▒l─▒n─▒n May─▒s ay─▒ sonlar─▒nda M├╝nevverÔÇÖin do─čdu─ču ─▒hlamur kokan Sofya ├╝zerinden┬áVarnaÔÇÖya┬ágelmi┼čtir…

Bir vapur ge├žer Varna┬á├Ân├╝nden,┬á
uy Karadeniz`in g├╝m├╝┼č telleri,┬á
bir vapur ge├žer Bo─čaz`a do─čru.
Naz─▒m usulcac─▒k ok┼čar vapuru,┬á
yanar elleri…

Sonra geride┬áb─▒rakt─▒─č─▒ o─člunu d├╝┼č├╝n├╝r:

ÔÇťKar┼č─▒ yaka memleket,
sesleniyorum VarnaÔÇÖdan,
i┼čitiyor musun?
Memet! Memet!

T├╝rkiye’de┬áMenderes diktas─▒n─▒n iyice kurumla┼čmaya ba┼člad─▒─č─▒ y─▒llarday─▒zÔÇŽ Biz sol d├╝┼č├╝nceli┬ágen├ž gazetecilerin┬ámilliyet├ži-islamc─▒ DP iktidar─▒na kar┼č─▒ gazeteciler┬ácemiyetleri ve gazeteciler sendikalar─▒nda ├Ârg├╝tsel m├╝cadelenin┬átemellerini┬áatmaya ├žal─▒┼čt─▒─č─▒m─▒z y─▒llarÔÇŽ

O┬áy─▒llarda hen├╝z sosyalist ├╝lkeler saf─▒nda bulunan Bulgaristan’─▒n ve┬áMacaristan’─▒n T├╝rkiye’de de ├žok izlenen┬áSofya ve Pe┼čte radyolar─▒n─▒n T├╝rk├že┬áyay─▒nlar─▒nda Naz─▒m Hikmet’i kendi sesinden dinlemeye ├žal─▒┼č─▒yor, ┼čiirlerini┬á├žal─▒┼čt─▒─č─▒m─▒z┬ágazetelerde olamasa da, ├Ârg├╝tsel toplant─▒larda, dost sohbetlerinde yans─▒tmaya ├žabal─▒yoruz.
ÔÇŽ

─░nci’yle birlikte bir s├╝rg├╝n olarak┬áNaz─▒m’─▒n┬áVarna’s─▒yla tan─▒┼čmam─▒z 1975 y─▒l─▒ yaz─▒ndaÔÇŽ

So─čuk┬ásava┼č─▒n son y─▒llar─▒ÔÇŽ ABD y─▒llard─▒r s├╝rd├╝rd├╝─č├╝ Vietnam sava┼č─▒nda yenik d├╝┼čm├╝┼č, ├╝lkenin┬ákuzeyi ve┬ág├╝neyi tek sosyalist devlet bayra─č─▒ alt─▒nda birle┼čmi┼č, Kambo├žya ve┬áLaos’ta da sol g├╝├žler ├╝lke y├Ânetimlerini ele┬áge├žirmi┼č…

San─▒r─▒m┬áSovyet halk─▒n─▒n 1943’teki Stalingrad zaferi, K─▒z─▒lordu’nun 1945’te Reichtag’a Sovyet┬ábayra─č─▒n─▒ dikmesi,┬á1949’da ├çin Halk Cumhuriyeti’nin kurulmas─▒, 1957’de uzaya┬áSputnik’in f─▒rlat─▒lmas─▒, 1959’da K├╝ba Devrimi’nden┬áberi d├╝nya solu 1975’te yeniden┬áuluslararas─▒ arenadaki en destans─▒ d├Ânemlerinden birini ya┼č─▒yor.

Davetlisi┬áoldu─čumuz┬áUluslararas─▒ Gazeteciler┬áFederasyonu (IOJ)’un Varna’daki tatil yerinde Sovyetler Birli─či ve┬áDemokratik Alman Cumhuriyeti dahil sosyalist ├╝lkelerden gelmi┼č gazetecilerle┬ás├Âyle┼čiyoruz. ├ço─ču ABD’nin┬ába┼č─▒n─▒ ├žekti─či kapitalist sistemin ├ž├Âk├╝┼č├╝n├╝n son┬áderece yak─▒nla┼čt─▒─č─▒ beklentisi i├žinde…

Avrupa Ekonomik Toplulu─ču (AET)’nin┬áve NATO’nun genel merkezlerinin bulundu─ču Br├╝ksel’den geldi─čim i├žin┬áBat─▒ d├╝nyas─▒n─▒n┬ábu iki kurumunun son geli┼čmeler kar┼č─▒s─▒ndaki tepkisinin ne oldu─ču, bunal─▒ma┬ágirip girmedi─či┬ásoruluyor.

Sovyetler┬áBirli─či’nin ba┼č─▒n─▒ ├žekti─či ve di─čer sosyalist ├╝lkeleri b├╝nyesinde birle┼čtiren┬áKar┼č─▒l─▒kl─▒ Ekonomik┬áDayan─▒┼čma Konseyi┬á(COMECON)┬áve de askersel┬áVar┼čova┬áPakt─▒’n─▒n erge├ž uluslararas─▒ planda daha a─č─▒r basaca─č─▒┬á├╝zerine bahse┬ágiriliyor.

Ben┬áAvrupa ve Amerika’daki bas─▒n sendikalar─▒n─▒ ve derneklerini bir ├žat─▒ alt─▒nda┬átoplayan┬áUluslararas─▒┬áGazeteciler┬áFederasyonu (FIJ)’in 60’l─▒ y─▒llardan beri ├╝yesiyim. Gazetecilerin ifade┬á├Âzg├╝rl├╝─č├╝ ve sosyal┬ág├╝venlikleri a├ž─▒s─▒ndan o so─čuk sava┼č y─▒llar─▒nda iki tarafl─▒┬áneler yapabilece─čimizi tart─▒┼č─▒yoruz.

Her┼čey┬áiyi ho┼č da, ya iki y─▒l ├Ânce ┼×ili’deki ABD destekli askeri darbe, Bulgaristan ve┬áSovyetler Birli─či’nin s─▒n─▒r┬ákom┼čusu T├╝rkiye’de sol g├╝├žlere kar┼č─▒ s├╝r├╝p giden bask─▒┬áve engellemeler?

Hele┬áhele A─čustos’ta Sovyetler Birli─či’nin ABD, Kanada ve 35 Bat─▒ ├╝lkesiyle birlikte┬áimzalayaca─č─▒┬áHelsinki Sonu├ž┬áBelgesi?

T├╝rkiye’de┬áya da ┼×ili’de olup bitenlere duyarl─▒lar, ama onlar i├žin g├╝ncel sorun Bat─▒-Do─ču┬áyak─▒nla┼čmas─▒n─▒n┬á├Ân├╝m├╝zdeki y─▒llarda kaydedece─či geli┼čmelerÔÇŽ Herkes son derece┬áiyimserÔÇŽ B├Âyle bir belge imzalansa da son┬á├ž├Âz├╝mlemede sosyalist sistemin┬áa─č─▒rl─▒─č─▒n─▒ ta┼č─▒yacak.

Leonid┬áBrejnev hen├╝z iktidardaÔÇŽ

Kafamda┬ábinbir soruyla d├Ân├╝yorum Br├╝ksel’eÔÇŽ Y─▒llarca SSCB Kom├╝nist Partisi ├žizgisine┬áyak─▒n┬áT├╝rkiye Kom├╝nist┬áPartisi┬áve┬áT├╝rkiye ─░┼č├ži Partisi┬áy├Âneticilerinin┬áHelsinki a├ž─▒l─▒m─▒n─▒ g├Âklere ├ž─▒kartan ate┼čli mesajlar─▒n─▒ dinliyoruz.
ÔÇŽ.

Ve┬áde T├╝rkiye’de 1980 DarbesiÔÇŽ

Fa┼čist┬áaskeri cunta t├╝m sol g├╝├žleri, sendikalar─▒, sivil toplum kurulu┼člar─▒n─▒ ve K├╝rt┬ádireni┼č ├Ârg├╝tlerini vuruyorÔÇŽ┬áKitlesel tutuklamalar, i┼čkenceler, vatanda┼čl─▒ktan┬áatmalarÔÇŽ

Onlar┬ái├žin pek de dert de─čilÔÇŽ Varsa yoksa Helsinki ruhuÔÇŽ Daha ├Ânce de defalarca┬áyazm─▒┼čt─▒mÔÇŽ

TKP┬átaraftarlar─▒n─▒n┬áKurtulu┼č Gazetesi┬á15┬áNisan 1981 tarihli say─▒s─▒n─▒n birinci sayfas─▒nda Evren ile Brejnev’in┬áyanyana┬áfoto─čraflar─▒n─▒ “T├╝rk-Sovyet Dostlu─ču 60 ya┼č─▒nda” ba┼čl─▒─č─▒ alt─▒nda┬áyay─▒nl─▒yor.

O┬áda yetmiyor, cunta ┼čefi Evren 25-28 ┼×ubat 1982’de Bulgaristan’a yapt─▒─č─▒┬áziyarette “B├╝y├╝k Balkan Y─▒ld─▒z─▒”┬áni┼čan─▒yla taltif ediliyor.

Fizik┬á├Âz├╝rl├╝ Brejnev’in 10 Kas─▒m 1982’de g├Ârevden ├žekilmek zorunda kalmas─▒ ├╝zerine Helsinki┬ás├╝recini onun┬áyerine arka arkaya parti genel sekreterli─či g├Ârevini ├╝stlenen ya┼čl─▒┬áparti b├╝rokratlar─▒ndan Yuri Andropov ve┬áKonstantin ├çernenko y├╝r├╝tmeye┬á├žal─▒┼č─▒yor.

Ama┬á1975’te Vietnam halk─▒n─▒n zaferiyle prestijinin zirvesine ula┼čan Sovyetler┬áBirli─či, on y─▒ll─▒k aradan sonra art─▒k┬ákapitalist sisteme son darbeyi vurmas─▒┬ábeklenen s├╝per g├╝├ž de─čil.

11┬áMart 1985’te ba┼člayan Mihail Gorba├žov d├Ânemi 1991’de sadece Sovyetler┬áBirli─či’nin de─čil, ayn─▒zamanda┬áCOMECON ve Var┼čova Pakt─▒’yla birlikte d├╝nya┬ásosyalist sisteminin de ├ž├Âk├╝┼č├╝ne tan─▒k oluyor.

Nedenleri┬áayr─▒ bir tart─▒┼čma konusuÔÇŽ ├ľzellikle de SBKP’nin en sad─▒k destek├žisi olan o┬ád├Ânemin sol partiler┬áy├Âneticilerinden hayatta kalanlar─▒n─▒n tart─▒┼čmalar─▒ gereken┬ábir konu.
ÔÇŽ.

Konuya┬áVarna’yla girmi┼čtimÔÇŽ

Varna’y─▒┬áson g├Âr├╝┼č├╝m, Bulgaristan’da Todor Jivkov y├Ânetiminin t├╝m T├╝rk k├Âkenlileri Bulgarla┼čt─▒rma,┬áT├╝rk┬áisimlerini Bulgar ismine d├Ân├╝┼čt├╝rme operasyonunun en ac─▒mas─▒zca┬áuyguland─▒─č─▒ 80’li y─▒llar─▒n sonundayd─▒. Daha┬á├Ânceki gidi┼člerimde sosyalist┬ásistemin verdi─či ├že┼čitli g├╝vencelerle mutlu ya┼čayan T├╝rk’lerin bu “isim┬áde─či┼čtirme”┬ázorlamas─▒ndan dolay─▒ ├žektikleri ac─▒ya i├žim burkularak tan─▒k┬áoldum. Varna’dan Sofya’ya d├Ân├╝┼č├╝mde partili┬áBulgar meslekda┼člar─▒mla tart─▒┼čt─▒m.

“Bu┬áJivkov deli mi? T├╝rk Devleti’nin kendi az─▒nl─▒klar─▒na y─▒llard─▒r uygulad─▒─č─▒ ─▒rk├ž─▒┬ábask─▒lara m─▒ ├Âzeniyor?┬áUnutmay─▒nÔÇŽ Her y─▒l y├╝zbinlerce g├Â├žmen i┼č├žimiz ├╝lkelerine┬átatile gitmek i├žin sizin topraklar─▒n─▒zdan ge├žiyor. Biz┬áy─▒llard─▒r┬á├Ârg├╝tlerimizle, yay─▒nlar─▒m─▒zla sosyalizmin insan onuruna en yak─▒┼č─▒r sistem oldu─čunu┬áanlatmaya┬á├žal─▒┼č─▒yoruz. Sizin y├Âneticilerinizin yapt─▒klar─▒ T├╝rk Devleti’nin K├╝rt┬áhalk─▒na ve di─čer az─▒nl─▒klara yapt─▒─č─▒ ayr─▒mc─▒l─▒k┬áve bask─▒lar kadar utan├ž vericiÔÇŽ”

G├Âzlerinde┬áac─▒l─▒ bir ifade, susuyorlard─▒ÔÇŽ

Devran┬áde─či┼čtiÔÇŽ Art─▒k ne Rusya’da T├╝rkiye’nin 1971 ve 1980 darbesi┬ákurbanlar─▒yla hi├žbir dayan─▒┼čma┬ág├Âstermeyen Brejnev, ne de Bulgaristan’da┬áEvren’e “b├╝y├╝k Balkan ni┼čan─▒” verip T├╝rkleri Bulgarla┼čt─▒rmaya┬á├žal─▒┼čan┬áJivkov varÔÇŽ

Onlar┬áyok ama, Bulgaristan’da Avrupa Birli─či d├Ânem ba┼čkan─▒ s─▒fat─▒yla o g├╝zelim Varna┬ákentinde AB┬áy├Âneticilerini Erdo─čan fa┼čistiyle bulu┼čmaya zorlayan, ad─▒ binbir┬áyolsuzluk olay─▒na ve mafya ili┼čkisine kar─▒┼čm─▒┼č┬áolan Boyko Borisov varÔÇŽ.

Borisov┬ámalum da, AB kurumlar─▒ y├Âneticilerinin, Afrin’i islamc─▒ ├žapulculara i┼čgal ettirerek┬áK├╝rt halk─▒n─▒n┬áya┼čam─▒n─▒, varl─▒─č─▒n─▒ ve t├╝m tarihsel de─čerlerini ayaklar alt─▒na alan┬á┬áT├╝rk Ordusu ba┼čkomutan─▒ Recep Tayyip┬áErdo─čan’la o g├╝zelim Varna’da bir ziyafet masas─▒nda bir araya gelmesine,┬áard─▒ndan da k─▒rk y─▒ll─▒k dostlar gibi┬ásarma┼č dola┼č foto─čraf ├žektirmelerine ne┬ádemeli?

Ka├ž┬ákez yazd─▒m, tekrarl─▒yorumÔÇŽ Bunun 1938’de Britanya ba┼čbakan─▒ Chamberlain’─▒n┬ád├╝nyay─▒ kana boyamaya┬áhaz─▒rlanan Hitler sap─▒─č─▒n─▒n aya─č─▒na giderek M├╝nih’te┬ásarma┼č dola┼č olmas─▒ndan fark─▒ ne?

Evet,┬ág├Âr├╝┼čmede Ege sorunu ve Afrin i┼čgaliyle ilgili baz─▒ de─činmelerde bulunmak┬ázahmetine katlanm─▒┼člarÔÇŽ Ama┬áertesi g├╝n Erdo─čan havuzundaki T├╝rk medyas─▒n─▒n┬ábirinci sayfalar─▒ “Ortak ├ž─▒kar bulu┼čmas─▒”, “Varna’da bahar┬áhavas─▒”, “Zorlu g├╝nler geride kals─▒n”, “G├╝├žl├╝ Avrupa’y─▒┬ábirlikte in┼ča edelim” man┼četleriyle donanm─▒┼čt─▒.

Temel┬áhak ve ├Âzg├╝rl├╝klere, insan haklar─▒na sayg─▒y─▒ temel d├╝stur ilan eden Avrupa┬áBirli─či’nin a─ča babalar─▒n─▒n, bu┬áman┼četlerin ├ževirilerini okuyunca, y├╝zleri bir┬ánebze k─▒zarm─▒┼č m─▒d─▒r?

Hemen┬áard─▒ndan. ABD ba┼čkan─▒ Trump, T├╝rkiye konusunda zaman zaman ele┼čtirel┬áa├ž─▒klamalar yapan Fransa┬áCumhurba┼čkan─▒ Macron’a telefon ederek Suriye’deki┬áortak stratejik zorluklar konusunda T├╝rkiye ile i┼čbirli─činin┬ág├╝├žlendirilmesi┬ágere─čini dayat─▒yor.

Afrin’deki K├╝rt halk─▒n─▒┬á├žoktan Tayyip’e satm─▒┼č olan Rusya devlet ba┼čkan─▒ Putin’in de art─▒k s├Âyleyebilece─či┬áyeni┬ábir ┼čey yokÔÇŽ Nas─▒l olsun ki ABD ve AB ├╝yelerinin ├žo─čunlu─ču Rus┬ádiplomatlar─▒n─▒ ardarda s─▒n─▒rd─▒┼č─▒ ederken┬áPutin’in dostu Erdo─čan “Bir iddiaya istinaden baz─▒ ├╝lkeler bir┬áad─▒m att─▒ diye, biz de ayn─▒ ad─▒m─▒ atal─▒m ┼čeklinde┬ábir anlay─▒┼č i├žinde┬áolmay─▒z” diyerek kuzey kom┼čusunun bundan sonraki deste─čini de garantiye┬áal─▒yor.

T├╝m┬ábunlar olurken, ba┼čta K├╝rt ├Ârg├╝tleri olmak ├╝zere T├╝rkiyeli demokratik┬ákurulu┼člar─▒n olu┼čturdu─ču┬áAfrin┬áPlatformu┬áAvrupa Birli─či’nin ve NATO’nun merkezi Br├╝ksel’in meydanlar─▒nda ve caddelerinde┬áardarda i┼čgali┬áprotesto ve Afrin halk─▒yla dayan─▒┼čma g├Âsterileri d├╝zenliyor.

Bel├žika┬ámedyas─▒ suskunÔÇŽ Bel├žika siyaseti, en sol ge├žinenleri dahil, suskunÔÇŽ

Naz─▒m┬áHikmet’i dinliyorum yine Varna’dan:

Y├╝rek de─čil be,┬á├žar─▒km─▒┼č bu, manda g├Ân├╝nden,┬á
teper ha babam teper
paralanmaz
teper ta┼čl─▒ yollar─▒.
 
 
http://www.info-turk.be
facebook
Tel: (32-2) 215 35 76
GSM: (32) 477 508 349
Fax: (32-2) 588 69 53
  • Soru sor

  • YAZI DETAYLARI