─░ktidars─▒z ─░ktidarlarÔÇŽ ─░ktidarl─▒ ─░ktidars─▒zlarÔÇŽ

 

 

─░ktidar konusunda bug├╝ne kadar ├žok s├Âz s├Âylenmi┼č, ├žok tan─▒mlama yap─▒lm─▒┼čt─▒r. Hepsi de bir ┼čekilde ger├že─če tekab├╝l eder. ├ľrne─čin ÔÇťiktidar yozla┼čt─▒r─▒rÔÇŁ deyi┼či olduk├ža yayg─▒n kullan─▒l─▒r ki, ├žok do─čru bir saptamad─▒r. Di─čer yandan ÔÇťiktidar bo┼čluk tan─▒maz daÔÇŁ denir. Bu, daha ├žok, ÔÇťuyan─▒k olun da yerinizi ba┼čkas─▒na kapt─▒rmay─▒nÔÇŁ t├╝r├╝ bir a├ž─▒kg├Âzl├╝k ├ža─čr─▒s─▒ olarak anla┼č─▒l─▒r daha ├žok ama asl─▒nda do─črudur da. ─░ktidar, hava gibi u├žucu ama ayn─▒ zamanda g├╝├žl├╝ bir maddedir. Nas─▒l hava bo┼čluk tan─▒mazsa, iktidar da bo┼čluk tan─▒maz. U├žakta bile k─▒sa s├╝re i├žin bir ÔÇťhava bo┼člu─čuÔÇŁ oldu─čunda u├žak d├╝┼čer gibi olur. Bu y├╝zden iktidar bo┼člu─ču, ├Âzellikle iktidar sahipleri a├ž─▒s─▒ndan tehlikeli bir ┼čeydir.

Dolay─▒s─▒yla iktidar sahipleri, iktidarlar─▒ tehlikeye girdi─činde, hele hele bu tehlikenin kendilerini iyice tehdit eder hale geldi─čini hissettiklerinde, y├╝zlerindeki her t├╝rl├╝ ÔÇťdevlet adam─▒ÔÇŁ ya da ÔÇťadaba g├Âre davranmaÔÇŁ, ÔÇťkamuoyunun ├Ân├╝nde terbiyeli bir g├Âr├╝n├╝m arz etmeÔÇŁ maskesini atar ve do─črudan ÔÇťkemikk─▒ranÔÇŁ ├Âzlerini a├ž─▒─ča vurma gere─čini duyarlar. ├ç├╝nk├╝ art─▒k iktidarlar─▒n─▒ koruyabilmek i├žin ellerinde son bir silah kalm─▒┼čt─▒r: Korku salmak.

Bu y├╝zden birilerinin bacaklar─▒n─▒ ÔÇť├žat─▒r ├žat─▒r k─▒rmaÔÇŁ talimat─▒ verirler. Elbette bu talimat sadece ┼ču ya da bu su├ž erbab─▒yla ilgili de─čildir. Bundan herkes kendi pay─▒na baz─▒ sonu├žlar ├ž─▒kartmal─▒d─▒r. Televizyonlardaki korkun├ž g├Âr├╝n├╝mleri de bu bacak kol k─▒rmaya olduk├ža uygundur zaten. Dolay─▒s─▒yla iktidar─▒n bu a┼čamas─▒ kar┼č─▒s─▒nda art─▒k herhangi bir teredd├╝t ya┼čamak yersizdir. ─░ktidar b├╝t├╝n ├ž─▒plakl─▒─č─▒ ile kendini g├Âstermi┼čtir. Art─▒k bu a┼čamadan sonra iktidar sahiplerinin s├Âyledi─či hi├žbir ┼čey ┼ča┼č─▒rt─▒c─▒ olmamal─▒d─▒r. ÔÇťKoydu mu oturturlarÔÇŁ mesela. Sonra kendilerine soru soran gazetecilere, ÔÇťneden ┼čunu sormuyorsun, neden bunu sormuyorsun?ÔÇŁ diye soru dikte etmeye bile kalk─▒┼č─▒rlar. Bu, art─▒k yakla┼čan son a┼čaman─▒n bir ├Âncesidir. Son a┼čamay─▒ da s├Âyleyeyim. ├ľn├╝m├╝zdeki d├Ânemde soru soran gazetecilerin tekme tokat d├Âv├╝ld├╝─č├╝n├╝ g├Âr├╝rseniz hi├ž ┼ča┼č─▒rmay─▒n.

─░ktidardakiler i├žin konu┼čmak biraz b─▒kt─▒r─▒c─▒ oluyor do─črusu. ├ç├╝nk├╝ art─▒k yapt─▒klar─▒ veya yapacaklar─▒ insanda hi├žbir merak uyand─▒rm─▒yor. Onlar─▒n kar┼č─▒s─▒nda ┼ča┼č─▒rma duygusunu kaybediyor insan. Eh s├╝rpriz de ortadan kalk─▒nca yapt─▒klar─▒n─▒ izlemek yavan, tats─▒z tuzsuz bir yeme─či yemeye ├žal─▒┼čmak gibi bir ┼čey oluyor.

Bu y├╝zden ben ilgimi, iktidars─▒zl─▒─ča do─čru giden iktidarlardan, iktidars─▒zlar─▒n iktidar─▒na y├Ânelttim diyebilirim. ─░ktidars─▒zlar─▒n iktidar─▒ da nas─▒l bir ┼čeymi┼č diye soracaks─▒n─▒z hakl─▒ olarak. Asl─▒nda ben de bunlar─▒ son zamanlarda ke┼čfetmeye ba┼člad─▒m ve bir hayli ilgimi ├žektiler. Bende kaybetti─čim merak ve ┼ča┼č─▒rma duygusunu yeniden canland─▒rd─▒lar, sa─č olsunlar.

Asl─▒nda bu yaz─▒da biraz da onlardan s├Âz etmek istiyorum. ÔÇť─░ktidars─▒z iktidar sahipleriÔÇŁ deyi┼čini bunlar i├žin kullanmak ne kadar do─čru olur bilemiyorum. ├ç├╝nk├╝ asl─▒nda iktidarlar─▒ hi├ž yok ya da iktidar bile denemeyecek kadar k├╝├ž├╝k bir ┼čey de, ben ÔÇťiktidar sahipleriÔÇŁ derken onlar─▒n ula┼čmak istedikleri iktidar─▒, buna ula┼čmak i├žin g├Âsterdikleri gayreti, k─▒saca iktidar h─▒rslar─▒n─▒ kastediyorum asl─▒nda.

Ve ┼čunu hemen belirteyim ki, ilerlemi┼č ya┼člar─▒na ra─čmen g├Âsterdikleri bu iktidar h─▒rs─▒ ger├žekten takdiri ┼čayan olman─▒n ├Âtesinde, iktidar─▒n ne kadar ├žekici bir ┼čey oldu─čunu g├Âstermesi a├ž─▒s─▒ndan da bir ders niteli─činde.

├ľrnek verecek olursam, adam neredeyse gelmi┼č yetmi┼č ya┼č─▒na, bundan sonra hadi diyelim┬á yirmi y─▒l daha ya┼čayacak azami, fakat iktidar h─▒rs─▒ndan vazge├žemiyor. Yani k─▒nayay─▒m m─▒, yoksa bu ÔÇťya┼čama sevinciniÔÇŁ takdir mi edeyim bilemiyorum.

Peki bu h─▒rs nas─▒l tezah├╝r ediyor. Elbette ├Ârnek vermem gerekti─činin bilincindeyim. Adam ├╝nl├╝ bir ┼čair ya da yazar, romanc─▒ falan olamam─▒┼č; hadi diyelim ki ad─▒n─▒ biraz duyurmu┼č ama ancak ├╝├ž├╝nc├╝ s─▒n─▒f ┼čair ya da romanc─▒lar─▒n aras─▒nda an─▒l─▒yor ad─▒, bu y├╝zden b├╝y├╝k bir haz─▒ms─▒zl─▒kla, 1. s─▒n─▒f kabul edilen yazarlara sald─▒r─▒yor da sald─▒r─▒yor. Bu sat─▒rlar─▒mdan 1. s─▒n─▒f yazarlara b├╝y├╝k de─čer verdi─čim san─▒lmas─▒n. Asl─▒nda ben de onlarla bir├žok bak─▒mdan kan uyu┼čmazl─▒─č─▒ i├žindeyim ama s─▒rf 1. s─▒n─▒f yazarlar aras─▒ndalar diye onlara sald─▒rmak akl─▒m─▒n k├Â┼česinden ge├žmez. Sen b─▒rak onlar─▒ da kendine bak. Sen nesin? Ne yazd─▒n? Ne kadar iyi yazd─▒n? Bunlar─▒n ├╝zerinde dur. Yok ├Âyle de─čil. Bir k─▒skan├žl─▒k, bir k─▒skan├žl─▒k.

Orhan Pamuk Nobel ├Âd├╝l├╝n├╝ ald─▒─č─▒ zaman da ayn─▒ ┼čey olmu┼čtu. ├ľzellikle ulusalc─▒ sol kesim aya─ča kalkm─▒┼čt─▒. Birine rastlad─▒m, bana, Orhan PamukÔÇÖun ÔÇťErmeni katliam─▒ndan s├Âz etti─či i├žinÔÇŁ Nobel edebiyat ├Âd├╝l├╝n├╝ ald─▒─č─▒n─▒ s├Âyledi. Bunun ├╝zerine ben de, ÔÇť├ľyle mi? O zaman ben de Ermeni katliam─▒yla ilgili bir yaz─▒ yazay─▒m. Belki bana da verirler Nobel ├Âd├╝l├╝n├╝ÔÇŁ dedim. Tabii ki ┼čakayd─▒. Fakat Nobel ├Âd├╝l├╝ne sald─▒ranlar─▒n g├Âzlerindeki k─▒skan├žl─▒k par─▒lt─▒s─▒n─▒ g├Ârmemek m├╝mk├╝n de─čildi. Oysa ben bu ├Âd├╝le o kadar da b├╝y├╝k de─čer atfetmem. Ger├ži k├╝├ž├╝msemem ama Nobel de Nobel diye tutturman─▒n sa├žma oldu─čunu da d├╝┼č├╝n├╝r├╝m.

Neyse, i┼čte bu iktidars─▒z iktidarl─▒lar, ├Âyle h─▒rsl─▒lar ki, edebiyatla falan da s─▒n─▒rlam─▒yorlar kendilerini. Bir de politikaya soyunmalar─▒ var ki, ger├žekten g├╝l├╝nesi. Mesela tutup ÔÇťb├╝y├╝k politika yapmaÔÇŁ havalar─▒nda CHP Genel Ba┼čkan─▒ K─▒l─▒├ždaro─čluÔÇÖyla boy ├Âl├ž├╝┼čmeye kalk─▒yorlar. Hay─▒r, K─▒l─▒├ždaro─čluÔÇÖnun boyunu ├žok uzun buldu─čum ya da K─▒l─▒├ždaro─čluÔÇÖnun ele┼čtirilmemesi gerekti─čini d├╝┼č├╝nd├╝─č├╝m i├žin s├Âylemiyorum bunu. Bu ÔÇťbayram de─čil seyran de─čilÔÇŁ ele┼čtirilerin esas amac─▒n─▒n baz─▒ k├╝├ž├╝k iktidar sahiplerinin g├Âz├╝ne girmek ve giderek o iktidar sahiplerinin kap─▒s─▒na yamanmak i├žin yap─▒ld─▒─č─▒n─▒ hissetmek, g├Ârmek insan─▒n sinirine dokunuyor. Bunlar k├╝├ž├╝k ÔÇťiskele alabandaÔÇŁ politik numaralar─▒. Yana┼čmak istedikleri gemiye (gemi de ne gemi ya!) ├ž├╝r├╝k ├žar─▒k tahtalar uzat─▒yorlar. Ne bileyim, bunlardan biri ÔÇťK─▒l─▒├ždaro─čluÔÇÖnu ele┼čtirmeÔÇŁ tahtas─▒, bir di─čeri ÔÇťHDPÔÇÖye sald─▒r─▒ÔÇŁ tahtas─▒. Bu iki tahtan─▒n ├╝zerinden y├╝r├╝y├╝p yak─▒nda kendilerini o gemiye atacaklar. Geminin kaptan─▒ buna zaten te┼čne. ─░ktidar h─▒rsl─▒s─▒na kendi gemisinden ÔÇťgel gelÔÇŁ ─▒┼č─▒klar─▒ ├žak─▒p duruyor.

S├╝re├ž ┼č├Âyle anlayaca─č─▒n─▒z: ─░ktidars─▒zl─▒ktan k├╝├ž├╝k bir iktidar oda─č─▒na; oradan da biraz daha b├╝y├╝k bir iktidar oda─č─▒na do─čru ad─▒m ad─▒m ilerlemek. Bunun m├╝ptezelli─či bir yana, merak ediyorum, b├╝t├╝n bunlar─▒ yapmaya ├╝┼čenmiyorlar m─▒?

Bana soracak olursan─▒z, iktidar h─▒rs─▒ iktidar─▒n kendisinden bile daha tehlikeli bir ┼čey.

 

 

G├╝n Zileli

7 Ocak 2018

www.gunzileli.com

gunzileli@hotmail.com

 

  • Soru sor

  • YAZI DETAYLARI