G├╝rsel DemirtopukÔÇÖun Sorular─▒na Yan─▒t ┬á

 

  1. Sovyetler Birli─čiÔÇÖnin Alman sald─▒rganl─▒─č─▒n─▒ yenilgiye u─čratmas─▒nda h─▒zl─▒ sanayile┼čmesinin rol├╝ nedir?
  2. Sovyetler Birli─či sanayile┼čmeseydi Alman fa┼čizmini yenilgiye u─čratabilir miydi?
  3. Sanayile┼čme i├žin k├Âylerden servet aktar─▒m─▒ zorunlu de─čil miydi? Bu olmasayd─▒ gerekli kaynak nas─▒l sa─članacakt─▒? Silahlanma m├╝mk├╝n olabilir miydi?
  4. Nazilerin yenilmesinde tayin edici olan, Sovyet ordusundaki a─č─▒r sanayi ├╝r├╝n├╝ olan tanklar, u├žaklar de─čil miydi? Bunlar olmasayd─▒ Naziler yine yenilebilir miydi?

 

11 Kas─▒m 2017

 

 

G├╝rsel Demirtopuk arkada┼č─▒n bana iletti─či bu sorular─▒na topluca cevap vermem gerekiyor. ├ç├╝nk├╝ bu d├Ârt soru, nihayetinde tek bir sorunla, 1929-30 y─▒llar─▒nda StalinÔÇÖin ba┼člatt─▒─č─▒ ÔÇťzorla kolektifle┼čtirme ve h─▒zl─▒ sanayile┼čmeÔÇŁ sorunuyla ilgilidir.

Yukar─▒da t─▒rnak i├žine ald─▒─č─▒m kelimeler tek tek bak─▒ld─▒─č─▒nda olduk├ža masummu┼č gibi g├Âr├╝nmesine ra─čmen olay─▒n i├žeri─čine girdi─čimizde ├╝zerlerinden milyonlarca insan─▒n kan─▒n─▒n damlad─▒─č─▒n─▒ g├Âr├╝yoruz ne yaz─▒k ki. Kur┼čuna dizilerek, i┼čkence edilerek, a├žl─▒k nedeniyle ├Âlen milyonlarca insan─▒n, kamplarda do─čup a├žl─▒k ve hastal─▒ktan ├Âlen on binlerce bebe─čin kan─▒… Fa┼čizm neden yenilmeliydi? ─░nsanlar─▒n fa┼čizm taraf─▒ndan toplama kamplar─▒nda imha edilmesini ├Ânlemek i├žin, ├Âyle de─čil mi? Evet ama, e─čer yukar─▒da s├Âz etti─čim b├╝t├╝n cinayetler, fa┼čizmin yenilmesi i├žin i┼člendiyse (├Âyle iddia ediliyor sonu├žta) fa┼čizmin yenilmesinin ne anlam─▒ kald─▒ ki? Fa┼čizmin yapaca─č─▒ ┼čey, zaten Sovyetler Birli─čiÔÇÖnin y├Âneticileri taraf─▒ndan ger├žekle┼čtirilmi┼č olmad─▒ m─▒?

Mant─▒k ┼č├Âyle: Fa┼čizme kar┼č─▒ direnebilmek i├žin tank, top, u├žak gibi a─č─▒r silahlar gerekliydi. Bu ancak h─▒zl─▒ sanayile┼čmeyle m├╝mk├╝nd├╝. H─▒zl─▒ sanayile┼čme ise ÔÇťk├Âylerden servet aktar─▒m─▒ÔÇŁ ile ger├žekle┼čebilirdi.

Fakat son c├╝mle bir hayli eksik. K├Âylerde ne servet vard─▒ ki bunun aktar─▒m─▒yla sanayile┼čme ger├žekle┼čtirilebilsin? Haydi hayvanlar─▒n─▒ ald─▒n─▒z, topraklar─▒n─▒ da ald─▒n─▒z ellerinden ve bunu sanayiye aktard─▒n─▒z. Bununla sanayile┼čme mi olur? Sanayile┼čmeyi sa─člayacak, esas olarak emektir. Sovyetler Birli─čiÔÇÖnin ├žok uzak, bakir alanlar─▒ndaki madenlerin i┼členmesidir, geni┼č ormanl─▒k alanlarda devasa ├Âl├ž├╝de a─ča├ž kesim i┼člerinin yap─▒lmas─▒d─▒r. Bunun i├žin i┼čg├╝c├╝ gereklidir. ÔÇť├ľzg├╝rÔÇŁ i┼čg├╝c├╝, ya┼čanmas─▒ ├žok zor olan bu alanlara gitmez. O halde buralara i┼čg├╝c├╝n├╝n zorla s├╝r├╝lmesi gerekir. Bu da ancak s├╝rg├╝n ve tehcirle m├╝mk├╝n olabilir. Ayr─▒ca bu i┼čg├╝c├╝ne ├╝cret ├Âdenmemesi gerekir ki, art─▒-emek biriktirilebilip bunun yaratt─▒─č─▒ servet sanayiye aktar─▒labilsin. Bu da ancak kar┼č─▒l─▒ks─▒z emekle m├╝mk├╝nd├╝r. Kar┼č─▒l─▒ks─▒z eme─či sa─člaman─▒n tek yolu k├Âle eme─čini devreye sokmakt─▒r. ─░┼čte zorla kolektifle┼čtirmenin esas mant─▒─č─▒ burada yatar. K├Âyl├╝lerin mal─▒n─▒n ellerinden al─▒nmas─▒ o kadar ├Ânemli de─čildir. Esas olan, emeklerinin zorla al─▒nmas─▒d─▒r. Bunun ad─▒ da k├Âle eme─čidir. ÔÇťKulakÔÇŁ ya da ÔÇťzengin k├Âyl├╝ÔÇŁ diye damgalanan milyonlarca k├Âyl├╝n├╝n uzak Sovyetler Birli─čiÔÇÖnin ├Âl├╝m tarlalar─▒na s├╝r├╝lmesinin nedeni budur.

Fakat bu da yetmemi┼čtir. NKVDÔÇÖye tutuklama kotalar─▒ tahsis edilmi┼čtir. Bu kotalara g├Âre hareket eden NKVD, Sovyetler Birli─čiÔÇÖnin her yerinden sahte siyasi su├žlular toplayarak (├Ârne─čin rejim aleyhtar─▒ f─▒kra anlatman─▒n kar┼č─▒l─▒─č─▒ 5 y─▒l toplama kamp─▒ cezas─▒yd─▒. E. Ginzburg, g├╝├žl├╝ kuvvetli Ukraynal─▒ k─▒zlar─▒n ÔÇťf─▒kra anlatmaktanÔÇŁ tutuklan─▒p getirildiklerini anlat─▒r) zek (k├Âle) eme─či olarak Kolima, Vorkuta gibi buzul b├Âlgelere s├╝rm├╝┼čt├╝r. ├ľl├╝m├╝ne ├žal─▒┼čt─▒r─▒lan Zeklere verilen ekmek tay─▒n─▒ bir insan─▒n ya┼čayabilece─či asgari d├╝zeyin ├žok alt─▒ndad─▒r. Bu y├╝zden milyonlarda zek bu b├Âlgelerde sinekler gibi ├Âl├╝p gitmi┼čtir. Kur┼čuna dizmelerden falan s├Âz etmiyorum bile. Buyrun size fa┼čizme kar┼č─▒ b├╝y├╝k zafer!

 

Bunlar bir yana, Sovyet h─▒zl─▒ sanayile┼čmesi de bat─▒l─▒lar─▒n bile yuttu─ču bir Stalinist propagandad─▒r asl─▒nda. Devrimden ├Ânceki Rusya, her ne kadar geri bir tar─▒m ├╝lkesiyse de ayn─▒ zamanda sanayile┼čmenin k─▒y─▒s─▒na gelip dayanm─▒┼č bir ├╝lkedir. Yani korkun├ž kay─▒plara yol a├žan o h─▒zl─▒ sanayile┼čme olmasayd─▒ da Rusya normal geli┼čmesiyle giderek bir sanayi ├╝lkesi haline gelecekti. Bu bak─▒mdan Sovyet h─▒zl─▒ sanayile┼čmesini ileri do─čru gitmekte olan bir trenin i├žinde h─▒zla u├žan bir sine─če benzetebiliriz. Tren nereye varacaksa sinek de oraya ayn─▒ zamanda varabilir. K─▒sacas─▒, ÔÇťtarihi h─▒zland─▒rmakÔÇŁ diye bir ┼čey s├Âz konusu de─čildir. Ama iktidardakilerin h─▒rslar─▒ u─čruna kay─▒plar─▒ h─▒zland─▒rmak m├╝mk├╝nd├╝r. Sovyet h─▒zl─▒ sanayile┼čmesi demir ├╝retmi┼č ama bu demir ├╝retimiyle k─▒yaslanmayacak ├Âl├ž├╝de insan t├╝ketmi┼čtir. ─░nsani ya da ├Âzg├╝rl├╝k├ž├╝ bak─▒┼č a├ž─▒s─▒n─▒ bir yana b─▒rak─▒p s─▒rf ekonomik a├ž─▒dan bile baksak k├órl─▒ bir al─▒┼čveri┼č de─čildir bu.

Pek anl─▒ ┼čanl─▒ Sovyet sanayile┼čmesi, esasen korkun├ž bir propaganda mekanizmas─▒n─▒n (ki bence StalinÔÇÖin en b├╝y├╝k ba┼čar─▒s─▒ budur) e┼čli─činde y├╝r├╝t├╝len, k├Âle eme─čine ve on binlerce insan─▒n hayat─▒na mal olan abart─▒l─▒ ve g├Âsteri┼čli ama asl─▒nda pratikte pek de ├Ânemli olmayan dev baraj veya kanal projelerinden ibarettir. Bunlar─▒n k├Âle eme─čiyle dikilen firavun piramitlerinden pek bir fark─▒ yoktur.

Sovyet silahlanmas─▒, Sovyet halk─▒n─▒n ruhunu k─▒ran zalimce uygulamalarla maden ├ž─▒kar─▒lmas─▒n─▒n ├╝r├╝n├╝ m├╝d├╝r? Daha do─črusu ┼č├Âyle soral─▒m: Hitler fa┼čizmine kar┼č─▒ her ┼čeye ra─čmen b├╝y├╝k bir yurtsever direni┼č g├Âsteren Sovyet halk─▒, bu madenleri zorbal─▒kla de─čil, fa┼čizmin sald─▒r─▒s─▒na ya da sald─▒r─▒s─▒ ihtimaline kar┼č─▒ g├Ân├╝ll├╝ olarak da ├ž─▒karamaz m─▒yd─▒? Sovyetler Birli─čiÔÇÖnin o d├Ânemine ili┼čkin b├╝t├╝n anlat─▒mlar, insanlara zorbaca davran─▒ld─▒─č─▒nda ├╝retim rakamlar─▒n─▒n h─▒zla d├╝┼čt├╝─č├╝n├╝, bask─▒ biraz olsun gev┼četildi─činde ├╝retim rakamlar─▒n─▒n y├╝kseldi─čini g├Âsteriyor. Beria bile bunu g├Ârd├╝─č├╝ i├žin, zaman zaman, ├╝retimin y├╝kseltilebilmesi i├žin StalinÔÇÖden bask─▒n─▒n biraz olsun azalt─▒lmas─▒n─▒ rica etmi┼čtir. ┼×u sat─▒rlar bu ger├že─či ├žok iyi anlat─▒yor:

ÔÇťAma bar─▒┼č zaman─▒nda oldu─ču gibi, bu veriler ve ima etti─či verim de aldat─▒c─▒d─▒r. Nasedkin ÔÇśSava┼č─▒n ilk g├╝nlerinden itibaren Gulag, sanayilerini cephede sava┼čanlar─▒n ihtiya├žlar─▒n─▒ kar┼č─▒lamak ├╝zere kurduÔÇÖ diye yazm─▒┼čt─▒. Bu ihtiya├žlar serbest i┼č├žiler taraf─▒ndan daha iyi kar┼č─▒lanamaz m─▒yd─▒? Nasedkin, ba┼čka yerlerde belli t├╝r cephanelerin ├╝retiminin d├Ârde katland─▒─č─▒n─▒ kaydeder. Vatanperver mahk├╗mlar─▒n s─▒radan fabrikalarda ├žal─▒┼čmalar─▒na izin verilseydi daha ne kadar cephane ├╝retilebilirdi? Cephede olabilecek binlerce asker, mahk├╗mlardan olu┼čan i┼čg├╝c├╝ne gardiyanl─▒k yapmak ├╝zere saflar─▒n gerisinde tutuluyordu. Binlerce NKVD eleman─▒, Polonyal─▒lar─▒ ├Ânce tutuklamak, sonra da tahliye etmek ├╝zere g├Ârevlendirildi. Onlar da daha iyi kullan─▒labilirlerdi. Dolay─▒s─▒yla Gulag sava┼č g├╝c├╝ne katk─▒da bulundu ama muhtemelen g├╝c├╝n zay─▒flamas─▒na da sebep oldu.ÔÇŁ (Anne Applebaum, Gulag, ├žev: Ufuk Demirba┼č, Arkada┼č, 2008, s. 450)

StalinÔÇÖin, HitlerÔÇÖin Sovyetler Birli─čiÔÇÖne asla sald─▒rmayaca─č─▒ inanc─▒n─▒n yol a├žt─▒─č─▒ u├žak ve tank kay─▒plar─▒na, ba┼člang─▒├žta ├žok say─▒da K─▒z─▒l Ordu birli─činin tek kur┼čun atamadan ku┼čat─▒l─▒p Naziler taraf─▒ndan teslim al─▒nmas─▒na burada hi├ž girmeyeyim.

Nazileri yenen, her ┼čeyden ├Ânce, t├╝m zulme ra─čmen b├╝y├╝k bir yurtsever direni┼č g├Âsteren Sovyet halk─▒n─▒n aya─ča kalk─▒┼č─▒ ve sadece RusyaÔÇÖda de─čil, t├╝m Avrupa ├žap─▒nda ├Ârg├╝tlenen partizan direni┼čidir.

Zaten Napolyon gibi, HitlerÔÇÖin birliklerinin de geni┼č Rus topraklar─▒n─▒n i├žine girdik├že yenilece─či ba┼čtan belliydi. Bunu g├Ârmemek i├žin ihtiraslar─▒na ma─člup olan HitlerÔÇÖin kafa yap─▒s─▒na sahip olmak gerekirdi.

 

 

G├╝n Zileli

18 Kas─▒m 2017

www.gunzileli.com

gunzileli@hotmail.com

  • Soru sor

  • YAZI DETAYLARI