Tan覺d覺覺m ve Tan覺mad覺覺m Yavuz Alogan!

 

rt羹n, evet, ey facia… rt羹n, evet ey ehir;

Tevfik Fikret, Sis, 1902

 

1974 Temmuzunda Anayasa Mahkemesinin TBMMnin 癟覺kard覺覺 kad羹k edilmi af yasas覺n覺 iptal etmesiyle d覺ar覺 癟覺km覺t覺k. Buna 1974 Aff覺 denir ama iin esas覺, Karaolan CHPsinin koalisyon orta覺 Erbakan覺n Milli Selamet Partisinin yan 癟izmesi 羹zerine aff覺n Anayasa Mahkemesinin karar覺yla de facto ilan edilmesidir. 羹nk羹 halktan gelen 繹zg羹rl羹k癟羹 bas覺n癟 癟ok b羹y羹kt羹. Bir anlamda halk ve 繹zg羹rl羹k癟羹 g羹癟ler devlete zorla boyun edirmiti. O d繹nemin devleti bug羹nk羹ne g繹re daha esnekti. Halktan gelen bas覺nc覺 g繹r羹nce devlet, Anayasa Mahkemesi gibi kurumlar覺n覺 devreye sokard覺.

D覺ar覺 癟覺kt覺覺m覺zda ger癟ekten de b羹y羹k bir 繹zg羹rl羹k r羹zg璽r覺 esiyordu. B羹t羹n gen癟ler, 12 Mart rejimine inat sa癟 uzatm覺t覺 ve toplumda m羹thi bir sola kay覺 vard覺. Tabii ki, solun b羹t羹n fraksiyonlar覺 bu sola kay覺tan nasibini bol bol almaktayd覺. O zamanki Ayd覺nl覺k hareketinin gen癟lik 繹rg羹t羹 olan Devrimci Gen癟lik Birliinde (DGB) neredeyse her akam seminerler ve konferanslar yap覺l覺yordu. Uzun sa癟l覺 gen癟ler DGBnin salonunu h覺nca h覺n癟 dolduruyordu.

Bu seminerleri bir k繹ede sessiz sedas覺z izleyen gen癟ler aras覺nda, o s覺ralar yirmi d繹rt ya覺nda olmas覺 gereken, g繹zl羹kl羹 bir gen癟 de vard覺. Bu gen癟, Tro癟kistti ve daha o ya覺nda hayat覺n覺 癟evirmenlik yaparak kazan覺yordu. Ad覺n覺n Yavuz Alogan olduunu 繹reneceim bu gen癟, 1980li y覺llarda tan覺覺p arkada olduumuzda, o g羹nlerdeki bizi u s繹zlerle anlatm覺t覺 bana: Senin 羹st羹nde uzun kollu, beyaz bir g繹mlek vard覺. Sen ve Ayd覺nl覺k覺n Hasan Yal癟覺n gibi dier 繹nderleri azametli halinizle ve tavr覺n覺zla bana, Sovyet devriminin ilk g羹n羹 Petrogratdaki Smolni Enstit羹s羹ne gelen Bolevik Devriminin 繹nderleri gibi g繹z羹km羹t羹n羹z. 襤yi ki bu sadece bir g繹r羹nt羹den ibaret kalm覺 ve tarih o noktada tekerr羹r etmemi. Yoksa, Bolevik liderlerin 癟ou gibi k覺rklar覺m覺zda topra覺n alt覺n覺 boylam覺 olurduk! Tabii ki, bir kii hari癟!

Yavuz Aloganla 1970li y覺llarda dorudan tan覺mam覺z m羹mk羹n olmam覺t覺 ama onu isim olarak tan覺yordum. Sol kitaplar覺 襤ngilizceden T羹rk癟eye kazand覺ran iyi bir 癟evirmendi. Ger癟i, 1970li y覺llarda okuma listemizin 癟ok kabar覺k olduunu s繹yleyemem. O zamanki partililerin kapal覺 devre bir okuma tarz覺 vard覺. Daha dorusu, bizim parti de, dier sol parti ve 繹rg羹tler de militanlar覺 i癟in b繹yle bir okumaya yararl覺 g繹r羹rlerdi 繹rg羹tsel a癟覺dan. K覺sacas覺, sol partiler, b羹t羹n ebeveynler gibi, k覺z覺 ba覺bo b覺rak覺rsan ya davulcuya var覺r ya da zurnac覺ya mant覺覺na sahiptiler. Kapal覺 devre okuma tarz覺 militanlar i癟in g繹zbac覺l覺k g繹revini yerine getiriyordu.

Bu y羹zden, Yavuz Alogan覺n 癟evirdii kitaplarla esas tan覺mam 1980li y覺llar覺n balar覺na rastlar. Art覺k partinin kapal覺 devre okuma tarz覺 y覺k覺lm覺t覺 ve yeni bir ideolojik uyanma ortam覺 i癟inde deliler gibi okuyorduk. rnein, Buharin ve Preobrejinskinin Bolevik devriminin ilk y覺llar覺nda birlikte yazd覺klar覺 Kom羹nizmin Abcsi kitab覺n覺; o d繹nemki uyan覺覺m覺zda 癟ok 繹nemli rol羹 olan, iki ciltlik Kominternden Kominforma kitab覺n覺 Yavuz Alogan覺n 癟evirisiyle 1980li ve 1990l覺 y覺llarda okumutum. B繹yle bir hummal覺 okuman覺n, partinin entelekt羹el kesimlerinde yerleik ve genel ge癟er ideolojiyi sorgulamas覺na, sorgulaman覺n ilk dura覺 olarak da partinin temel talar覺ndan olan Stalinizmle kafa kafaya gelmeye yol a癟mas覺 ka癟覺n覺lmazd覺. Nitekim 繹yle oldu ve parti i癟inde, benim ba覺n覺 癟ektiim anti-Stalinist bir muhalefet geliti. Bu muhalefet 1980lerin ortalar覺nda kendini Be Perspektif metniyle a癟覺k癟a ifade etti.

Partideki tart覺malar canl覺 bir ekilde s羹rerken, parti d覺覺ndan sol entelekt羹eller de bu tart覺malar覺 ilgiyle izlemeye balam覺lard覺. rnein, 68 d繹neminden arkadalar覺m olan ve K覺v覺lc覺ml覺c覺 olduktan sonra o rotadan ilerleyip Tro癟kizme varan Ersen Olga癟, Ergun Ayd覺nolu ve Demir K羹癟羹kayd覺n覺n, Ayd覺nl覺k i癟indeki tart覺ma ve gelimeleri dikkatle izlediklerini, hatta 羹lke d覺覺nda 癟覺kard覺klar覺 Devrimci Marksist-Tart覺ma Defterleri adl覺 dergide Mehmet Sal璽h (Ergun Ayd覺nolunun o d繹nem kulland覺覺 ad) imzal覺, in Kom羹nizmi ve 1980ler T羹rkiyesinde Ayd覺nl覺k癟覺l覺覺n Evrimi bal覺kl覺 bir yaz覺 (say覺. 3, Haziran 1986) yay覺nlad覺klar覺n覺, bu yaz覺da Mehmet G羹nd羹z羹n yaz覺lar覺n覺 Ayd覺nl覺k hareketinin klasik 癟izgisinden olumlu bir sapma olarak deerlendirdiklerini biliyorum. Partideki gelimeleri dikkatle izleyen entelekt羹ellerden biri de, o s覺ralar otuzlu yalar覺n覺n ortalar覺nda olan Yavuz Alogand覺. Yavuz Alogan, kendisine b羹y羹k entellekt羹el tatmin salayan 癟evirmenlii sayesinde hayat覺n覺 da kazanan bir insand覺. Emeine yabanc覺lamayan bir yaam tarz覺yd覺 bu ve bunu ger癟ekletirebilen nadir insanlardand覺.

Partinin 癟evresinde dolanmaya balayan insanlar覺n kokusunu almak konusunda 繹zel bir hassaya sahip olan Dou Perin癟ek, k覺sa s羹rede Yavuz Alogan覺n da kokusunu alm覺 ve onu partiye kat覺lmaya davet etmiti. Bunu yaparken politikac覺lar覺n dikkat 癟eken 繹zelliklerinden biri olan reelpolitik y繹ntemlere bavurmu ve Yavuz Alogan覺 ikna edebilmek i癟in ona 繹yle demiti (Yavuz Alogandan naklen): Bizim i癟imizde muhalefet ve farkl覺 kanatlar vard覺r. rnein Mehmet G羹nd羹z (benim o s覺ralar kulland覺覺m ad oluyor) senin fikirlerine yak覺n, anti-Stalinist bir muhaliftir. Partiye kat覺l覺rsan birlikte bir muhalefet bile 繹rg羹tleyebilirsiniz. Bu geni g繹r羹l羹l羹kten ve 繹zg羹rl羹k癟羹 y繹nelimden fazlas覺yla etkilenen Yavuz Alogan k覺sa s羹re sonra partiye kat覺lmaya karar vermiti. K覺sacas覺, Dou Perin癟ek, parti i癟indeki muhalefetten bile iktidar覺 i癟in yararlanmas覺n覺 bilmiti. Majestelerinin muhalefeti deildik belki ama majestelerinin vitriniydik bir bak覺ma!

Dou Perin癟ek, beni ve muhalefeti olta olarak kullanm覺t覺 ama d覺ar覺daki birinin bu olta sayesinde i癟eriye 癟ekildikten sonra muhalefete kat覺lmas覺 hi癟 de arzu edilir bir ey deildi parti y繹netimi a癟覺s覺ndan. Nitekim, Dou Perin癟ekin davetiyle Ayd覺nl覺k hareketine icabet eden Yavuz Alogan da muhalefetle birlikte hareket etmeye balad覺覺 an merkezin salvolar覺ndan kurtulamad覺. Bununla birlikte, Yavuza, d覺ar覺dan konuk gelmi biri olarak biraz ayr覺cal覺kl覺 davran覺l覺yor, biz 繹z evlatlara g繹sterilen hain muamele Yavuz ve onun gibi sonradan evlat edinilmilerden az da olsa esirgeniyordu. Bu t羹r partilerin i癟iyle d覺覺 veya i癟inden olanlarla d覺覺ndan olanlar her zaman farkl覺 muamele g繹r羹r. B繹yle partiler soba gibidir. Yak覺n覺ndaysan 覺s覺n覺rs覺n, 癟ok yakla覺rsan yakar!

Ger癟i Yavuz 癟ok yaklam覺 ve bu y羹zden ne kadar d覺ar覺dan muamelesi g繹r羹p hog繹r羹den bizden daha fazla yararlansa da sonu癟 olarak bir muhalif olarak pay覺na d羹eni alm覺 ve 1989 y覺l覺 ba覺nda, muhalefete kat覺ld覺覺 gerek癟esiyle, 1980lerin ikinci yar覺s覺ndaki sosyalistlerin birlii da覺n覺n Dou Perin癟ek sayesinde dourduu k羹癟羹c羹k bir fare olan Sosyalist Partiden (SP) (daha sonraki y覺llarda 襤P ad覺n覺 alacakt覺r) bir y覺l uzaklat覺rma alm覺, fakat dierlerinden farkl覺 olarak partiden ihra癟 edilmemiti.

Yavuz hen羹z uzaklat覺rma almadan s繹yleyeceini de s繹ylemiti dorusu. rnein o y覺llarda partinin entelekt羹el kesimlerinde Stalin iyice g繹zden d羹t羹羹nden Dou da Stalin-Tro癟ki mevzular覺nda daha ihtiyatl覺 ve kendini daha geni g繹r羹l羹 g繹stermeye dikkat eden yaz覺lar yaz覺yordu. rnein, Sa癟ak dergisinde yay覺nlanan, Tro癟kiyi deerli muhalif olarak ele alan bir yaz覺s覺nda Stalinin ad覺n覺 bir kere olsun zikretmeme becerisini g繹sterebilmiti. Yaz覺s覺, Sa癟ak dergisinde, iki Tro癟kist, Ergun Ayd覺nolu ve Yavuz Alogan taraf覺ndan 癟ok temel noktalarda eletirilmitir.

1989 y覺l覺nda parti d覺覺na at覺lan veya kendini parti d覺覺na atan muhalefetin kurduu Sosyalist Birlik dergisinde Yavuzla benim aramda daha yak覺n bir iliki dodu, 癟羹nk羹 bu dergi daha kurulduu an i癟inde iki kesim olduu ayan beyan ortaya 癟覺km覺t覺. Halil Berktay ve Oral al覺lar Sosyalist Birlikin g繹rece sa kesimini oluturuyordu ve Sovyetler Birlii yanl覺s覺 TKP ile birleme 癟abas覺 i癟indeydiler. Ben, Yavuz Alogan ve dier baz覺 arkadalar ise Sosyalist Birlikin g繹rece daha sol kesimini oluturuyorduk. Yavuz Alogan ba覺ndan itibaren a癟覺k癟a Tro癟kistti, ben ise Tro癟kist olmamakla birlikte Tro癟kizan anti-Stalinist fikirlere sahiptim ve bu sol kesim TKP ile birlemeye kar覺 癟覺k覺yordu.

Bu 癟at覺ma 1990 y覺l覺 ba覺nda yeni bir b繹l羹nmeyle sonu癟land覺 ve ben, 襤ngiltereye iltica etmeden hemen 繹nce baz覺 arkadalarla birlikte muhalefetin muhalefeti denebilecek k覺sa bir bildiri yay覺nlayarak Sosyalist Birlikten ayr覺ld覺m. Bu bildiriyi duyan Yavuz Alogan Ankaradan beni arayarak, benim de imzam覺 koyun bildiriye dedi. Bunun 羹zerine onun da imzas覺n覺 koyduk. Bu bildiri, Sosyalist Birlikin Ocak 1990 say覺s覺nda, arkalarda, m羹mk羹n olduu kadar g繹r羹nmeyecek bir yerde yay覺nlanm覺t覺r.

Londrada bulunduum y覺llarda Yavuzla temas覺m覺z hi癟 kopmad覺 diyebilirim. 襤kimiz de birbirimizi izliyorduk. 襤lk roman覺m olan Deniz Oraday覺 (Sel 1995), fikrini almak i癟in ilk g繹nderdiim arkadalardan biridir. T羹rkiyede olup bitenler hakk覺nda ara s覺ra ondan bilgi al覺rd覺m, bu konularda 繹nceleri dorudan el yaz覺s覺 veya daktiloyla yaz覺lm覺 mektupla, daha sonradan da internet arac覺l覺覺yla epeyce yaz覺m覺l覺覺m覺z olmutur.

1990l覺 y覺llarda Yavuz Alogan, art覺k 襤P ad覺n覺 alm覺 olan SPden istifa ederek Sadun Arenin bakanl覺覺ndaki Sosyalist Birlik Partisinin (SBP) Parti Meclisinde yer ald覺; daha sonra da SBPnin d繹n羹mesiyle kurulan ve balang覺癟ta T羹rkiye solunun 繹nemli bir kesimini kucaklayan zg羹rl羹k ve Dayan覺ma Partisinin (DP) kurucu 羹yesi oldu ve Ankara 襤l Y繹netim Kurulunda g繹rev ald覺. Ben 襤ngilterede olduumdan o y覺llar覺 epeyce uzaktan izledim doal olarak. Yavuz, 2003 y覺l覺nda DPden istifa etmi. San覺r覺m bunda DPnin balang覺癟taki kapsay覺c覺l覺覺n覺 yitirmesinin rol羹 olmutur.

Yakla覺k olarak 2006 y覺l覺nda Ayd覺nl覺k hareketinin hem paranoyakl覺覺n覺, hem iftirac覺l覺覺n覺, hem de ilkesizliini ortaya koyan olduk癟a ilgin癟 bir olay yaad覺m. O s覺ralar k覺z覺m Irmak Zileli Ulusal Kanalda redakt繹r olarak 癟al覺覺yordu. Bir g羹n, o s覺rada yaamakta olduum 襤svi癟renin Z羹rih kentindeyken, Irmaktan bir mail ald覺m. 繹yle diyordu: Baba, 繹n羹me senin 襤ngiliz ajan覺 olduuna dair bir yaz覺 geldi. Bunun 羹zerine ben de Ulusal Kanaldan istifa ettim. Haberin olsun. G羹ler misin, alar m覺s覺n! Tam Irmaka cevap yazmaya haz覺rlan覺yordum ki, ondan yeni bir mesaj geldi: Baba, istifam 羹zerine yaz覺y覺 geri 癟ektiler; bunun 羹zerine ben de istifam覺 geri 癟ektim. Irmaka 繹yle yazd覺m: Irmak, sen onlara unu s繹yle: Bir 襤ngiliz ajan覺n覺 tespit ettikleri halde bunu tehir etmekten vazge癟meleri, dorudan doruya MI5 ile ibirlii anlam覺na gelir! Irmak bunu onlara s繹yledi mi bilmiyorum.

B羹t羹n bu olay覺 an覺nda Yavuz Alogana da yazm覺t覺m. Ondan gelen cevap u olmutu: ok geride kalm覺lar. Art覺k 襤svi癟re ajan覺 da olduunu yazmay覺 unutmular! Yavuzun kendine 繹zg羹 bir sense of humouru vard覺. Gerektii yerde ince bir ekilde ta覺 gediine koyard覺.

Bundan birka癟 y覺l sonra Yavuzla Dat癟a-Palamutb羹k羹nde kar覺lat覺m. Her zamanki gibi, y羹z羹ndeki filozof癟a g羹l羹msemesiyle piposunu t羹tt羹r羹yordu. Hem denize giriyor hem de 癟eviri 癟al覺malar覺na tatilde bile aksatmadan devam ediyordu. O d繹nem Ergenekon davas覺 b羹t羹n h覺z覺yla s羹rmekteydi. Ergenekonun d羹zmece bir dava olduunda ikimiz de hemfikirdik. Yavuz AKP iktidar覺na ate p羹sk羹r羹yordu hakl覺 olarak. Baz覺 yorumlar覺nda sanki biraz Kemalist t覺n覺lar hissettim ama o an ben de esas mesele olarak AKPyi g繹rd羹羹mden iin bu y繹n羹n羹 癟ok fazla kurcalamad覺m. Yavuz bir ara, Dou belki de b羹t羹n 繹mr羹 boyunca d覺ar覺 癟覺kamayacak dedi. Bunu biraz a覺r覺 bir yorum olarak g繹rd羹m. Zay覺f bir ekilde de olsa buna pek kat覺lmad覺覺m覺 belli ettim diye hat覺rl覺yorum ama 癟ok da tart覺mad覺m dorusu. 襤癟ten i癟e, hakl覺 olabileceini d羹羹nm羹 olabilirim. Asl覺nda Yavuzun, her zaman dikkatimi 癟eken baz覺 egzantrik veya fazlas覺yla sivri yorumlar覺 olurdu yer yer. Bu yorumlar覺nda hep bir felaket beklentisi dikkatimi 癟ekerdi. Sol ayd覺nlarda zaman zaman ortaya 癟覺kan biraz paranoyak癟a bir eilimdi bu: B羹y羹k bir felaket geliyor. Bu 繹ng繹r羹lerin bazen doru 癟覺kt覺覺 olur ama onda dokuzu yanl覺 癟覺kar. B羹y羹k ini 癟覺k覺lara ve bazen felaketlere gebe olsa da hayat覺n kendi i癟 dengeleri vard覺r ve 癟ounlukla o kadar da b羹y羹k felaketlere izin vermez. Neyse, Yavuzun bu y繹n羹, ihtiyatla kar覺lanmak kouluyla, yine de olaylar覺n yorumuna ho bir 癟eni katard覺

 

Keke bu yaz覺 b繹yle ho癟a an覺larla s羹r羹p gitseydi. Ne var ki, hayat denen ey, nas覺l i癟 dengelere sahipse, ayn覺 zamanda korkun癟 ve ak覺l s覺r ermeyen savrulmalara yol a癟an bir ac覺mas覺zl覺a da sahiptir.

Yavuzda, 2010lu y覺llarda, eski Tro癟kist y繹nelimleriyle olduk癟a ters d羹en baz覺 belirtiler ortaya 癟覺kmaya balad覺覺n覺 fark ettim. ncelikle, Staline bak覺 a癟覺s覺nda b羹y羹k bir deiiklik oldu. Art覺k Stalini eskisi gibi Sovyet devrimini yozlat覺ran zorba bir fig羹r olarak g繹rm羹yor, hatta onu bir癟ok bak覺mdan takdir ediyordu. Bu yolda ilerleyerek Stalini Rus halk覺n覺 birletiren bir fig羹r, kapitalist d羹nyaya kafa tutan 繹nemli bir lider olarak g繹rmeye, hatta bug羹n Stalinle Tro癟ki ya覺yor olsalard覺 eski kavgalar覺n覺 bir yana b覺rak覺r, el ele verip partiyi yeniden ina etmeye balarlard覺 mealinde fikirler ileri s羹rmeye balam覺t覺. Tam bir iflas noktas覺yd覺 bu! Her ey bir yana, elli y覺ld覺r izledii Stalin eletirisi 癟izginin iflas覺n覺n ilan覺!

Belki bununla e zamanl覺 ve balant覺l覺 olarak Kemalizme eletirel bak覺覺 da bir yana att覺 ve laiklikten hareketle, Cumhuriyeti kuran b羹y羹k lideri o ya覺nda yeniden kefetti. Ben bu ikisi aras覺nda, yani Stalini benimsemekle, Mustafa Kemali yeniden kefetmek aras覺nda bir ba olduunu d羹羹nmekle birlikte bug羹nk羹 durumuna bakt覺覺mda Mustafa Kemale ilikin deiimin daha konj繹nkt羹rel ve taktiksel olduu sonucuna var覺yorum. Eer konj繹nkt羹rel ve reelpolitik bir deiim olmasayd覺 bu, o zaman Yavuz Alogan覺n bug羹n AKP diktat繹rl羹羹ne kar覺, ayn覺 bizler gibi, Kemalist ana ak覺m覺n mensuplar覺yla ve sol-ulusalc覺larla omuz omuza olmas覺 gerekirdi. Oysa tam tersini g繹r羹yoruz. Yavuz Alogan art覺k sa-ulusalc覺larla birlikte, Kemalist ana ak覺ma kar覺, Mustafa Kemal ve 襤smet 襤n繹n羹ye daha d繹rt y覺l 繹nce (Geziden hemen 繹nce) iki sarho diye a癟覺k癟a hakaret eden AKP Genel Bakan覺n覺n, dinci-faist AKPnin, sar覺kl覺 ve c羹bbelilerin, eyhlerin, dervilerin ve mensuplar覺n yan覺nda saf tutmu bulunmaktad覺r. Demek ki, Yavuz Aloganda meydana gelen deiimin esas muharriki Kemalizm deil, Stalinizme y繹nelmesiyle kesin bir i癟 balant覺ya sahip olan k繹r devlet癟iliidir.

Bir kere bu yola girdiiniz zaman her eyin arkas覺 癟orap s繹k羹羹 gibi gelir ve sonunda ortada 癟orap yerine sadece y羹n y覺覺n覺 kal覺r. Nitekim, k繹r devlet癟ilie y繹nelen Yavuz Alogan覺n, h覺z覺n覺 kesemeyip adeta K羹rtleri ve t羹m ezilen halklar覺 k覺k覺rtacak ekilde, 覺rk癟覺 kitle katliamc覺s覺 Topal Osman Aan覺n manevi torunluuna soyunan bir noktaya kadar gitmesi (Sol dergisi, And覺m覺z, 5. 11. 2013) (ki, Kemalistlerin 癟ou asla b繹yle bir laf etmez) ortada bir y羹n y覺覺n覺 bile b覺rakmam覺t覺r. orakl覺k, tam bir fikri 癟orakl覺k! B繹ylesi bir y繹nelii g繹r羹nce, 5 May覺s 2009da kurulan kiisel sitemde kendisine Yavuz Alogan yaz覺lar覺 diye yer verdiim ve yaz覺lar覺n覺 d羹zenli yay覺nlad覺覺m Yavuz Alogan覺, t羹m yaz覺lar覺yla birlikte siteden 癟覺karmak zorunda kald覺m. Onun Stalinizmine bile tahamm羹l edebilirdim ama katliamc覺 Topal Osman覺n manevi torununa tahamm羹l edemezdim dorusu!

B繹yle bir y繹nelim ka癟覺n覺lmaz olarak Yavuz Alogan覺n Stalinist ve milliyet癟ilerle tamamen ve ikircimsiz bir ekilde bar覺mas覺n覺, devrimci Marksizmi ve toplumsal devrimi bordodan aa覺 yuvarlamas覺n覺, 2006 y覺l覺ndan 2010 y覺l覺na kadar 癟ounlukla Tro癟kistlerin yazd覺覺 Red dergisinden ayr覺lmas覺n覺 getirdi. Art覺k Stalinist ve ulusalc覺 dergilerde bir k繹e yazar覺 olabilirdi, buna haz覺rd覺. Ancak bir sorun vard覺. Stalinizmi ulusalc覺l覺覺na g繹re daha 繹n planda olan TKPnin yay覺n organ覺 Solda m覺 bir k繹e kapacakt覺, yoksa K羹rt d羹manl覺覺 Stalinizmine g繹re daha 繹n planda olan 襤癟i Partisi (襤P)in yay覺n organ覺 Ayd覺nl覺kta m覺? nce ikisinde de deil, Ayd覺nl覺k癟覺 TGBden ayr覺lan ama eski y繹nelimlerini esasen devam ettiren bir grup gencin 癟覺kard覺覺 Yar覺nlar dergisinde, 2011 sonundan 2012 sonuna kadar yazd覺 bir y覺l boyunca. Bunun ard覺ndan, tercihini TKPnin Solundan yana yapt覺. San覺r覺m bu tercihte, Yavuz Alogan覺n 1980lerdeki Ayd覺nl覺k hareketi deneyiminin olumsuz an覺lar覺n覺n da pay覺 vard覺. Veya Dou Perin癟ek, Yavuz Alogan覺 hen羹z ikinci kez kefedip Ayd覺nl覺ka davet etmeyi ak覺l edememiti.

Yavuz, 2013 y覺l覺n覺n ba覺ndan 2014 y覺l覺n覺n ortas覺na kadar, 1,5 y覺l bu dergide yazd覺ktan sonra, 羹癟 ayl覺k bir aran覺n ard覺ndan, 2014 y覺l覺n覺n Eyl羹l羹nde Ayd覺nl覺kta yazmaya balad覺, 羹癟 y覺ld覺r bu gazetede yazmaktad覺r. Herhalde bu arada ge癟miteki olumsuz an覺lar覺n覺 unutmay覺 ya da bast覺rmay覺 becerebilmiti. Veya Topal Osman覺n manevi torunu olmaya en uygun yerin, art覺k Sabahattin nkibar gibilerinin yazmakta olduu Ayd覺nl覺k gazetesi olduunu kefetmi olabilir.

u andaki d羹羹ncem 繹yle: Yavuz Alogan覺n yazd覺覺 gazetenin Sol veya Ayd覺nl覺k olmas覺n覺n o kadar da 繹nemi yok. 羹nk羹 en korkun癟, sac覺 ve 覺rk癟覺 g繹r羹lerini, yukar覺daki Topal Osman 繹rneinde g繹r羹ld羹羹 gibi, Solda da ifade edebilmekteydi. Yavuz Alogan i癟in 繹nemli olan, u veya bu Stalinist-ulusalc覺 gazetede yazmas覺 deil, pek deer verdii ve beendii fikirlerini ifade edecei bir mecra bulmu olmas覺d覺r. Bir gen癟 k覺z d羹羹n羹n. Y羹z羹n羹n ve fizik g羹zelliinin esiz olduu kan覺s覺nda, fakat bu g羹zelliini sergileyecei bir mecra bulam覺yor. Bu, o gen癟 k覺z覺 癟覺ld覺rt覺r. Ayd覺nlar da 癟ounlukla b繹yledir. Hemen olmasa bile bir s羹re sonra fikirleriyle orgazm olmaya balarlar ve bu orgazmlar覺n覺 ak覺tacak bir mecra bulmak i癟in 癟覺rp覺n覺rlar. Yavuz Alogandan hi癟 ummazd覺m ama demek onda da b繹yle gizli bir potansiyel varm覺. Son zamanlarda, beni hayli a覺rtacak bir ekilde, beyinden orgazm覺n ba temsilcisi olarak g繹rd羹羹m Halil Berktay覺 bile geride b覺rakt覺. Halil Berktay, yanda manda ama hi癟 deilse kendini bir yanda gazeteye at覺p orada yanc覺l覺k yapacak kadar onurunu satmad覺. imdi yiidi 繹ld羹r, hakk覺n覺 yeme!

Tamam, Yavuz Stalinist oldu, devrimci Marksizmi b覺rakt覺, bunlar覺n hepsini anl覺yor ve hazmediyorum da, art覺k tamamen AKP yanc覺s覺 olan bir hareketin peinden s羹r羹klenmesine, hatta bu hareketin ismi olan VP ve Dou Perin癟ekle birlikte b繹yle bir yanlaman覺n teorisini yap覺yor konuma gelmesine h璽l璽 ak覺l erdirebilmi deilim. Belki biraz daha zaman ge癟tikten sonra buna da al覺aca覺m ama son yaz覺mda yazd覺覺m gibi buna ger癟ekten akl覺m basm覺yor. Faizme Kar覺 Omuz Omuza Adalet Y羹r羹y羹羹 yaz覺s覺ndaki u sat覺rlar覺 ger癟ekten samimiyetle yazm覺t覺m: Hadi, diyelim ki, Dou Perin癟ek iktidar h覺rs覺 nedeniyle akl覺n覺 ka癟覺rd覺 ve b繹yle sa癟ma sapan eyler s繹ylemeye balad覺, peki akl覺 ba覺nda birisi olarak tan覺d覺覺m, bu t羹r z覺rval覺klara y羹z vereceine r羹yamda g繹rsem inanmayaca覺m,Ayd覺nl覺kyazar覺, eski Tro癟kist Yavuz Alogana ne demeli?… Sen elli y覺l boyunca en g羹zel sol teorik kitaplar覺 T羹rk癟eye 癟evir, sonra da kalk, AKPye yanlam覺 ve art覺k en yak覺n覺ndakilerin bile k繹e bucak ka癟覺p kendilerini kurtarmaya 癟al覺t覺覺 birini r羹zg璽r g繹羹sleyen lider olarak 繹v!(ab癟)

Yavuz Alogan, bu sat覺rlar覺 ya yanl覺 anlam覺 ya da bilerek 癟arp覺tm覺 ve 繹yle yazm覺 V覺z覺lt覺lar yaz覺s覺nda: Fakaaat, Herkes Ayd覺nl覺ka sald覺r覺yor, una da bir tane 癟akal覺m diyerek HOPk羹lt羹r (aynen b繹yle!) sayfalar覺nda beni AKPye yanlam覺 olarak g繹sterince, baka bir ey olur. O kadar kolay olmaz 襤nsan kuru s覺k覺 sallamadan 繹nce okuduunu anlayacak sab覺r ve incelie sahip olacak. Anlamak ve anlad覺覺n覺 癟arp覺tmadan aktarmak d羹r羹stl羹k ve namus gerektirir. Stalinle kafay覺 bozmu olabilirsiniz, ama dersinize iyi 癟al覺acaks覺n覺z.

Yukar覺daki, bold yapt覺覺m sat覺rlar覺m ortada. Ben orada Yavuzu AKPye yanlam覺 olarak g繹stermiyorum, AKPye yanlam覺 Dou Perin癟eki 繹vd羹羹 i癟in eletiriyorum. Okuduunu doru anlamak bence bu durumda 繹yle anla覺l覺yor ki, Yavuz Alogan i癟in 癟ok daha gerekli.

te yandan, AKPye yanlam覺 olanlar覺 繹vmek de bug羹n az buz bir su癟 deildir. AKPye yanlayanlardan da, yanlayanlar覺 繹venlerden de, 癟ok uzak olmayan bir gelecekte hesap sorulacakt覺r. Ve bilmiyorum, Yavuz Alogan bunun hesab覺n覺 nas覺l verecektir? Oral al覺lar覺 haydi haydi ve Halil Berktay覺 olduk癟a geride b覺rakm覺 bir AKP muhipliine soyunan Dou Perin癟ekin art覺k, eski Ayd覺nl覺k癟覺 olmalar覺ndan yararlanarak AKP medyas覺n覺n finans繹r羹 Ethem Sancakla ve AKP medyas覺n覺n silah繹rlerinden Kayahan Uygurla (Ta 20 Ocak 2016 tarihinde Yavuza, Kayahan Uygurlarla ayn覺 saflarda g繹z羹kmek nas覺l mideni kald覺rm覺yor, hayret ediyorum diye yazm覺覺m 繹zel haberlememizde) somut balar gelitirdiini, onlarla haberletiini Yavuz Alogan nas覺l bilmez? Hadi anlad覺k, Stalinist olmu olabilir, devlet癟i olmu olabilir ama bug羹n 癟ok say覺da Stalinistin ve Kemalistin de 癟at覺ma i癟inde olduu AKP iktidar覺yla rezonansa girenlerin peinden gitmenin dorudan doruya AKP cephesine kat覺lmak anlam覺na geldiini ve zaten bunun sonucu olarak Adalet Y羹r羹y羹羹ne sald覺r覺rken bunun art覺k tamamen Cem K羹癟羹klerle, Kurtulu Tayizlerle saf tutmak anlam覺na geldiini nas覺l bilmez?

Laf buraya gelmiken u kimlerle omuz omuza olunduu meselesine de deineyim. Ben omzumun hizas覺nda kimlerin olduunu ve olabileceini 癟ok net bir ekilde g繹r羹yorum ve zaten bunu da Toplumsal Bloklamalar yaz覺mda yazd覺m. Bug羹n AKP diktat繹rl羹羹ne kar覺 繹zg羹rl羹k m羹cadelesinde kimi yan覺mda g繹r羹rsem onunla omuz omuza olurum. Yeter ki 繹zg羹rl羹k d羹man覺 faistlerle yan yana d羹meyeyim. Anla覺lan Yavuz Alogan, benim omuz omuza olduumu iddia ettii Michael Rubini, Graham Fuller覺 benden iyi tan覺yor. Bu ah覺slar覺n kim olduklar覺n覺 pek bilmediim gibi adlar覺 ve soyadlar覺yla hat覺rlamam da imk璽ns覺zd覺r. Ne taraftan olurlarsa olsunlar, neyin nesi kimin fesi olurlarsa olsunlar, Ayd覺nl覺k癟覺lardan farkl覺 olarak 羹st d羹zeylerdeki ahsiyetlerle pek teriki mesaim olmaz. rnein kendimi AKP D覺ileri Bakanl覺覺 Ortadou temsilcisi falan sanarak Rusyadaki ya da 襤randaki devlet b羹y羹kleriyle g繹r羹羹p onlardan politik destek salamaya kalkmam, Dou Perin癟ekin yapt覺覺 gibi. 襤nsan birilerine bir laf ediyorken 繹nce kendi yanlad覺覺 hareketin liderinin ne yapt覺覺na bakmal覺, 繹yle deil mi? Hayat覺m boyunca bu y羹ksek 癟evrelerle temas覺m olmad覺 ve b繹yle eylerden hi癟 haz etmedim. Bu nedenle ben sadece 繹zg羹rl羹k i癟in y羹r羹yenlerle omuz omuza olurum. Bu arada, s繹z羹n羹 ettii kii ya da kurumlar bu 繹zg羹rl羹k m羹cadelesine u ya da bu nedenle destek veriyorlarsa eer, ona da eyvallah. 襤癟inde bulunduumuz konj繹nkt羹rde kim saray diktat繹rl羹羹n羹n d羹man覺ysa benim dostumdur.

Fakat acaba Yavuz Alogan, bana omuz hizama bakmam覺 tavsiye ederken kendi oturduu yere dikkat ediyor mu? Mesela hemen arkas覺nda bizzat AKP Genel Bakan覺n覺n, Devlet Bah癟elinin, lk羹 Ocaklar覺, Alperen Ocaklar覺, Osmanl覺 Ocaklar覺n覺n, S羹leyman Soylu ve Burhan Kuzunun, Ethem Sancak ve Kayahan Uygurun, Cem K羹癟羹k ve Kurtulu Tayizin ve bunlar gibi yandalar覺n, 繹zg羹rl羹羹n yeminli d羹manlar覺n覺n olduunu g繹rebiliyor mu? Hem dikkat etsin, omuz omuza olmakla kucak kucaa olmak aras覺nda 繹nemli bir fark vard覺r. Omuz omuza olduunuzla yar覺n yollar覺n覺z ayr覺l覺p baka y繹nlere gidebilirsiniz ama dierinde durum olduk癟a farkl覺d覺r.

Hemen yeri gelmiken vatan sava覺 verdiini iddia eden 癟akma anti-emperyalizm tacirliine de k覺saca deineyim. Anti-emperyalizm, anti-kapitalizmdir. Anti-kapitalist olmadan, hatta bir k覺s覺m kapitalistin yanda覺 olunarak anti-emperyalist olunamaz. Katar gibi emperyalizm ibirlik癟isi reaksiyoner Arap emirliklerini anti-emperyalist ilan ederek anti-emperyalist olunamaz. Buna bal覺 olarak, anti-emperyalizm, b羹y羹k ve k羹癟羹k veya orta b羹y羹kl羹kteki devletler aras覺nda bir atari oyunu deildir. B羹y羹k emperyalist devlete kar覺 daha k羹癟羹k veya orta boy kapitalist devleti desteklediinizde belki milliyet癟i olabilirsiniz ama ger癟ek anlamda anti-emperyalist olmazs覺n覺z. Hele hele bir emperyaliste kar覺 baka bir emperyalistin yan覺nda yer al覺r, o devletlere diplomatik temsilciler g繹nderirseniz zoraki diplomat olursunuz ama bunun ad覺 anti-emperyalizm deildir. Hele bir de muhayyel bir Amerikaya kar覺 vatan sava覺 uruna her t羹rl羹 繹zg羹rl羹k katlini, her t羹rl羹 K羹rt d羹manl覺覺n覺, her t羹rl羹 ezilen halk bombalamas覺n覺, her t羹rl羹 hak ihlalini, her t羹rl羹 ceberut devlet eylemini onaylar, destek verirseniz, iktidar g羹d羹ml羹 yarg覺y覺 alt覺n 癟a覺nda ilan eder, bu g羹d羹ml羹 yarg覺n覺n tutuklad覺覺 insan haklar覺 savunucular覺na yanda medyayla birlikte casus muamelesi yaparsan覺z, bunun ad覺 anti-emperyalizm deil, Hitlerizm olur. Neden mi? 羹nk羹 inan覺n ki, Hitler de birtak覺m emperyalist devletlere kar覺 vatan sava覺 vermekteydi. B羹t羹n 覺rk癟覺 katliamlar覺n覺, hukuksuz tutuklamalar覺n覺, katliamlar覺n覺 ve 繹zg羹rl羹k d羹man覺 eylemlerini buna dayand覺rm覺t覺.

Yavuz Alogan u sat覺rlar覺 yazarken kendi gizli korkusunu dile getiriyor olmas覺n: Staline benzettii Bakan覺n (nereden nereye gelinmi. Bizim zaman覺m覺zda Dou Perin癟eke bizler asla bakan diye hitap etmez, ondan bu ekilde s繹z etmezdik. imdi Yavuz Alogan bile b繹yle adland覺r覺yor. G.Z.), Buharine benzettii beni, eninde sonunda kasap Vasiliy Blohine teslim ederek Liyubliyankan覺n bodrumunda kulak arkas覺na 羹癟 kurunla infaz ettireceini bile iddia edebilir (ciddi s繹yl羹yorum!). Ne dese yeridir. Bir ey demedik.

Yavuz, iddia edebilir diyerek oray覺 mulak ge癟mi. Acaba ben b繹yle bir benzetmede bulundum mu diye onunla yaz覺malar覺m覺z覺 tekrar g繹zden ge癟irdim ve bir tek u ifadeye rastlad覺m: 襤ki ipte birden oynanmaz. 襤plerden birini se癟mek zorundas覺n. Hele iki ip aras覺ndaki gerilimin zirvesine vard覺覺 bug羹n. Bunu Buharin denemiti ve kellesine mal oldu. Hem Stalin’in yan覺nda durup hem de muhalefete g繹z k覺rpma oyunuydu bu. Olmayacak ey. (2.11.2016)

Evet, o zaman b繹yle bir benzerlik kurmuum ama benim Yavuz Alogan覺 Buharine benzettiim aama bundan 9 ay 繹ncesine ait. Yavuz, Buharinin 1920lerdeki rol羹nden 癟ok 癟ok ilerilere gitti son bir y覺lda ve art覺k Buharinin yapt覺覺 gibi yeniden muhalefe ge癟me ans覺 yok. Bu y羹zden de ileride kellesinden korkmas覺na gerek yok diyeceim ama bunu da s繹yleyemiyorum. Biliyorsunuz, Stalin en sad覺k takip癟ilerini bile 繹l羹me g繹ndermekte bir an bile teredd羹t etmemiti.

Tan覺d覺覺m gen癟 ve orta yal覺 Yavuz Aloganla balay覺p tan覺mad覺覺m yal覺 Yavuz Alogana geldim. Onu art覺k ger癟ekten tan覺yam覺yorum. 襤nsanlar da kentler gibidir. Kentleri de tam iyice tan覺d覺覺n覺z覺 sand覺覺n覺z bir noktada 繹yle bir 癟ehreyle 癟覺karlar ki kar覺n覺za o kenti asl覺nda hi癟 tan覺mad覺覺n覺z覺 fark eder ve sisler i癟indeki kente h羹z羹nle bakars覺n覺z. Ayn覺 benim, 50 y覺ld覺r tan覺d覺覺m覺 sand覺覺m Yavuz Alogan覺n, Adalet Y羹r羹y羹羹ne kat覺lan solcular覺, debelenen soytar覺lar diye nitelendiren, Peter Marshall覺n Anarizmin Tarihi- 襤mkans覺z覺 襤ste adl覺 dev kitab覺n覺 癟evirmi bir 癟evirmen olarak anarko-liberter diye bir anarist kategori olmad覺覺n覺 unutan, entel-dantel veya cinsel tercihi farkl覺 olanlarla birlikte m羹nasip yerlerinize k覺nalar yak覺p色 t羹r羹 homofobik c羹mlelerini okuduum zaman duyduum h羹z羹n gibi.

 

 

G羹n Zileli

24 Temmuz 2017

www.gunzileli.com

gunzileli@hotmail.com

Yavuz Alogan’覺n ilgili yaz覺s覺 i癟in:

Yavuz Alogan / VIZILTILAR

 

Yavuz Alogan’覺n cevabi yaz覺s覺 i癟in:

Yavuz Alogan’覺n G羹n Zileli’ye Cevab覺

 

 

 

 

 

 

  • Soru sor

  • YAZI DETAYLARI