Fikret Ba┼čkaya / Referandumun AKPcesi…

Yaz─▒n─▒n g├╝ncel ve tarihi ├Ânemi nedeniyle ana sayfada yay─▒nl─▒yorum. G.Z.

Referandum, y├╝r├╝tme organ─▒ (iktidar) taraf─▒ndan teklif edilen bir kanun veya d├╝zenlemenin yurtta┼člar─▒n tamam─▒n─▒n oyuna sunulmas─▒d─▒r. Referandumun en ├žok ba┼čvuruldu─ču ├╝lke ─░svi├žre’dir. Orada belirli say─▒da yurtta┼č─▒n talebi ├╝zerine de referandumlar yap─▒l─▒yor. Fakat herhangi bir ├Ârg├╝t, bir sendika, bir ┼čirket, vb. de ├╝yelerine bir sorunu oylatma yoluna gidebilir. Oylama evet-hay─▒r veya onaylama-reddetme ┼čeklinde tezah├╝r ediyor. Y├╝zde elliden bir fazla oy alan taraf kazan─▒yor ve di─čer taraf sonucu kabulleniyor…

Fakat, AKP’nin son referandum hamlesinde durum farkl─▒. Hay─▒r yasak… Dolay─▒s─▒yla yap─▒lan ┼čey referanduma benzemiyor… L├ókin ├želi┼čik bir durum var: sand─▒k kurulaca─č─▒na g├Âre hay─▒r─▒ engellemek m├╝mk├╝n de─čil. O zaman hay─▒r oylar─▒n─▒ olabildi─čince k├╝├ž├╝ltmek i├žin sorunun tart─▒┼č─▒lmas─▒n─▒, anla┼č─▒lmas─▒n─▒ engellemeyi bir ├žare olarak g├Âr├╝yorlar… Ay─▒b─▒n ├╝st├╝n├╝ ├Ârterek durumu kurtarmak istiyorlar, zira “ay─▒b─▒ a├ž─▒─ča vurmak daha b├╝y├╝k ay─▒pt─▒r” denmi┼čtir… Asl─▒nda AKP’nin i┼či zor, zira referandum konusu problemli. Sorulan soru ┼ču: “Bir dikta rejimi, bir tek adam rejimi istiyor musunuz?”. B├Âyle bir soruya insanlar─▒n evet demesi pek m├╝mk├╝n olmad─▒─č─▒na g├Âre, geriye neyin oyland─▒─č─▒n─▒ gizlemek, g├Âr├╝nmez k─▒lmak kal─▒yor. Bo┼čuna, “iktidar gizlemesini bilenindir” denmemi┼čtir… ─░┼čte, hay─▒r cephesine y├Ânelik bask─▒lar─▒n, yasaklar─▒n, yalanlar─▒n, hakaretlerin, tela┼č─▒n nedeni bu… E─čer tek adam rejimi [dikta rejimi] kurulursa, bunun istikrar ve g├╝├žl├╝ devlet demek olaca─č─▒, refah─▒n artaca─č─▒, ter├Âr├╝n ├Ânlenece─či, T├╝rkiye’nin u├žaca─č─▒ s├Âyleniyor. Tabii insanlar da hakl─▒ olarak, “iyi de 15 y─▒ld─▒r neden u├žurmad─▒n?” diyeceklerdir…Buna AKP’nin cevab─▒ ┼č├Âyle: “U├žmak i├žin tek adam rejimi ┼čart, biz bunu 15 y─▒l sonra anlad─▒k!”… Asl─▒nda dinci iktidar─▒n as─▒l amac─▒ ba┼čka: TC’yi bir ─░slam devletine d├Ân├╝┼čt├╝rmek istiyorlar, bunu da m├╝mk├╝nse 2023’den ├Ânce kotarmak istiyorlar. 1923-2023 aral─▒─č─▒n─▒ bir sapma olarak g├Âr├╝yorlar ve g├╝ya “parantezi” kapatmak istiyorlar.G├Ân├╝llerinde Hilafeti ihya etmek yat─▒yor. Hilafeti/Saltanat─▒ ihya edip, ilelebet iktidar olmay─▒ ama├žl─▒yorlar… Elbette a├ž tavu─čun kendini dar─▒ ambar─▒nda g├Ârmesine bir mani yoktur…

AKP, merkez-sa─č partilerin iflas─▒ ├╝zerine iktidar oldu. Ba─čnaz neoliberal ama ayn─▒ zamanda politik ─░slamc─▒ bir parti. Ba┼člarda ─░slamc─▒ y├╝z├╝n├╝ gizledi, di─čerleri gibi bir merkez-sa─č parti oldu─ču izlenimi yaratmay─▒ ba┼čard─▒. G├╝c├╝n├╝ art─▒rd─▒k├ža, iktidar─▒n─▒ sa─člamla┼čt─▒rd─▒k├ža, devlet ayg─▒na daha ├žok h├ókim olduk├ža, rejimi bir “parti- devlet” rejimine d├Ân├╝┼čt├╝rd├╝k├že, ger├žek niyetini gizlemeye art─▒k gerek duymad─▒. Ba┼člardaki slogan─▒ g├╝ya, yoksullukla, yolsuzlukla, yasaklarla m├╝cadeleydi. Cumhuriyet tarihinin hi├žbir d├Âneminde yolsuzluk, yoksulluk, i┼čsizlik ve yasaklar AKP d├Ânemindeki boyutlara ├ž─▒kmad─▒. Hukuk hi├ž bu kadar ayaklar alt─▒na al─▒nmad─▒, zaten her zaman s─▒n─▒rl─▒ olan ├Âzg├╝rl├╝kler de bu kadar budanmad─▒, etik de─čerler b├Âylesine a┼č─▒nmad─▒…

Bu referandumun bir me┼čruiyeti yok

Bu ├╝lke,i├žeride ve d─▒┼čar─▒da acil ├ž├Âz├╝m bekleyen onca sorunla cebelle┼čirken, AKP neden referandumda ─▒srarc─▒? Bu sorunun iki cevab─▒ olabilir: Birincisi art─▒k y├Ânetemiyorlar; ikincisi, yolsuzlu─ča, kanunsuzlu─ča, kurals─▒zl─▒─č─▒, ahl├óks─▒zl─▒─ča ├Âylesine bula┼čm─▒┼č durumdalar ki, iktidardan d├╝┼čt├╝kleri anda mutlaka yarg─▒lanacaklar─▒n─▒ biliyorlar. O zaman ne yap─▒p edip iktidarda kalmaktan ba┼čka ├žareleri yok! ─░┼čte 18 Maddelik (asl─▒nda nerdeyse anayasan─▒n tamam─▒n─▒ angaje eden) anayasa de─či┼čikli─čini dayatmalar─▒n─▒n as─▒l nedenlerinden biri bu ama ├žok ├Ânemli bir neden daha var: Geride kalan 15 y─▒lda ya─čma ve talan─▒n tad─▒na ├Âylesine vard─▒lar, b├╝t├žeyi ve hazineyi ├Âylesine ya─čmalad─▒lar ki, ball─▒ b├Ârekten ellerini ├žekmek istemiyorlar. Nitekim, geride kalan 15 y─▒lda ya─čmalanmam─▒┼č, talan edilmemi┼č bir ┼čey b─▒rakmad─▒lar. Bu referandum me┼čru de─čil. Birincisi, a├ž─▒k-serbest tart─▒┼čma gerektiren anayasa de─či┼čikli─činin ola─čan├╝st├╝ hal ko┼čullar─▒nda yap─▒lmas─▒ uygun de─čildir; ikincisi, anayasa de─či┼čikli─či ilgili t├╝m taraflar─▒n s├╝rece aktif ve yayg─▒n kat─▒l─▒m─▒n─▒ ve tart─▒┼čmay─▒ varsayar. Bu ├╝lkenin ├╝├ž├╝nc├╝ b├╝y├╝k partisinin e┼č-ba┼čkanlar─▒, milletvekilleri, belediye ba┼čkanlar─▒, il ve il├že y├Âneticileri, ├╝yeleri, sempatizanlar─▒… hapisteyken, ger├žek anlamdaki gazeteciler hapisteyken, gazeteler, dergiler, dernekler, vak─▒flar kapat─▒lm─▒┼čken,medya medya olmaktan ├ž─▒km─▒┼č, AKP’nin borazan─▒ haline gelmi┼čken, hay─▒r diyenlere sald─▒r─▒lar aral─▒ks─▒z s├╝rerken yap─▒lan bir referandum ger├žekten referandum ad─▒n─▒ hak eder mi?

Bu a┼čamada hakl─▒ olarak ┼č├Âyle bir soru akla geliyor: Bunca olumsuzlu─ča ra─čmen, ekonomiden, d─▒┼č politikaya t├╝m alanlarda tam bir iflas tablosu ortaya ├ž─▒km─▒┼čken, b├╝t├╝n g├Âsterge ─▒┼č─▒klar─▒ k─▒rm─▒z─▒da veya k─▒rm─▒z─▒ya d├Ânmekteyken,neden h├ól├ó AKP’nin izini s├╝ren olduk├ža geni┼č bir kitle var? AKP, kelimenin pejoratif anlam─▒nda pop├╝list bir parti. Kimlik siyasetini bir iktidar y├Ântemi olarak kulland─▒ ve kullanmaya devam ediyor. Toplumu kutupla┼čt─▒rmay─▒, toplumun bir yar─▒s─▒n─▒ di─čer yar─▒s─▒na d├╝┼čman etmeyi marifet say─▒yor ve bir iktidar tarz─▒ olarak benimsemi┼č durumda. Ba┼člarda “Beyaz T├╝rkler- Zenciler” kar┼č─▒tl─▒─č─▒n─▒ kulland─▒lar. ┼×imdilerde de “Yerli-Milli ve Gayri Milli” ikili─čini dillerine dolad─▒lar. Asl─▒nda bu t├╝r ayr─▒mlar ─░slam devletlerindeki Dar-├╝l ─░slam- Dar-├╝l Harp ikili─čini ├ža─čr─▒┼čt─▒r─▒yor… Bir toplumun bir yar─▒s─▒n─▒ di─čer yar─▒s─▒na d├╝┼čman eden bir h├╝k├╝met, bir devlet y├Ânetimi olabilir mi? Bunun d├╝nyada ba┼čka bir ├Ârne─či var m─▒d─▒r? Bu s├╝rd├╝r├╝lebilir bir durum mudur?

AKP, 15 y─▒ll─▒k iktidar─▒nda bir tek parti iktidar─▒ gibi g├Âr├╝nse de, asl─▒nda ┼čimdilerde Fetocu ter├Âr ├Ârg├╝t├╝ deyip l├ónetledikleriyle bir koalisyon s├Âz konusuydu. Ve ├ťstelik koalisyonun “belirleyici” orta─č─▒ da Fetocu kanatt─▒. AKP 2001 de kuruldu ama Fetocu dediklerinin epey zamand─▒r iktidara haz─▒rland─▒─č─▒ anla┼č─▒l─▒yor… Neyi nas─▒l yapaca─č─▒n─▒ orta─č─▒ndan daha iyi biliyordu… Koalisyon 17-25 Aral─▒k yolsuzluk skandal─▒yla ├žat─▒rdad─▒ ve 15 Temmuz darbe te┼čebb├╝s├╝yle de sona erdi. ┼×imdilerde ondan bo┼čalan yer ba┼čka cemaatler taraf─▒ndan dolduruluyor. Devlet ayg─▒t─▒nda ├ž├╝r├╝me kald─▒─č─▒ yerden devam ediyor. Oysa, liyakatin s─▒f─▒rland─▒─č─▒, hukukun by-pass edildi─či bir devlet m├╝mk├╝n de─čildir. Bu iktidar g├╝n├╝n├╝ doldurdu. Hi├žbir inand─▒r─▒c─▒l─▒─č─▒ kalmad─▒. Hi├žbir sorun ├ž├Âzme yetene─či yok. AKP rejiminin umut yaratma yetene─či veya ayn─▒ anlama gelmek ├╝zere kitleleri aldatma-oyalama yetene─či a┼č─▒nd─▒. Bir rejim de─či┼čikli─či demek olan anayasa de─či┼čikli─čini dayatmak istemelerinin nedeni ├žaresizlik, y├Ânetememe krizi… Ancak bask─▒, ┼čiddet ve ter├Âr ortam─▒nda y├Ânetebileceklerini, iktidarlar─▒n─▒ s├╝rd├╝rebileceklerini d├╝┼č├╝n├╝yorlar. Fakat bu kadar─▒ iktidar─▒ s├╝rd├╝rmek i├žin yeterli olmaz. Her iktidar do─čas─▒ gere─či ┼čiddeti varsayar ama sadece ┼čiddete dayanarak da y├Ânetmek m├╝mk├╝n de─čildir. ─░nsanlara ba┼čka ┼čeyler de ├Ânermesi, bir ideolojik hegemonya veya ayn─▒ anlama gelmek ├╝zere, kitleler kat─▒nda bir g├Ân├╝ll├╝ kabullenme ├╝retebilmesi de gerekir…

16 Nisan, toplumun tarihinde ├Ânemli bir k─▒r─▒lma noktas─▒ olacak. Bu herhangi bir referandum de─čil. Bu anayasa de─či┼čikli─či anayasa de─či┼čikli─činden ├Âte bir ┼čey. Bundan ├Ânceki anayasa de─či┼čikliklerinden farkl─▒…Dolay─▒s─▒yla, 16 Nisan, toplumun gelece─čini angaje eden kritik bir kav┼čak… Fakat kesin olan bir ┼čey var: Bu toplumun yakla┼č─▒k iki y├╝z y─▒ll─▒k birikimi bu sefil oyunu bozacak potansiyele sahiptir. Ve o potansiyelin heba olmamas─▒ i├žin insanlar─▒n sorumlu yurtta┼člar olarak davranmalar─▒, ikirciksiz bir ┼čekilde sand─▒─ča gitmeleri ve hay─▒r demeleri gerekiyor. Zira orada s├Âz konusu olan senin kaderin, senin gelece─čindir denecektir… Unutmamak gerekir ki, sahip oldu─čunu koruyamayanlar─▒n, bulunduklar─▒ mevzileringerisine p├╝sk├╝rt├╝lenlerin yeni ┼čeyler kazanmalar─▒ zorla┼č─▒r… Son bir ┼čey: 16 Nisan sadece sald─▒r─▒y─▒ p├╝sk├╝rtmekle s─▒n─▒rl─▒ kalmayacak, toplumun ├Âzg├╝rl├╝k, sosyal e┼čitlik, demokrasi yolunda ilerlemesinin yolunu da a├žacak…

  • Soru sor

  • YAZI DETAYLARI