ORTAK├ľY KATL─░AMI | Robert Fisk: T├╝rkiye yaln─▒z, Erdo─čan tehlikeli bir yolda, s─▒rada ne var?

Kar─▒nca gazete’den al─▒nm─▒┼čt─▒r
2 Ocak 2017 21:49

├çeviri: SERAP ┼×EN

HABER MERKEZ─░ ÔÇô Robert Fisk, Ortak├Ây Katliam─▒ÔÇÖn─▒n ard─▒ndan kaleme ald─▒─č─▒ yaz─▒da siyasi iktidara ve Cumhurba┼čkan─▒ Erdo─čanÔÇÖa ele┼čtiriler y├Âneltti. Fisk, ÔÇťI┼×─░DÔÇÖi bombalad─▒─č─▒n─▒ iddia ederek K├╝rtleri bombalayabilen, kendisi Suriye ve IrakÔÇÖa asker konu┼čland─▒r─▒rken ├╝lkesinin ÔÇśi├ž i┼člerineÔÇÖ hi├žbir g├╝c├╝n m├╝dahaleye kalk─▒┼čmamas─▒n─▒ isteyebilen biri, a├ž─▒k ki ├žok tehlikeli bir yolda y├╝r├╝yordur. PakistanÔÇÖ─▒n AfganistanÔÇÖa dokunup kar┼č─▒s─▒nda ─░slamabadÔÇÖa y├╝r├╝yen TalibanÔÇÖ─▒ bulmas─▒ gibi, SuriyeÔÇÖye dokunursan sen de arka bah├žende patlamalarla kar┼č─▒la┼č─▒rs─▒nÔÇŁ dedi.

The IndependentÔÇÖ─▒n deneyimli Ortado─ču muhabiri Robert Fisk, I┼×─░DÔÇÖin ─░stanbul Ortak├ÂyÔÇÖde bir gece kul├╝b├╝ne d├Ân├╝k ger├žekle┼čtirdi─či ve 39 ki┼činin ya┼čam─▒n─▒ yitirdi─či sald─▒r─▒n─▒n ard─▒ndan gazetesinde ÔÇťBat─▒ÔÇÖda biz T├╝rkiyeÔÇÖdeki ├Âl├╝mler ├╝zerinde bu y├╝zden durmuyoruz?ÔÇŁ ba┼čl─▒kl─▒ bir yaz─▒ kaleme ald─▒.

Siyasi iktidara ve Cumhurba┼čkan─▒ Erdo─čanÔÇÖa ├╝lkede ve Ortado─čuÔÇÖda izledi─či politikalar nedeniyle ele┼čtirilen y├Ânelten Fisk, Erdo─čanÔÇÖ─▒ kastederek, ÔÇťI┼×─░DÔÇÖi bombalad─▒─č─▒n─▒ iddia ederek K├╝rtleri bombalayabilen, kendisi Suriye ve IrakÔÇÖa asker konu┼čland─▒r─▒rken ├╝lkesinin ÔÇśi├ž i┼člerineÔÇÖ hi├žbir g├╝c├╝n m├╝dahaleye kalk─▒┼čmamas─▒n─▒ isteyebilen biri, a├ž─▒k ki ├žok tehlikeli bir yolda y├╝r├╝yordurÔÇŁ de─čerlendirmesinde bulundu.

FiskÔÇÖin yaz─▒s─▒ ┼č├Âyle:

ÔÇśOlay T├╝rkiye olunca man┼četler unuttu gittiÔÇÖ

T├╝rkiye yaln─▒z. ├ľnce bunun arkas─▒ndaki ─▒rk├ž─▒ sebeplere bakal─▒m. 39 kad─▒n ve erkek y─▒lba┼č─▒ g├╝n├╝ Paris, Br├╝ksel veya BerlinÔÇÖde katledilmi┼č olsayd─▒, man┼četler ├╝├ž d├Ârt g├╝n durulmazd─▒. Kurbanlar do─ču Avrupal─▒ olsa en fazla iki veya ├╝├ž g├╝n. Ama elbette olay M├╝sl├╝man bir ├╝lke olan ÔÇô ve halk─▒ her zaman H─▒ristiyanlar kadar beyaz olmayan ÔÇôT├╝rkiyeÔÇÖde olunca, man┼četler birka├ž saat sonra unuttu gitti. Nas─▒l olsa bizden de─čiller, dedi Bat─▒l─▒lar.

Dolay─▒s─▒yla, oransal olarak bu kitlesel katliamda en fazla can kayb─▒ verenler aras─▒nda Araplar oldu─čunu bu makalenin ├žok az okuru bilecektir: el kadar L├╝bnanÔÇÖdan hem M├╝sl├╝man hem de H─▒ristiyan ├╝├ž ├Âl├╝, d├Ârt yaral─▒ var. Katliam kurbanlar─▒na dair yerel televizyonlar─▒n haberlerine yans─▒yan L├╝bnanÔÇÖdaki ├Âfkenin hi├ž fark─▒nda de─čiliz: olay─▒n haberi ile ├ž├Âkm├╝┼č ailelerle yap─▒lan deh┼čet verici, sansasyonel ve hi├ž s─▒n─▒r g├Âzetmeyen r├Âportajlar ├Âylesine ac─▒mas─▒zd─▒ ki L├╝bnan ba┼čbakan─▒ gazetecilere ├Âlenlerin yak─▒nlar─▒n─▒ rahat b─▒rakma ├ža─čr─▒s─▒ yapt─▒.

ÔÇśSuriyeÔÇÖye dokunursan sen de arka bah├žende patlamalarla kar┼č─▒la┼č─▒rs─▒nÔÇÖ

Bir de askeri sebepler var. T├╝rkiye Suriye sava┼č─▒na ipini koparm─▒┼č gibi dalmam─▒┼č m─▒yd─▒? S─▒n─▒r─▒ndan I┼×─░DÔÇÖe ve Nusra Cephesine (yani El KaideÔÇÖye, 11 Eyl├╝l katliamc─▒lar─▒na ve do─ču HalepÔÇÖin kahramanlar─▒na) silah ve para ak─▒┼č─▒na ve ne kadar katliam yapsa da ÔÇťcihat├ž─▒ÔÇŁ say─▒lmayan bir s├╝r├╝ ABD ve ─░ngiliz ÔÇś─▒l─▒ml─▒s─▒n─▒nÔÇÖ ge├ži┼čine izin vermemi┼č miydi? T├╝rkiye kendi K├╝rtleri ve ├╝st├╝ne bir de Suriyeli K├╝rtler ile yeniden sava┼ča tutu┼čmam─▒┼č m─▒yd─▒? T├╝rk ordusu, ki bug├╝nlerde bir sebeple bundan pek bahsetmesek de NATOÔÇÖnun en b├╝y├╝k ordusudur, son zamanlarda bir miktar vefas─▒zla┼čmam─▒┼č m─▒yd─▒?

TemmuzÔÇÖdaki darbe ÔÇô ÔÇśG├╝lencilerÔÇÖ konusunda s─▒k─▒lan onca palavraya ra─čmen ÔÇô asl─▒nda Recep Tayyip Erdo─čanÔÇÖ─▒ devirmeye d├Ân├╝k bir ordu giri┼čimiydi. Se├žimle gelmi┼č bir diktat├Âr (ki d├╝nyada say─▒lar─▒ h─▒zla art─▒yor) kom┼čusunun i├ž sava┼č─▒nda ge├ži┼č yolu vazifesi g├Ârmek istiyorsa e─čer ÔÇô aynen PakistanÔÇÖ─▒n Ruslara kar┼č─▒ sava┼čmak i├žin Amerikan ve Suudi yard─▒m─▒ ve te┼čvikiyle silah, fon, sava┼č├ž─▒ sokarak AfganistanÔÇÖda yapt─▒─č─▒ gibi ÔÇô kendi b├╝y├╝k ┼čehirlerinde katliamlardan ba┼čka ne bekliyor ki? PakistanÔÇÖ─▒n AfganistanÔÇÖa dokunup kar┼č─▒s─▒nda ─░slamabadÔÇÖa y├╝r├╝yen TalibanÔÇÖ─▒ bulmas─▒ gibi, SuriyeÔÇÖye dokunursan sen de arka bah├žende patlamalarla kar┼č─▒la┼č─▒rs─▒n.

Ve bir de politik sebepler var. T├╝rkler eskiden ABÔÇÖye ├╝ye olmak istiyorlard─▒; ┼čimdi o kadar istekli g├Âr├╝nm├╝yorlar ve kim onlar─▒ su├žlayabilir ki? Bu y├╝zden mevcut politikalar─▒ bir taraftan Rusya, ─░ran, ├çin ve dost olabilecek Arap hari├ž t├╝m uluslarla aray─▒ yaparken di─čer taraftan ABÔÇÖden devasa r├╝┼čvetler al─▒p (Angela MerkelÔÇÖin halt yemesi bu da), kar┼č─▒l─▒─č─▒nda deniz ge├ži┼čini AvrupaÔÇÖya ula┼čmaya ├žal─▒┼čan M├╝sl├╝man m├╝ltecilere kapatmak ve 79 milyon vatanda┼č─▒ i├žin vaat etti─či vizesiz Avrupa seyahatini talep etmek oluyor.

ÔÇśErdo─čan d─▒┼č politikas─▒nda Osmanl─▒ kar┼č─▒t─▒ bir ├žizgiye geldiÔÇÖ

Eski T├╝rk imparatorlu─ču notaljisi duyan (─░stanbulÔÇÖdaki yeni g├Âsteri┼čli saray─▒n─▒n sebebi bu san─▒r─▒m) bir adama g├Âre tuhaf ama Erdo─čan d─▒┼č politikas─▒nda Osmanl─▒ kar┼č─▒t─▒ bir ├žizgiye geldi: 2011 devrimleri sonras─▒nda fl├Ârt etti─či Araplar─▒ b├╝y├╝k g├╝├žlerin lehine neredeyse g├Ârmezden geliyor.

O zaman ba┼čkan aday─▒ iken M├╝sl├╝man g├Â├žmenlere y├Ânelik k─▒s─▒tlamalar getirilmesini savununca TrumpÔÇÖ─▒n ad─▒n─▒n ─░stanbulÔÇÖdaki kuleden silinmesini isteyen Erdo─čan, ┼čimdi Beyaz SarayÔÇÖa gelecek yeni adamla birlikte ele┼čtirilerden kurtulaca─č─▒n─▒ d├╝┼č├╝n├╝yor. Ben olsam o kadar emin olmazd─▒m.

Problemin bir b├Âl├╝m├╝ de bu zaten. ├ľnce bir Rus jetini d├╝┼č├╝r├╝p sonra PutinÔÇÖe yaltaklanan, Suriye devriminin ba┼č─▒nda Esad sevdal─▒s─▒ olup sonras─▒nda ondan nefret eden, AvrupaÔÇÖyla fl├Ârt edip sonra ABÔÇÖyi a┼ča─č─▒layan Erdo─čan ittifak politikas─▒nda o denli kaypakla┼čt─▒ ki, akl─▒ ba┼č─▒nda hi├ž kimse Halife efendiye fazla yana┼čmak istemeyecektir.

ÔÇśErdo─čan ├žok a├ž─▒k ki tehlikeli bir yolda y├╝r├╝yorÔÇÖ

I┼×─░DÔÇÖi bombalad─▒─č─▒n─▒ iddia ederek K├╝rtleri bombalayabilen, kendisi Suriye ve IrakÔÇÖa (ki T├╝rkiyeÔÇÖnin Musul d─▒┼č─▒ndaki mevcudiyeti Ba─čdat h├╝k├╝metinde b├╝y├╝k rahats─▒zl─▒k yarat─▒yor) asker konu┼čland─▒r─▒rken ├╝lkesinin ÔÇťi├ž i┼člerineÔÇŁ hi├žbir g├╝c├╝n m├╝dahaleye kalk─▒┼čmamas─▒n─▒ isteyebilen biri, a├ž─▒k ki ├žok tehlikeli bir yolda y├╝r├╝yordur.

ÔÇśS─▒rada ne var?ÔÇÖ

├ľyleyse s─▒rada ne var? Daha fazla katliam m─▒? Tabi ki. I┼×─░DÔÇÖden, K├╝rtlerden, MarksistlerdenÔÇŽ ad─▒n─▒ siz koyun. Daha fazla darbe giri┼čimi mi? Daha ├Ânemli siyasi ve askeri soru bu.

Ekim itibariyle 164 general dahil 7000ÔÇÖden fazla T├╝rk askeri tutuklanm─▒┼č vaziyetteydi. Elbette ki cezaland─▒rma maksatl─▒ de─čil. Akl─▒ ba┼č─▒nda her ordu, bu kadar ├žok askeri kodese t─▒kt─▒─č─▒n─▒zda bunun sebebinin onlar─▒ yarg─▒ya (ki onun da bir├žok mensubu tutuklamalardan nasibini ald─▒) teslim etmek olmad─▒─č─▒n─▒ bilir.

Hay─▒r, NATOÔÇÖnun en b├╝y├╝k ordusu i├žindeki kitlesel tutuklamalar, ordunun ÔÇô Halife efendinin sonunun cezaevi veya daha beteri olaca─č─▒ ÔÇô daha ba┼čar─▒l─▒ bir darbe d├╝zenlemesini ├Ânlemek i├žin.

E-posta

  • Soru sor

  • YAZI DETAYLARI