Necati Abay / 107 Y覺lda ld羹r羹len 120 Gazeteci

Hasan Fehmiden bu yana 107 y覺lda 繹ld羹r羹len 120 gazeteci ve yazar覺n isim listesini bilginize sunuyorum…

An覺lar覺 繹n羹nde sayg覺yla eiliyorum…

Necati Abay

Tutuklu Gazetecilerle Dayan覺ma Platformu (TGDP) S繹zc羹s羹

6 Nisan 2016

Uzun y覺llard覺r yapmakta olduum arat覺rmaya g繹re 6 Nisan 1909dan bug羹ne 107 y覺lda 120 gazeteci ve yazar 繹ld羹r羹ld羹. En son olarak,Azadiya Welat Gazetesi Sorumlu Yaz覺 襤leri M羹d羹r羹 Rohat Akta, Cizrede ubat 2016damahsur kald覺覺bodrum kat覺nda devlet g羹癟leri taraf覺ndan yak覺larak katledildi.

Hasan Fehmiden Sabahattin Ali ve Uur Mumcuya, Musa Anter ve Rohat Aktatan, Krikor Zohrab ve Hrant Dinke, Metin G繹ktepeye dek 繹ld羹r羹len 120 gazetecinin 繹n羹nde bir kez daha sayg覺yla eiliyorum.

Gazeteci ve yazarlar覺n 癟ou, faili me癟hul ad覺 verilen, asl覺nda failleri belli sokak infazlar覺yla, g繹zalt覺nda kaybetme sald覺r覺lar覺yla yaamlar覺n覺 yitirdiler.

Sald覺r覺lar覺n oda覺nda T羹rk bas覺n覺, K羹rt bas覺n覺 ve Ermeni bas覺n覺ndan muhalif gazeteci ve yazarlar覺n bulunduu g繹r羹l羹yor.

Dorudan cana kasteden bu sald覺r覺lar asl覺nda d羹羹nce ve ifade 繹zg羹rl羹羹ne, bas覺n 繹zg羹rl羹羹ne, halk覺n haber alma hakk覺na y繹nelik sald覺r覺lard覺r.

Gazeteci cinayetlerinde1915 y覺l覺, 1970li, 80li ve 90l覺 y覺llar belirgin olarak 繹ne 癟覺k覺yor. Gazeteci cinayetleriyle tarihsel, toplumsal olgular aras覺ndaki dorudan bir ba g繹r羹l羹yor.

T羹rk bas覺n覺ndan gazeteci ve yazarlar, 癟ounlukla 1970li, 80li, 90l覺 y覺llarda; Hrant Dink hari癟 Ermeni bas覺n覺ndan gazeteci ve yazarlar 1915 y覺l覺nda, Ermeni Soyk覺r覺m覺 s羹recinde, K羹rt bas覺n覺ndan gazeteci ve yazarlar覺n b羹y羹k 癟ounluu da 1990-1994 y覺llar覺 aras覺nda 繹ld羹r羹lm羹.

24 Nisan 1915te, 襤stanbulda, g繹zalt覺, tutuklama, tehcir (ank覺r覺ya s羹rg羹n), Soyk覺r覺m sald覺r覺s覺na maruz kalan 220 Ermeni ileri geleni, Ermeni halk 繹nderi, Ermeni ayd覺n覺 aras覺nda 32 gazeteci ve yazar da bulunuyordu. Hepsi g繹zalt覺-s羹rg羹n sald覺r覺s覺nda 繹ld羹r羹ld羹. Krikor Zohrab, Siamanto, Sarkis Minasyan, Armen Doryan, Rupen Zartaryan bunlardan baz覺lar覺yd覺. Halen 癟ounun mezar覺n覺n nerede olduu bile bilinmiyor. 19 Ocak 2007 tarihinde 襤stanbulda Agos gazetesi genel yay覺n y繹netmeni Ermeni gazeteci ve yazar Hrant Dinkin katledilmesiyle birlikte, 繹ld羹r羹len Ermeni gazeteci ve yazarlar覺n say覺s覺 33e y羹kseldi.

1990-1994 y覺llar覺 aras覺nda sava覺n youn olarak s羹rd羹羹 K羹rt illerinde, K羹rt bas覺n覺ndan 18 gazeteci ve yazar, 癟ok say覺da gazete da覺t覺mc覺s覺 繹ld羹r羹ld羹.

Musa Anter, Ferhat Tepe, Naz覺m Babaolu, H羹seyin Deniz, Haf覺z Akdemir zg羹r G羹ndem gazetesinde 癟al覺覺rken 繹ld羹r羹len K羹rt gazeteci ve yazarlardan baz覺lar覺d覺r.

eitli zaman kesitlerinde T羹rk bas覺n覺ndan Sabahattin Ali, Recai nal, Abdi 襤pek癟i, etin Eme癟, Turan Dursun, Uur Mumcu, Ahmet Taner K覺lal覺, Metin G繹ktepe gibi gazeteci ve yazarlar 繹ld羹r羹ld羹.

Bu topraklarda kontrgerilla taraf覺ndan aralar覺nda gazeteci ve yazarlar覺n da bulunduu binlerce faili me癟hul cinayet ilendi. Faili me癟hul cinayetler ayd覺nlat覺lmal覺, tetik癟ilerin yan覺 s覺ra as覺l olarak azmettirici devlet g羹癟leri yarg覺lanmal覺d覺r…

LDRLEN GAZETEC襤 VE YAZARLARIN L襤STES襤D襤R

Yapt覺覺m arat覺rmaya g繹re 1909 y覺l覺ndan bu yana, 107 y覺lda 繹ld羹r羹len 120 gazeteci ve yazar覺n isimlerini, 癟al覺t覺覺 yay覺n kuruluunu, 繹l羹m yeri ve tarihini kronolojik s覺ralamaya g繹re bilginize sunuyorum…

1-Hasan Fehmi, Serbesti gazetesi, 襤stanbul, 6 Nisan 1909

2-Ahmet Samim, Sada-y覺 Millet gazetesi, 襤stanbul, 9 Haziran 1910

3-Zeki Bey, ehrah gazetesi, 襤stanbul, 10 Temmuz 1911

4-air H羹seyin Kami, Alemdar gazetesi, Konya, 1912

5-Silah癟覺 Tahsin, Silah gazetesi, 襤stanbul, 27 Temmuz 1914

6-Kevork Ferid, Tasviri Efkar gazetesi, 襤stanbul 24 Nisan 1915 s羹rg羹n羹, ak覺beti bilinmiyor.

7-Hovhannes Kazanc覺yan, gazeteci-yazar, 襤stanbul 24 Nisan 1915 s羹rg羹n羹, ak覺beti bilinmiyor.

8-Krikor Torosyan, Dizaik mizah dergisi, 襤stanbul 24 Nisan 1915 s羹rg羹n羹, Ak覺beti bilinmiyor

9-Sarkis Minasyan, Azadamard (zg羹rl羹k Sava覺m覺) gazetesi, 襤stanbul 24 Nisan 1915 s羹rg羹n羹, Aya, 5 May覺s 1915

10-Sarkis Suin (S羹ng羹c羹yan), 襤ravunk (Hak) gazetesi, 1 Haziran 1915te tutukland覺. Ak覺beti bilinmiyor.

11-Nerses Papazyan, (zg羹rl羹k Sava覺m覺) gazetesi, 襤stanbul 24 Nisan 1915 s羹rg羹n羹, Ankara 1915

12-Harutyun ahrigyan, Azadamard (zg羹rl羹k Sava覺m覺) gazetesi, milletvekili, 襤stanbul 24 Nisan 1915 s羹rg羹n羹, Ankara 1915

13-Garabed Paayan Khan, yazar, doktor, milletvekili, 襤stanbul 24 Nisan 1915 s羹rg羹n羹, Ankara 1915

14-Levon Larents, Tsayn Hayrenyats (Vatan覺n Sesi) gazetesi, Murc (eki癟) gazetesi, 襤stanbul 24 Nisan 1915 s羹rg羹n羹, Ankara 1915

15-Simpad P羹rad, P羹nig gazetesi, Kaapar (Fikir) dergisi, 襤stanbul 24 Nisan 1915 s羹rg羹n羹, Ankara 1915

16-Hampartsum Hampartsumyan, Azadamard (zg羹rl羹k Sava覺m覺) gazetesi, 襤stanbul 24 Nisan 1915 s羹rg羹n羹, Ankara 1915

17-Keam Parseyan, Azadamard (zg羹rl羹k Sava覺m覺) gazetesi, 襤stanbul 24 Nisan 1915 s羹rg羹n羹, Ankara 1915

18-avar Krisyan, Marmnamarz (Beden Eitimi) gazetesi, 襤stanbul 24 Nisan 1915 s羹rg羹n羹, Ankara 1915

19-Siamanto (Adom Yarcanyan), Azadamard (zg羹rl羹k Sava覺m覺) gazetesi, 襤stanbul 24 Nisan 1915 s羹rg羹n羹, Ankara 1915

20-Armen Doryan, yazar, 襤stanbul 24 Nisan 1915 s羹rg羹n羹, Ankara 1915

21-Sarkis Parseyan (amil), Akhadank (Emek) gazetesi, Ankara 1915

22-Yervant Srmakehanl覺yan (Yerukhan), gazeteci-yazar, Harput, 1915

23-T覺lgadintzi (Hovhannes Han覺tyunyan), gazeteci-yazar, Harput 1915

24-Gagik Ozanyan, Merzifon Halguni dergisi, 襤stanbul 24 Nisan 1915 s羹rg羹n羹, Sivas 1915

25-Mardiros H. Kundak癟覺yan, Ceride-i arkiye gazetesi, 襤stanbul 24 Nisan 1915 s羹rg羹n羹, Kayseride idam edildi.

26-V覺ramyan (Onnig Tertsagyan), Azadamard (zg羹rl羹k Sava覺m覺) gazetesi, Van, 1915

27-Dikran Odyan (Aso), Yergir (lke) gazetesi, 1915

28-K. Khajag (Karekin akalyan), yazar, Diyarbak覺r 1915

29-Rupen Zartaryan, Azadamard (zg羹rl羹k Sava覺m覺) gazetesi, 襤stanbul 24 Nisan 1915 s羹rg羹n羹, Diyarbak覺r 1915

30-Karakin Gozikyan (Yesalem), Manzume gazetesi, NorGyank (Yeni Hayat) dergisi, Trabzon s羹rg羹n羹, 1915

31-E. Agnuni (Kha癟adur Malumyan), Azadamard (zg羹rl羹k Sava覺m覺) gazetesi, 襤stanbul 24 Nisan 1915 s羹rg羹n羹, Diyarbak覺r, 5 May覺s 1915

32-Krikor Zohrab, gazeteci-yazar, milletvekili, 襤stanbul 20 May覺s 1915 s羹rg羹n羹, Urfa, 15 Temmuz 1915

33-Mihran Tabakyan, yazar, 襤stanbul 24 Nisan 1915 s羹rg羹n羹, Yozgat, Austos 1915

34-Hagop Terziyan (Hagter), gazeteci-yazar, 襤stanbul 24 Nisan 1915 s羹rg羹n羹, Yozgat 24 Austos 1915

35-Diran Kelegyan, Sabah gazetesi yay覺n y繹netmeni, 襤stanbul 24 Nisan 1915 s羹rg羹n羹, ank覺r覺, 26 Austos 1915

36-Taniel Varujan, yazar-air, 襤stanbul 24 Nisan 1915 s羹rg羹n羹, ank覺r覺, 26 Austos 1915

37-Rupen Sevag, (ilingiryan), Azadamard (zg羹rl羹k Sava覺m覺) gazetesi, 襤stanbul 24 Nisan 1915 s羹rg羹n羹, ank覺r覺, 26 Austos 1915

38-Hasan Tahsin, Hukuk-u Beer (insan haklar覺) gazetesi, 襤zmir, 15 May覺s 1919

39-Mustafa Suphi, Yeni D羹nya gazetesinin kurucusu ve bayazar覺, Karadeniz (Trabzon a癟覺klar覺) 28 Ocak 1921

40-Ethem Nejat, Kurtulu ve Ayd覺nl覺k gazetelerinin kurucusu ve yazar覺, Karadeniz (Trabzon a癟覺klar覺) 28 Ocak 1921

41-H羹seyin Hilmi (襤tirak癟i veya Sosyalist Hilmi), 襤tirak (sosyalist)-Medeniyet dergisi, 襤stanbul, 15 Kas覺m 1922

42-Ali Kemal, Peyam-覺 Sabah gazetesi, 襤zmit, 1922

43-Ali 羹kr羹 Bey, Tan gazetesi sahibi ve bayazar覺, Trabzon milletvekili, Ankara 27 Mart 1923

44-Hikmet evket, 1930

45-Sabahattin Ali, Marko Paa dergisi, Edirne, 2 Nisan 1948

46-Adem Yavuz, Anka Ajans覺, K覺br覺s, 27 Austos 1974

47-Zeki Erginbay, Teknik G羹癟 dergisi yaz覺 ileri m羹d羹r羹, 襤stanbul, 3 ubat 1977

48-H羹seyin en, Kawa dergisi yaz覺 ileri m羹d羹r羹, 襤stanbul, 21 Mart, 1978

49-Gani Bozarslan, Ayd覺nl覺k dergisi, 10 May覺s 1978

50-Ali 襤hsan zg羹r, Politika gazetesi, 襤stanbul, 21 Kas覺m 1978

51-Cengiz Polatkan, Hafta Sonu gazetesi, Ankara, 1 Aral覺k 1978

52-Abdi 襤pek癟i, Milliyet gazetesi, 襤stanbul, 1 ubat 1979

53-襤lhan Darendeliolu, Ortadou gazetesi, 襤stanbul, 19 Kas覺m 1979

54-襤smail Ger癟eks繹z, Ortadou gazetesi, 襤stanbul, 4 Nisan 1980

55-mit Kaftanc覺olu, TRT, 襤stanbul, 11 Nisan 1980

56-Muzaffer Fevziolu, Hizmet gazetesi, Trabzon, 15 Nisan 1980

57-Hayrabet Honca, Halk覺n Birlii gazetesi, Kayseri, 1 May覺s 1980

58-Recai nal, Demokrat gazetesi, 襤stanbul, 22 Temmuz 1980

59-Mevl羹t I覺t, T羹rkiye gazetesi, Ankara, 1 Haziran 1988

60-Seracettin M羹ft羹olu, H羹rriyet gazetesi, Nusaybin, 29 Haziran 1989

61-Sami Baaran, Gazete gazetesi , 襤stanbul, 7 Kas覺m 1989

62-Kamil Baaran, Gazete gazetesi, 襤stanbul, 7 Kas覺m 1989

63-etin Eme癟, H羹rriyet gazetesi, 襤stanbul, 7 Mart 1990

64-Turan Dursun, 襤kibine Doru ve Y羹zy覺l dergisi, 襤stanbul, 4 Eyl羹l 1990

65-G羹nd羹z Etil, Yeni G羹nayd覺n Gazetesi, 襤stanbul,18 Eyl羹l1991

66-Mehmet Sait Erten, Azadi-Denk dergisi, Diyarbak覺r, 3 Kas覺m 1992

67-Halit G羹ngen, 襤kibine Doru dergisi, Diyarbak覺r, 18 ubat 1992

68-Cengiz Altun, Yeni lke gazetesi, Batman, 24 ubat 1992

69-襤zzet Kezer, Sabah gazetesi, Cizre, 23 Mart 1992

70-B羹lent lk羹, K繹rfeze Bak覺 gazetesi, Bursa, 31 Mart 1992

71-Mecit Akg羹n, Yeni lke gazetesi, Nusaybin, 2 Haziran 1992

72-Haf覺z Akdemir, zg羹r G羹ndem gazetesi, Diyarbak覺r, 8 Haziran 1992

73-etin Ababay, zg羹r Halk dergisi, Batman, 29 Temmuz 1992

74-Yahya Orhan, zg羹r G羹ndem gazetesi, Ceylanp覺nar, Gerc羹, 9 Austos 1992

75-H羹seyin Deniz, zg羹r G羹ndem gazetesi, Ceylanp覺nar, 10 Austos 1992

76-Musa Anter, zg羹r G羹ndem gazetesi, Diyarbak覺r, 20 Eyl羹l 1992

77-Yaar Aktay, T羹rkiye gazetesi, Hani, 9 Kas覺m 1992

78-Hatip Kap癟ak, H羹rriyet gazetesi, Maz覺da覺, 18 Kas覺m 1992

79-Nam覺k Taranc覺, Ger癟ek dergisi, Diyarbak覺r, 20 Kas覺m 1992

80-Orhan Karaaar, zg羹r G羹ndem gazetesi Van muhabiri, Van, 19 Ocak 1993

81-Uur Mumcu, Cumhuriyet gazetesi, Ankara, 24 Ocak 1993

82-Kemal K覺l覺癟, zg羹r G羹ndem gazetesi, Ak癟akale-Urfa, 18 ubat 1993

83-Mehmet 襤hsan Karaku, Silvan gazetesi, Silvan, 13 Mart 1993

84-Ercan G羹rel, HHA, Bergama, 20 May覺s 1993

85-襤hsan Uygur, Sabah gazetesi, 襤stanbul, 6 Temmuz 1993

86-R覺za G羹neer, Halk覺n G羹c羹 gazetesi, 襤stanbul, 14 Temmuz 1993

87-Ferhat Tepe, zg羹r G羹ndem gazetesi, Bitlis, 28 Temmuz 1993

88-Muzaffer Akku, Milliyet gazetesi, Bing繹l, 20 Eyl羹l 1993

89-Ruhi Can Tul, TDN, K覺r覺kkale, 14 Ocak 1994

90-Naz覺m Babaolu, zg羹r G羹ndem gazetesi, Siverek-Urfa, 12 Mart 1994

91-Kamil Koap覺nar, Zaman gazetesi, Erzurum, 19 Mart 1994

92-襤smail Aay, zg羹r lke gazetesi, Batman, 29 May覺s 1994

93-Erol Akg羹n, Devrimci 繹z羹m dergisi, Gebze, 8 Eyl羹l1994

94-Bahri I覺k, ada Marmara gazetesi, 襤stanbul, 17 Eyl羹l 1994

95-Ersin Y覺ld覺z, zg羹r lke gazetesi, 襤stanbul, 3 Aral覺k 1994

96-Onat Kutlar, Cumhuriyet gazetesi, 襤stanbul, 11 ubat 1995

97-Seyfettin Tepe, Yeni Politika gazetesi, Bitlis, 29 Austos 1995

98-Metin G繹ktepe, Evrensel gazetesi, 襤stanbul, 8 Ocak 1996

99-Kutlu Adal覺, Yeni D羹zen gazetesi, K覺br覺s, 8 Temmuz 1996

100-Yemliha Kaya, Halk覺n G羹c羹 gazetesi, 襤stanbul, 27 Temmuz 1996

101-Selahattin Turgay Dalolu, serbest gazeteci, 襤stanbul, 9 Eyl羹l 1996

102-Reat Ayd覺n, Anadolu Ajans覺, TRT, 20 Haziran 1997

103-Aye Salam, serbest gazeteci, Derince, 3 Eyl羹l 1997

104-Abdullah Doan, Candan FM, Konya, 13 Temmuz 1997

105-nal Mesulolu, TRT, Manisa, 8 Kas覺m 1997

106-Mehmet Topalolu, Kurtulu dergisi, Adana, 1998

107-S羹leyman Yeter, S繹m羹r羹s羹z Bir D羹nya 襤癟in Dayan覺ma gazetesi, 襤stanbul, 7 Mart 1999

108-Ahmet Taner K覺lal覺, Cumhuriyet gazetesi, Ankara, 21 Ekim 1999

109-nder Babat, Devrimci Hareket dergisi, 襤stanbul, 3 Mart 2004

110-Yaar Parlak, Silvan M羹cadele Gazetesi, 18 Austos 2004

111-Hrant Dink, Agos gazetesi, 襤stanbul, 19 Ocak 2007

112-Engin eber, Y羹r羹y羹 dergisi, 襤stanbul, 9 Ekim 2008

113-襤smail Cihan Hay覺rsevener, G羹ney Marmara Yaam Gazetesi (Bal覺kesir), Band覺rma, 19 Aral覺k 2009

114-Metin Alata, Azadiya Welat gazetesi, Adana, 4 Nisan 2010

115-Cevdet K覺l覺癟lar, Hak ve H羹rriyetleri 襤nsani Yard覺m Vakf覺 (襤HH) bas覺n b羹rosu internet edit繹r羹, Uluslararas覺 sular, 31 May覺s 2010

116-Deniz F覺rat, Sterk TV, Med N羹癟e TV, 襤MC TV, Ronahi ve F覺rat Haber Ajans覺, Maxmur M羹lteci Kamp覺, 8 Austos 2014

117-Kadri Badu, Azadiya Welat gazetesi 癟al覺an覺, Adana, 14 Ekim 2014

118-襤brahim Abdulkadir, Suriyeli gazeteci, Urfada 15 g羹nde bir yay覺mlanan Ayn El Vatan gazetesi, Urfa, 30 Ekim 2015 (cinayeti I襤D/DA襤 羹stlendi.)

119-Faris Hammadi, Suriyeli gazeteci, Urfada 15 g羹nde bir yay覺mlanan Ayn El Vatan gazetesi, Urfa, 30 Ekim 2015 (cinayeti I襤D/DA襤 羹stlendi.)

120-Rohat Akta,Azadiya Welat Gazetesi Sorumlu Yaz覺 襤leri M羹d羹r羹, Cizrede ubat 2016damahsur kald覺klar覺 bodrum kat覺nda devlet g羹癟leri taraf覺ndan yak覺larak katledildi.

  • Soru sor

  • YAZI DETAYLARI