Hik├óye ┼×├Âyle Bir Seyir ─░zlediÔÇŽ

K─▒sa s├╝re ├Ânce HDPÔÇÖye, ÔÇť├ľcalan olsayd─▒ sizi sopayla kovalard─▒ÔÇŁ diyen, ÔÇťs├╝re├žÔÇŁin memur ve ÔÇťma─čdurÔÇŁlar─▒ndan Yal├ž─▒n Akdo─čanÔÇÖ─▒n ayn─▒ konudaki son demeci ┼č├Âyle:

ÔÇťT├╝rkiye reformlar─▒na devam eder. Ama ├ž├Âz├╝m s├╝recine ter├Âr├╝n son bulmas─▒ ile ilgili ├žal─▒┼čmalar diye bakarsak, hangi akt├Ârlerle nas─▒l olacak? Bir g├╝ven sars─▒lmas─▒ var ve bunu da yeniden de─čerlendirmek gerekiyor. ─░mral─▒ ile ilgili birimlerimiz g├Âr├╝┼č├╝rler o ayr─▒ bir ┼čey. HDP heyeti g├Âr├╝┼čemez. HDP heyeti bu s├╝rece ihanet etti ve ├ľcalan ad─▒na s├╝rekli yalan s├Âylediler. ├ľcalanÔÇÖ─▒ da istismar ettiler. (Ba┼čka bir form├╝lle g├Âr├╝┼čme) Kiminle nas─▒l olur, o ayr─▒ bir konu, de─čerlendirmemiz laz─▒m.ÔÇŁ

K─▒sacas─▒, AKP iktidar─▒ ┼ču mesaj─▒ vermi┼č oluyor: ├ľcalan bizim istedi─čimiz y├Ânde hareket ediyor ama ÔÇťs├╝rece ihanet edenÔÇŁ HDP onu ├žarp─▒t─▒yor ve istismar ediyor. Bu y├╝zden onu HDP ile g├Âr├╝┼čt├╝rmeyiz. Evet ama madem ├Âyle, bu durumda ├ľcalanÔÇÖ─▒n tecrite al─▒nmak yerine mesajlar─▒n─▒n do─črudan kamuya yans─▒t─▒lmas─▒n─▒ sa─člamak gerekmez miydi? Bir ┼čeyler d├Ân├╝yor ama ne? Neyin d├Ând├╝─č├╝n├╝ anlamak i├žin s├╝reci ba┼č─▒ndan al─▒p tahlil etmemiz gerekiyor.

K├╝rt ulusal hareketi, AKP iktidara geldikten bir s├╝re sonra paradigmas─▒n─▒, iktidar─▒n iplerini eline ald─▒─č─▒na inand─▒─č─▒ AKP ile g├Âr├╝┼čme ve anla┼čma ├╝zerine kurmu┼čtu. Asl─▒nda PKK, halihaz─▒r iktidarlarla g├Âr├╝┼čerek K├╝rtler i├žin belirli haklar elde etme ve nihai olarak silahl─▒ m├╝cadeleyi bitirme s├╝recine 1990ÔÇÖlar─▒n sonuna do─čru, daha ├ľcalan yakalanmadan girmi┼čti. O zamanlar iktidara h├ókim gibi g├Âr├╝nen TSK ile g├Âr├╝┼čmeler yapma ├žizgisinin benimsendi─čini ya da ├ľcalan taraf─▒ndan bunun tasarland─▒─č─▒n─▒ s├Âyleyebiliriz. O zamanlar ─░ngiltereÔÇÖdeydim. Ak┼čamlar─▒ MedtvÔÇÖde, Yal├ž─▒n K├╝├ž├╝kÔÇÖ├╝n de yer ald─▒─č─▒, ÔÇťBa┼čkanÔÇŁ─▒n saz─▒ al─▒p (telefonla kat─▒l─▒p) ├žok uzun konu┼čmalar yapt─▒─č─▒, kat─▒l─▒mc─▒lar─▒n da bu uzun konu┼čmalar─▒ dinleyen fig├╝ranlar rol├╝ne indirgendi─či programlar olurdu. Bu programlardan birinde, ├ľcalanÔÇÖ─▒n, TSK komutanlar─▒n─▒n ÔÇťdaha ciddi muhataplar oldu─čunuÔÇŁ s├Âyledi─čini hat─▒rl─▒yorum. Art─▒k PKK, silahl─▒ m├╝cadeleyi legal alanda haklar elde etmek i├žin kullanma ├žizgisine o zamandan girmi┼čti ve o s─▒rada devletin esas sahibinin TSK komuta kademesi oldu─ču d├╝┼č├╝n├╝l├╝yordu.

Ne var ki, bundan sonra ├Ânemli de─či┼čiklik meydana geldi. Her ┼čeyden ├Ânce ├ľcalan ABD taraf─▒ndan T├╝rkiyeÔÇÖye teslim edildi. Bundan bir s├╝re sonra da AKP tek ba┼č─▒na iktidar oldu. PKK durumu bir s├╝re g├Âzledi. Acaba AKP iktidara ger├žekten h├ókim olacak m─▒yd─▒? E─čer h├ókim olacaksa, o zaman ÔÇťdevletin temsilcisiÔÇŁ olarak onunla masaya oturma politikas─▒ benimsenmeliydi.

Nitekim ├Âyle oldu. AKP, TSK komuta kademesini kendisine tabi k─▒lman─▒n ├╝stesinden geldi ve devlet ad─▒na g├Âr├╝┼čme yap─▒lacak g├╝├ž oldu─ču 2000ÔÇÖlerin ortalar─▒na do─čru netle┼čti. Bu tarihten itibaren de ├ľcalan ve PKK, AKP iktidar─▒yla masaya oturma siyasetini izlemeye ba┼člad─▒. 2010ÔÇÖa do─čru bu masaya oturma siyaseti somut bir ÔÇťbar─▒┼č s├╝reciÔÇŁne d├Ân├╝┼čt├╝. Bu s├╝re├žte, ┼čimdiki ad─▒yla s├Âyleyecek olursak HDP, ─░mral─▒-Kandil-AKP iktidar─▒ ├╝├žgeninde arabulucu rol├╝ ├╝stlendi. Bu b├Âyle olunca, K├╝rt ulusal hareketi, AKPÔÇÖnin iktidardan uzakla┼čt─▒r─▒lmas─▒ ya da iktidar─▒ kaybetmesi t├╝r├╝nden muhalif e─čilimlerle aras─▒na net bir uzakl─▒k koydu. Bu, uzakl─▒k, 2010 Anayasa oylamas─▒nda, K├╝rt siyasal hareketinin ÔÇťboykotÔÇŁ oyu vermesine yol a├žt─▒. ÔÇťEvetÔÇŁ ya da ÔÇťyetmez ama evetÔÇŁ diyemezdi, bu AKPÔÇÖyle pazarl─▒k ┼čans─▒n─▒ azalt─▒rd─▒. ├ľte yandan ÔÇťHay─▒rÔÇŁ da diyemezdi, bu da K├╝rtlerin daha geni┼č haklar elde edece─či yeni bir anayasan─▒n ilerde pazarl─▒klarla olu┼čturulmas─▒n─▒n yolunu kapat─▒r, dahas─▒, ├Ânerisi reddedilen AKP iktidar─▒n─▒ sa─člam bir iktidar alternatifi olmaktan ├ž─▒kar─▒p muhalefete kap─▒lar─▒ a├žard─▒. Oysa K├╝rt siyasal hareketi, uzunca bir s├╝re├žte esas pazarl─▒k unsuru olarak AKP iktidar─▒n─▒ belirlemi┼čti. Bu politikan─▒n bir numaral─▒ mimar─▒, ─░mral─▒ÔÇÖda hapis hayat─▒ ya┼čayan Abdullah ├ľcalanÔÇÖd─▒.

Anayasa oylamas─▒ndan sonra ÔÇťbar─▒┼č s├╝reciÔÇŁ y├Ân├╝nde ad─▒mlar at─▒ld─▒. Nevrozlarda ├ľcalanÔÇÖ─▒n bar─▒┼č mesajlar─▒ okundu vb. Ne var ki, bu s├╝re├žte, kimsenin hesap etmedi─či, K├╝rt siyasal hareketinin hi├ž hesap etmedi─či bir olay oldu: Gezi.

Bayrakl─▒ ulusalc─▒ muhalif g├Âsterilerden tamamen farkl─▒ nitelikteki bir halk ayaklanmas─▒ ortaya ├ž─▒km─▒┼č ve AKP iktidar─▒n─▒n ÔÇťdemokrasiÔÇŁ ÔÇťvesayet rejimiyle m├╝cadeleÔÇŁ palavralar─▒n─▒ yerle bir, T├╝rkiyeÔÇÖdeki b├╝t├╝n paradigmalar─▒ alt ├╝st etmi┼čti. K├╝rt siyasal hareketi b├╝t├╝n sekt├Ârleriyle birlikte bu hareket kar┼č─▒s─▒nda bocalad─▒. Bug├╝nk├╝ HDPÔÇÖnin y├Âneticilerinden bir k─▒sm─▒ hareketin ba┼člar─▒nda (GeziÔÇÖde) ├Ânder bir rol oynarken bir k─▒sm─▒ hareketi karalayan ÔÇťdarbeÔÇŁ a├ž─▒klamalar─▒nda bulundu. ├ľcalan, bu kadar b├╝y├╝k bir ayaklanmay─▒ do─črudan kar┼č─▒s─▒na almayacak kadar zeki biriydi. G├╝nler sonra ÔÇťGeziÔÇÖyi selamlad─▒ÔÇŁ ama bu hareketin kimi hedef ald─▒─č─▒ konusunda tek laf etmedi. K├╝rt ulusal hareketi ana g├Âvdesiyle GeziÔÇÖye omuz vermedi, ancak K├╝rt hareketinin i├žindeki gen├ž radikaller, entelekt├╝eller ve K├╝rt hareketinin bile┼čenleri harekete omuz verdi. Dahas─▒, o zamana kadar ÔÇťbar─▒┼č s├╝reciÔÇŁne destek veren sol-liberal entelejensiya GeziÔÇÖnin muazzam etkisiyle parampar├ža oldu, az bir k─▒sm─▒ do─črudan AKP saflar─▒na yap─▒┼č─▒rken, b├╝y├╝k k─▒sm─▒ AKP diktat├Ârl├╝─č├╝ne kar┼č─▒ bir konuma do─čru hareketlendi. K├╝rt hareketi ├╝zerinde ├žok ├Ânemli bir ideolojik etkisi olan sol-liberallerin AKP ile i┼čbirli─či paradigmas─▒ndan kopmas─▒na tamamen kay─▒ts─▒z kalamazd─▒ K├╝rt hareketi.

Bundan sonra olaylar hep AKP ile i┼č kotarma paradigmas─▒n─▒n aleyhinde geli┼čti. Gezi, AKPÔÇÖnin diktat├Âr y├╝z├╝n├╝ net bir ┼čekilde a├ž─▒─ča ├ž─▒karm─▒┼čt─▒. ├ťlkenin, durgun orta Anadolu b├Âlgeleri d─▒┼č─▒ndaki, k├╝lt├╝rel hayat─▒ belirleyen kesimlerinde b├╝y├╝k bir AKP aleyhtar─▒ dalga y├╝kselmekteydi. ├ľzellikle legal alanda ba┼čar─▒l─▒ olmak isteyen bir siyasal partinin, yani HDPÔÇÖnin bu dalgay─▒ dikkate almamas─▒ onu g├╝ney do─ču b├Âlgesine hapseder ve ├╝lkenin genel siyasal ve k├╝lt├╝rel atmosferinden kopar─▒rd─▒. Bu y├╝zden HDP de AKP aleyhtarl─▒─č─▒na do─čru hareketlenmeye ba┼člam─▒┼čt─▒, hen├╝z eski paradigmadan bir kopu┼čtan s├Âz edemesek de.

B├╝y├╝k kopu┼ča Kobani olaylar─▒yla yakla┼č─▒ld─▒. KobaniÔÇÖnin savunulmas─▒ neredeyse bir turnusol k├ó─č─▒d─▒ etkisi yapt─▒. Ve g├Âr├╝ld├╝ ki, asl─▒nda i├žerde K├╝rtlerle iyi ge├žinmeye ├žal─▒┼č─▒yormu┼č gibi g├Âr├╝nen AKP iktidar─▒, KobaneÔÇÖde alttan alta I┼×IDÔÇÖ─▒ desteklemektedir. Elbette burada AKPÔÇÖnin art─▒k geleneksel devlet reflekslerinin temsilcisi haline gelmesinin etkisi de b├╝y├╝kt├╝r. TC devleti g├╝ney s─▒n─▒r─▒nda bir K├╝rt olu┼čumu yerine en tehlikeli ─░slamc─▒ olu┼čumlar─▒ tercih etmekteydi ve zaten ─░slamc─▒ olan ve EsatÔÇÖ─▒ devirmek i├žin I┼×IDÔÇÖa gizlice silah yard─▒m─▒nda bulunan AKPÔÇÖnin KobaneÔÇÖnin bir an ├Ânce d├╝┼čmesini istemesinden daha do─čal bir ┼čey olamazd─▒. ─░┼čte bu olay K├╝rt duyarl─▒l─▒─č─▒ ile AKP Aras─▒nda belirleyici bir kopu┼č ya┼čanmas─▒na yol a├žt─▒ ve 6-7 Ekim olaylar─▒ patlak verdi. Zor duruma d├╝┼čen AKP h├╝k├╝meti, olaylar─▒n durdurulmas─▒ i├žin ├ľcalanÔÇÖ─▒n beyanlar─▒n─▒n yay─▒nlanmas─▒na ihtiya├ž duydu. Olaylar ancak bundan sonra yat─▒┼čt─▒.

B├╝t├╝n bunlara ra─čmen ÔÇťs├╝re├žÔÇŁ a─č─▒r aksak da olsa y├╝r├╝d├╝. ─░li┼čkiler son derece zedelenmi┼č, fakat hen├╝z kopu┼č ger├žekle┼čmemi┼čti. Kopu┼č, ÔÇťDolmabah├že mutabakat─▒n─▒nÔÇŁ a├ž─▒klanmas─▒ndan hemen sonra ya┼čand─▒. Bu mutabakat─▒n a├ž─▒klanmas─▒ ├ľcalanÔÇÖ─▒n ve KandilÔÇÖin istedi─či bir ┼čeydi, ├ž├╝nk├╝ b├Âylece AKP iktidar─▒yla somut g├Âr├╝┼čmelerin yolu a├ž─▒lacakt─▒. AKP iktidar─▒n─▒n da i┼čine geliyordu. B├Âylece AKP, K├╝rtlerle bar─▒┼č─▒n ┼čampiyonu olarak ortaya ├ž─▒kacak, hem K├╝rt oylar─▒n─▒ toplayacak, hem de ├╝lke ├žap─▒nda ÔÇťbar─▒┼č─▒ ger├žekle┼čtirenÔÇŁ parti olarak prestij toplayacakt─▒. Zaten se├žimlere parti olarak girmesi sa─članm─▒┼č HDPÔÇÖnin baraj─▒n alt─▒nda kalmas─▒na, b├Âylece b├Âlgedeki neredeyse b├╝t├╝n milletvekillerinin AKPÔÇÖye akmas─▒na kesin g├Âz├╝yle bak─▒l─▒yordu.

Ne var ki, bu noktada devreye hesapta olmayan bir fakt├Âr girdi: HDP ve HDPÔÇÖnin e┼čba┼čkan─▒ Selahattin Demirta┼č.

Yelkenlerini, Gezi ile esmeye ba┼člayan ve Kobane ile hem T├╝rkiye ├žap─▒nda hem de art─▒k K├╝rdistanÔÇÖda da g├╝├žlenen ├Âzg├╝rl├╝k├ž├╝ r├╝zg├órlarla dolduran HDP ┼čunu g├Ârd├╝: E─čer kendimizi AKP ile anla┼čma ya da bar─▒┼č g├Âr├╝┼čmeleri ile k─▒s─▒tlar ve AKP diktat├Ârl├╝─č├╝ne kar┼č─▒ m├╝cadele bayra─č─▒n─▒ elimizden b─▒rak─▒rsak kesinlikle bir fig├╝ran rol├╝ne d├╝┼čeriz ve b─▒rak─▒n baraj─▒n alt─▒nda kalmay─▒, k├╝├ž├╝k bir ÔÇťaletÔÇŁ parti derekesine d├╝┼čeriz. HDP tam tersi y├Ânde ilerledi ve kazand─▒. Hesap edilenin tersine baraj─▒ b├╝y├╝k farkla a┼čt─▒ ve AKPÔÇÖnin tek ba┼č─▒na iktidar olmas─▒n─▒ ├Ânledi.

Asl─▒nda HDPÔÇÖnin yapt─▒─č─▒, ister istemez bir paradigma de─či┼čimiydi. Elbette HDP bar─▒┼č s├╝recini bir yana b─▒rakm─▒┼č de─čildi ama bar─▒┼č s├╝recinin sa─čl─▒kl─▒ ilerlemesinin yolunun da AKP diktat├Ârl├╝─č├╝ne kar┼č─▒ ├Âzg├╝rl├╝k m├╝cadelesi vermekten ge├žti─čini kavram─▒┼čt─▒, buna g├Âre hareket etti.

Kan─▒mca bu, HDP ile, eski paradigmaya ba─čl─▒ olan ├ľcalan ve Kandil aras─▒nda ka├ž─▒n─▒lmaz bir kopu┼ču demesek de uzakla┼čmay─▒ getirdi.

AKP ise bu uzakla┼čmay─▒ te┼čvik etti. Madem HDP ona kar┼č─▒ d├╝┼čmanca davran─▒yor ve onun iktidar─▒na ├žomak sokuyordu, HDPÔÇÖyle K├╝rt hareketinin duayen temsilcileri aras─▒na bir baraj koyarak HDPÔÇÖyi cezaland─▒r─▒rd─▒. ├ľcalanÔÇÖ─▒ ÔÇťtecriteÔÇŁ al─▒r, onunla HDP aras─▒ndaki b├╝t├╝n kanallar─▒ kapat─▒r ama KandilÔÇÖle ├ľcalan aras─▒ndaki ├╝st├╝ kapal─▒ kanallar─▒ ├žal─▒┼čt─▒rmaya devam ederdi. K─▒sacas─▒, ├ľcalanÔÇÖ─▒n tecriti ile cezaland─▒r─▒lan ├ľcalan de─čil, HDPÔÇÖydi. Asl─▒nda tecrit edilmeye ├žal─▒┼č─▒lan ├ľcalan de─čil, HDPÔÇÖydi. Yal├ž─▒n Akdo─čanÔÇÖ─▒n b├╝t├╝n s├Âzleri buna i┼čaret ediyor.

Sava┼č─▒n esas y├╝r├╝t├╝c├╝s├╝ ve taraftar─▒ konumunda g├Âr├╝nen KandilÔÇÖle ├ľcalan aras─▒ndaki ├╝st├╝ ├Ârt├╝l├╝ haberle┼čme kanallar─▒ halen devlet organlar─▒ arac─▒l─▒─č─▒yla a├ž─▒k tutulurken, K├╝rt hareketi i├žinde silahl─▒ eylemleri en a├ž─▒k bir ┼čekilde k─▒nayan HDPÔÇÖnin hem ├ľcalanÔÇÖla hem de KandilÔÇÖle ba─člar─▒n─▒n kesilmesine ├žal─▒┼čmak, silahl─▒ ├žat─▒┼čmalar─▒n bitmesini isteyen bir h├╝k├╝met a├ž─▒s─▒ndan mant─▒ks─▒z de─čil mi? Evet ama, AKP iktidar─▒n─▒n silahl─▒ eylemlerin bitmesini istedi─čini kim s├Âyledi ki? Tam tersine.

Bunu bir yana b─▒rakal─▒m. Madem Yal├ž─▒n Akdo─čanÔÇÖ─▒n s├Âyledi─či gibi, ├ľcalan eski paradigmaya, yani i┼člerin AKP ile y├╝r├╝t├╝lmesine taraftard─▒r, o zaman HDPÔÇÖlileri izledikleri AKP kar┼č─▒t─▒ pozisyondan vazge├žirmek i├žin ├ľcalanÔÇÖla temaslar─▒n─▒ eskisinden bile daha fazla sa─člamalar─▒ gerekmez miydi?

Bu noktada iki ihtimal akla geliyor. Ya ellerinde mahk├╗m olarak tuttuklar─▒ ├ľcalan onlar─▒n g├Âstermeye ├žal─▒┼čt─▒─č─▒ gibi bir tutum i├žinde de─čil, onu HDP heyeti ile g├Âr├╝┼čt├╝r├╝rlerse bunun ortaya ├ž─▒kaca─č─▒ndan korkuyorlar; ya da HDPÔÇÖlilerin ├ľcalanÔÇÖ─▒ da etkileyip AKPÔÇÖye kar┼č─▒ tutum almas─▒n─▒ sa─člamas─▒ndan korkuyorlar.

Acaba hangisi?

Bence ikisi de de─čil.

Geriye kalan tek ihtimal, HDPÔÇÖyi harcayabilmek i├žin HDPÔÇÖnin ├ľcalanÔÇÖla temas─▒n─▒ tamamen kesmek (KandilÔÇÖle ├ľcalan aras─▒ndaki temas devletin arac─▒l─▒─č─▒yla sa─članmaktad─▒r) ve “tecrit edilmi┼č” ├ľcalan fakt├Âr├╝n├╝ kendi tasar─▒lar─▒ i├žin kullanmaya ├žal─▒┼čmak.

G├Âr├╝lece─či gibi, hi├ž de ger├žekten silahlar─▒n susmas─▒n─▒ isteyen bir tutum de─čil.

G├╝n Zileli
8 A─čustos 2015
www.gunzileli.com
gunzileli@hotmail.com

  • Soru sor

  • YAZI DETAYLARI