og├╝rsel / ─░K─░ SORUN, ├ť├ç ─░DEOLOJ─░. YOL AYRIMI; D─░KTAT├ľRL├ťK ya da ├ľZERK B├ľLGELER

A. Tocqueville 1789 Devrimi ile sonlanacak toplumsal s├╝re├žleri inceliyor. 1850’lilerde yazd─▒─č─▒ “Eski Rejim ve Devrim” kitab─▒nda 1775 y─▒l─▒nda ├Ânerilen reformlar─▒n uygulan─▒lmas─▒ndaki g├╝├žl├╝─č├╝ anlatmak i├žin, “sanki her biri de ayr─▒ idare talep edecek olan ├╝├ž farkl─▒ kilise-├ževresi vard─▒. G├╝├žl├╝k, ├ž├Âz├╝ms├╝zd├╝” yazm─▒┼č.
“├ç├Âz├╝m” verili toplumsal ko┼čullar-yasalar i├žinde ger├žekle┼čemedi ve 1787’de istenildi─či gibi olamad─▒ ve devrim ger├žekle┼čti.
Bug├╝n bizde de “3 par├ža, 3 ayr─▒ cumhuriyet” istiyor; sorunlar─▒m─▒z “verili ko┼čullarda” ├ž├Âz├╝ms├╝z!
Bu “├╝├ž par├ža” birbirleriyle ayn─▒ dili konu┼čur g├Âr├╝nseler de, anla┼čam─▒yorlar. Konu┼čulan s├Âzc├╝kler ayn─▒ harflerle yaz─▒l─▒yorsa da alg─▒lanmalar─▒ ayn─▒ de─čil. Kendilerine ait “paradigmasal ak─▒l” s├╝zgecinden ge├žerken, ├žok farkl─▒, hatta kar┼č─▒t anlamlar ediniyor. ├ľrne─čin 19. yy sonras─▒ i├žeri─čini-anlam─▒n─▒ alm─▒┼č ├Âzg├╝rl├╝k ve dogma s├Âzc├╝kleri “1. par├žan─▒n” s├Âzl├╝─č├╝nde yok! Bilinen, evrensel anlam─▒ ile yaz─▒l─▒ de─čil. “├ľzg├╝rl├╝k, dinimizin emirlerini, geleneklerini hi├ž bir k─▒s─▒tlama olmadan, evde, sokakta ya┼čamak; devletin de bu arzuya hizmet etmesi…”
Bu “verili ko┼čullarda” ileti┼čim, farkl─▒ paradigma, yani, farkl─▒ d├╝nya g├Âr├╝┼č├╝ ta┼č─▒yanlar aras─▒nda bir “sa─č─▒rlar diyalogu” yaln─▒zca. Ve bu nedenle politika giderek salt ┼čiddete, g├╝ce dayal─▒ bir “bi├žime” b├╝r├╝n├╝yor. “T├╝rkler b├╝y├╝k, K├╝rtler k├╝├ž├╝k ulustur; dilleri de ├Ânemsizdir. T├╝rk├že e─čitimden taviz verilemez. Kendilerini y├Ânetemezler ├ž├╝nk├╝…”
Biliyoruz; toplumsal s├╝re├žlerde “├ž├Âz├╝ms├╝zl├╝k” yok! ├ç├Âz├╝ms├╝z g├Âr├╝nen t─▒kanm─▒┼čl─▒─č─▒ ya bir “devrim” ├ž├Âzer veya i├ž sava┼ča s├╝r├╝klenilir. Her ko┼čulda karga┼ča/devrim ├Âncesinde ya da sonras─▒nda diktat├Ârl├╝kler ka├ž─▒n─▒lmazd─▒r.
***
├ťlkemizde son 100 y─▒ld─▒r TC, ciddi toplumsal sorunlar─▒n─▒ ├ž├Âzemiyor; ├ž├Âzme s├╝recine girecek gibi yap─▒yor; yar─▒ yola gelinmeden ortal─▒k kar─▒┼č─▒yor; ├ž├Âz├╝ms├╝z meseleler birikiyor; kar┼č─▒l─▒kl─▒ su├žlama gelene─či ile kar┼č─▒l─▒kl─▒ nefret b├╝y├╝yor! 100 y─▒ll─▒k Laik-Dinci siyaset ├žat─▒┼čmas─▒ hal├ó “├ž├Âz├╝ms├╝z” olarak ortada duruyor. Son 25 y─▒l─▒ sava┼čla ya┼čanm─▒┼č 100 y─▒ll─▒k K├╝rt meselesi yine 100 y─▒l ├Ânceki y├Ântemle ├ž├Âz├╝lmeye ├žal─▒┼č─▒l─▒yor; bu sorun da “verili ko┼čullarda” ├ž├Âz├╝ms├╝z g├Âr├╝n├╝yor!
Bug├╝n ├╝lkemizde de 1775 Fransa’s─▒nda g├Âr├╝ld├╝─č├╝ gibi “3 ayr─▒ idare talep eden”, birbiriyle uzla┼čmaya niyetli olmayan 3 ideoloji/├ž─▒kar grubu var.
1. Sa─čc─▒, muhafazak├ór, T├╝rk ─░slam sentezci, mezhep├ži siyaset. Kendi i├žinde az─▒nl─▒k radikallere teslim olmu┼č. Oy oranlar─▒ % 60’─▒ ge├žer.
2. Kentli, sek├╝ler, liberal, Modernizasyon yanl─▒s─▒, “sol” siyaset (% 30’un alt─▒nda)
3. Etnik haklar─▒n─▒n kabul├╝n├╝ ve Yerel ├ľzerklik talep eden K├╝rt’ler. (% 10 civar─▒.)
├ľnce ┼čunu tespit etmeli; siyasal m├╝cadelede ya┼čan─▒lan “uzla┼čmazl─▒k”, ├Âncelikle ideolojik de─čil! Salt “fikir ayr─▒l─▒─č─▒” ile kimse birbirini ├Âld├╝rmez! Kavgay─▒ sertle┼čtiren, ├╝lke zenginli─činden almak istenilen pay─▒n korunmas─▒ veya art─▒r─▒lmas─▒; ideoloji, bu arzuyu gizleyen maske.
─░ktidar─▒ ele ge├žirmek ├╝zere yola ├ž─▒kan parti-ideoloji, en az─▒ndan toplumun ├žo─čunlu─čuna seslenir; herkese, her ┼čeyi vaateder; “Herkes i├žin adalet” diye hayk─▒r─▒r. G├╝c├╝ eline ge├žirdi─činde kendi taraf─▒n─▒ “besler!”
Hep ayn─▒ hik├óye. ├ç─▒kar ve ideoloji, muhalefet d├Âneminde, harekete ge├žirdi─či bireylerde ve y─▒─č─▒nlarda kar─▒┼č─▒k-karma┼č─▒k duygu ve “tinsel” uyaranlarla geli┼čir, b├╝y├╝r. Ancak iktidar t├╝m├╝ ile ele ge├žti─činde, “maskelere” ihtiya├ž kalmaz; birer, birer d├╝┼čer; ideoloji her zaman i┼če yarasa da ayr─▒ca “para sayma makineleri” ile payla┼čt─▒r─▒lan ulufelere ve polis-asker ter├Âr├╝ne de ihtiya├ž ka├ž─▒n─▒lmazd─▒r.
And─▒─č─▒m─▒z “3 par├žan─▒n” hi├ž biri ├╝lkeyi zenginle┼čtirerek ortak refah─▒ b├╝y├╝tmeye dair umut ta┼č─▒m─▒yor. Bunu nas─▒l yapaca─č─▒n─▒ bilmiyor! A├ž g├Âzl├╝, talanc─▒ siyaset erbab─▒, iktidar─▒ eline ge├žirerek ├Âncelikle kendi yanda┼člar─▒n─▒ “doyurma”, yaln─▒z kendi adamlar─▒n─▒ zenginle┼čtirme amac─▒ ile particilik yap─▒yor-du! Bug├╝ne dek “s─▒rayla” yap─▒lan “parti-iktidar-ya─čma” anla┼čmas─▒n─▒, son iktidar “tan─▒m─▒yor”; hep kendi ya─čmalamak istiyor! Bu kolay de─čil; ├Âzel y├Ântemler, “cin i┼či” entrikalar, yap-boz ittifaklar gerekiyor. “Gere─či yap─▒l─▒yor!”

“STANDART PROSED├ťR”; ─░TT─░FAK-SIRTA BI├çAK…
Ba┼č─▒ndan beri iktidar “─░ttifak-S─▒rta B─▒├žak” y├Ântemi ile g├╝c├╝n├╝ bir ├žok kez tahkim etmi┼čti. Sol liberaller, Fethullah├ž─▒lar, “Yetmez ama Evet├žiler” ve K├╝rtler… (DYP-ANAP ittifak─▒na da d─▒┼čar─▒dan b─▒├žak!) Ta ki 2013’e dek. 2013 Haziran─▒nda ├Ânce ─░ktidar y├Ântemine ait me┼čruiyeti sonra 7 Haziran 2015’de de yasal ├žer├ževeyi kaybetti. N’olamazd─▒!
“Eski TC’ye” ait “b├Âl├╝nmez” refleksler ta┼č─▒yan kitleler, iktidar─▒n yeni Anti-K├╝rt politikalar─▒ kar┼č─▒s─▒nda “oha falan” oldular! “S─▒rt─▒na yedi─či b─▒├žakla” ├žok kan kaybetmi┼člerdi; ┼čimdi ayn─▒ iktidar─▒n “kan transf├╝zyonuna” ┼č├╝kran duyarlar m─▒yd─▒? ├ťslubundan, y├Ânteminden, kurumlar─▒-yasalar─▒ yozla┼čt─▒rm─▒┼č ge├žmi┼činden, anti sek├╝ler dayatmac─▒ politikalar─▒ndan tiksinenler bile, s├╝regen hastal─▒klar─▒ “K├╝rt allerjisi” nedeniyle, siyas├« pozisyonlar─▒n─▒ yeniden g├Âzden ge├žirecekler miydi?
“Yahu adam sonunda anlad─▒ galiba!”
Anl─▒yordu; iktidar ya da bir par├žas─▒ olma tutkusu ile yan─▒p tutu┼čanlar─▒ gayet iyi tan─▒yordu. Bu karakterlerin, saplant─▒ ile ba─čl─▒ oldu─ču sevgilisinin yalanlar─▒na inanmak isteyenler gibi davrand─▒─č─▒n─▒, her zaman kolayca ve defalarca aldat─▒laca─č─▒n─▒ anlam─▒┼čt─▒.
***
Hayat─▒n─▒ nefret ├╝zerine kurmu┼č ├žok insan var bu ├╝lkede; en ├╝st “orun” dahil! Kendine ait mutlulu─ču olmayan-bulamayanlar, ba┼čkalar─▒n─▒n mutsuzlu─čundan beslenir. ├ľrne─čin bir parti, ideolojisini yaln─▒zca K├╝rt Halk─▒na ve isyan─▒na -ARTIK ─░K─░S─░ AYNI ┼×EYD─░R- duyulan nefret ├╝zerinden kurabilir mi? Art─▒k bu ikisini birden kar┼č─▒na alarak bu ├╝lkede “eski tip”, T├╝rk Ulus├žu politika izlenebilir mi? Bu politika ancak “g├Âz├╝n├╝ kan b├╝r├╝yerek” uygulanabilir! B├Âylece deneniyor.
Hayat─▒n─▒ nefret ├╝zerine kurmu┼č olanlar, bu duyguyu her ideolojiye kolayca “monte” edebilir ve b├Âylece daha da “g├╝├žl├╝” bir ideoloji yarat─▒r; yaln─▒zca y─▒k─▒m, yozla┼čt─▒rma, ├Âld├╝rme g├╝c├╝d├╝r bu. Bu g├╝c├╝n hayata ge├žmesinin ayr─▒lmaz bile┼čeni, standart “prosed├╝r├╝d├╝r”; “ittifak-S─▒rta B─▒├žak” y├Ântemi. ─░ktidar kiminle ittifak yapt─▒ ise s─▒rt─▒ndan b─▒├žaklanm─▒┼č cesedi yol kenar─▒nda bulundu.
***
├ťmmet├ži-halifelik arayan zihniyet, uzun zamand─▒r sek├╝ler-Laik, Laik-Milliyet├ži, sol, demokrat vatanda┼člar─▒n─▒ D├ť┼×MAN, yerlisi ile birlikte kom┼ču ├╝lke S├╝nni Araplar─▒ “KARDE┼×” say─▒yor. “├ťmmet” yalanlar─▒na kanmayan, ulusal-insan├« haklar─▒n─▒ ├Ânemseyen, kendi partisine g├╝venerek, “ba┼čkan aday aday─▒na” biat etmeyen K├╝rtler “bir ka├ž g├╝n” i├žinde nas─▒l d├╝┼čman
ediliverdiler? Bu keskin d├Ân├╝┼č├╝n arkas─▒nda yatan ki┼čisel, vah┼či hesaplar─▒n “rasyonel” a├ž─▒klamalar─▒ 18. yy’a ait “Kutsal Devlet-─░ktidara” ait paradigma akl─▒ ile m├╝mk├╝n; ├Âyle de yap─▒l─▒yor.
YA D─░KTAT├ľRL├ťK, YA YEREL-├ľZERK Y├ľNET─░M
Laik/Sek├╝ler, Modernizasyon yanl─▒lar─▒ “acilen” ge├žmi┼či ile hesapla┼čmak zorunda.
Hayat 1920’lerde oldu─ču gibi de─čil.
An─▒msay─▒n, N. Erbakan demi┼čti;” Atat├╝rk Refah Partili olurdu!” Rahmetli palavrac─▒yd─▒; ard─▒llar─▒n─▒ g├Âr├╝nce bug├╝n daha sevilesi oluveriyor; ku┼čkusuz o bile muhaliflerine bu denli ac─▒mas─▒z, bu denli riyak├ór davranmazd─▒.
Bildi─čim, sezdi─čim kadar─▒yla bence gen├ž M. Kemal, bu ko┼čullarda bug├╝n ya┼časayd─▒, HDP’li olurdu! ─░ttihat-Terakki gelene─činden de geldi─čini de an─▒msayal─▒m!
├ç├╝nk├╝ 1920’lerin M. Kemal’i ├Ânce Laik-Sek├╝ler, sonra “Modernite yanl─▒s─▒” ve en sonunda t├╝m bunlar─▒ ger├žekle┼čtirmek ├╝zere, bir “Y├ľNTEM” olarak T├╝rk Milliyet├žisiydi! Padi┼čahl─▒k, Halifelik, M. Kemal’in avucunun i├žindeydi; buru┼čturup, ├ž├Âpe att─▒; arkas─▒ndan t├╝k├╝rd├╝! Bug├╝n onun ├ž├Âpe att─▒─č─▒n─▒ oradan al─▒p, ba─čr─▒na basmak, edinmek isteyen zihniyete Kemalistler destek verebilir mi?
Verirlerse e─čer bu salt kendi dar, ├ž─▒karlar─▒, ikballeri i├žindir. Bir uydurulmu┼č ideoloji olarak “Atat├╝rk├ž├╝’d├╝rler!” Bilinir, ├Ârne─čin bu ├╝lkede K. Evren de “b├╝y├╝k Atat├╝rk├ž├╝’lerdendi!”
M Kemal 1789 Frans─▒z Devrimi hayran─▒yd─▒! Laik, sek├╝ler siyaset; kad─▒na pozitif ay─▒r─▒m; Modernite hayran─▒; bilim, fen’den yana dayatma! Yani bug├╝n HDP’nin “asgar├«” program─▒.
Kald─▒ ki, HDP daha da fazlas─▒n─▒ s├Âyl├╝yor; “Ekolojik Kom├╝nal Toplum”.. . ─░├žini ne kadar doldurabilir; y├╝zlerce y─▒ld─▒r unutulmu┼č, geleneklerine s─▒─č─▒narak ya┼čam─▒┼č, hep ezilmi┼č, a┼ča─č─▒lanm─▒┼č bu ulus ile bu “b├╝y├╝k” iddialar m├╝mk├╝n m├╝? Bilim-teknoloji ├╝retemeyen bir toplumsal ├Ârg├╝tlenme i├žin bu “hayaller” fazla de─čil mi? Ama M. Kemal de “iddialar─▒n─▒n” i├žini ne kadar doldurabildi; ne zaman yenildi─čini anlad─▒?
Bir parti olarak de─čil, “s├Âylem” olarak HDP, T├╝rkiye’li ayd─▒nlanmac─▒, sek├╝ler, demokrat, “solda duran” insanlar─▒n birlikte y├╝r├╝yebilecekleri, hen├╝z yolu, izi olmayan, yaln─▒zca y├Ân olarak tayin edilen bir s├╝recin ba┼člang─▒c─▒ olabilir mi?
“Ekolojik Kom├╝nalizm” olsun, olmas─▒n -bu ├žok uzun vadeli bir hik├óye- bir ba┼člang─▒├ž olarak, T├╝rkiye’de K├ťLT├ťREL olarak ayr─▒lm─▒┼č, ekonomisini d├Ând├╝rebilecek 30-40 k├╝lt├╝rel-kent demokrasileri, yerel-federal ├Âzerk b├Âlgeler, Merkez├« ─░ktidar diktat├Ârl├╝─č├╝n├╝n se├žene─či g├Âr├╝n├╝yor. (Trakya, ─░stanbul, ─░zmir, Antalya-Mu─čla, Adana, Mersin, Diyarbak─▒r, Hatay-Antep-Urfa vb…)
3’├╝ de kendine, 3 ayr─▒ cumhuriyet isteyen 3 ideoloji, 2 b├╝y├╝k sorunu “demokratik” Merkez├« ─░ktidar modeli ile ├ž├Âzemeyecek; bu ├ž├Âz├╝ms├╝zl├╝k, son 13 y─▒lda AKP ile bir kez daha kan─▒tland─▒. ├ç├╝nk├╝ meseleler, “paradigmatik!” ─░ki sorunun da k├Âkleri y├╝zlerce y─▒l ├Ânceye dayal─▒. Bu ideolojik ayr─▒l─▒klar ve ekonomik ├ž─▒karlar ancak 1. par├žaya ait paradigman─▒n Diktat├Ârl├╝─č├╝ taraf─▒ndan, polis-asker “paketlemesiyle”, “derin dondurucuya” yat─▒r─▒l─▒r. Denenen de budur.
***
Bir b├Âlge “kendi” partisine % 80 oy veriyorsa o “Millet ─░radesine” sayg─▒ duyulmal─▒. Demek “b├Âyle” hissediyorlar!
HDP b├╝y├╝d├╝k├že PKK k├╝├ž├╝lecek; HDP k├╝├ž├╝ld├╝k├že PKK b├╝y├╝yecektir. HDP siyaseti etkinle┼čtik├že, PKK siyaseti gerileyecektir. ─░stenilen bu de─čil mi?
Ve biliyoruz; sava┼č─▒ isteyen ─░ktidard─▒r… Halk─▒na verecek bir ┼čeyi kalmayan iktidarlar, ├Âmr├╝n├╝ uzatmak i├žin her zaman sava┼ča ihtiya├ž duyar; y├╝zde 13 oy alm─▒┼č K├╝rt Siyasetinin, sava┼č istedi─čine kim inan─▒r! “Kadir ─░nan─▒r” bile!

Ayn─▒ evde s├╝rekli d├Âv├╝┼čerek ya┼čamak yerine, kap─▒lar─▒ bak─▒┼čan “dairelerde” ya┼čamak herkes i├žin daha “geli┼čtirici”, “mutluluk verici” olacakt─▒r.
Son 65 y─▒l─▒n 60 y─▒l─▒nda “Muhafazak├ór” partiler iktidarda. Bu ├╝lkede Demokrat, sol, Sosyalist, Sek├╝ler insanlar, K├╝rtler, Aleviler hep a┼ča─č─▒lanm─▒┼č, i┼čkence g├Ârm├╝┼č, ├Âld├╝r├╝lm├╝┼č, hapislerde s├╝r├╝nd├╝r├╝lm├╝┼č. AKP de ayn─▒ devletin, ayn─▒ gelene─čin devam─▒ oldu─čunu kan─▒tlam─▒┼čt─▒r.
Bug├╝n bu ├╝lkenin ├╝retim faaliyetinin “ak─▒l” emek motorunun belki % 70’inden fazlas─▒ Liberal, sol, Sek├╝ler, kentli, Modernizasyon s├╝recine d├óhil insanlard─▒r. ├ťretimden kopuk y─▒─č─▒nlara dayal─▒ pop├╝list sa─č siyasetler ├╝lke siyasetine hakimdir.

Bu ├╝lkenin demokrat, “Ayd─▒nl─▒k├ž─▒-modernizasyon” yanl─▒s─▒”, “ilerici”, Laik/Sek├╝ler ve yurtsever insanlar─▒ g├╝ndelik siyasetin ├Âtesinde d├╝┼č├╝nmek zorunda. Kar┼č─▒lar─▒nda ne insan├«, ne siyas├«, ne tarihsel, ne dinsel, ne evrensel hi├ž bir ahlak├« ilkesi olmayan bir siyas├« yap─▒ var! Kazanmak i├žin s├Âylemeyece─či yalan, i┼člemeyece─či cinayet, ger├žekle┼čtirilemeyecek bir katliam, verilmeyecek bir s├Âz, edilmeyecek bir yemin, el bas─▒lmayacak bir kitap yoktur. Alternatifi de yok!
ETN─░K OLARAK DE─×─░L, K├ťLT├ťREL OLARAK YEREL FEDERAL─░TE-├ľZERKL─░K…
EMEK-İNSAN-KENT-ÇEVRE TEMELLİ İDEOLOJİSİZ SİYASET!
Birbirimizi ├Âld├╝rerek “fethedilecek” kentler yerine, “d├╝nya g├Âr├╝┼č├╝n├╝n” ger├žekten i┼če yarad─▒─č─▒n─▒ bir di─čerine kan─▒tlama imk├ón─▒ veren, ├Âzg├╝r, ├Âzerk kent-b├Âlge y├Ânetimlerinden s├Âz ediyorum.
Ya┼čad─▒─č─▒ kenti, da─č─▒, a─čac─▒, ─▒rma─č─▒ ├Ânemseyen; y├Ânetime kat─▒lan ve sorumluluk alan insanlar─▒n ya┼čad─▒─č─▒ “ayr─▒” b├Âlgelerle yeniden birle┼čecek bir ├╝lkeden…
Merkez├« iktidar─▒ ele ge├žirmeye dayal─▒ siyaset m├╝cadelesinde bu ├╝lkede ├žo─čulcu, uzla┼čmac─▒ k├╝lt├╝rel diyalog hi├ž olmad─▒; anla┼č─▒ld─▒. Olmayacak!
Yerine ne konulacak?
Zaman daral─▒yor; diktat├Ârl├╝k her par├žay─▒ par├žalayarak, bir di─čerine k─▒rd─▒rarak yol al─▒yor.
Olur da HDP “halledilirse”, s─▒ra CHP’ye gelecektir! CHP bu i┼či kendi ba┼č─▒na yapabilecek yetenekte olsa da yard─▒m edeceklerdir!
————————————————-

  • Soru sor

  • YAZI DETAYLARI