Kap─▒lar─▒ ├žalan benim┬á kap─▒lar─▒ birer birerÔÇŽ

 

Aytekin Y─▒lmaz, Yolda┼č─▒n─▒ ├ľld├╝rmek, ─░leti┼čim, 2014

 

Aytekin Y─▒lmazÔÇÖ─▒n 2003 y─▒l─▒nda ├ž─▒kan kitab─▒ ─░├žimizdeki Hapishane-Labirentin Sonu (─░leti┼čim Yay─▒nlar─▒) kitab─▒n─▒ Birikim dergisinin Eyl├╝l 2003┬átarihli 173. say─▒s─▒nda tan─▒tm─▒┼čt─▒m.

Unpop├╝ler davalar geni┼č kesimlerin dikkatini kolay kolay ├žekmez. ├ťstelik Aytekin Y─▒lmazÔÇÖ─▒n ele ald─▒─č─▒ konu, yani hapishanelerde ├Ârg├╝t i├ži infazlara maruz kalan kurbanlar konusu devletin ve ├Ârg├╝tlerin sessiz konsens├╝s├╝yle ba┼č─▒ndan itibaren g├Âzlerden saklanm─▒┼čt─▒r. ├ľyle ki, ├Âld├╝r├╝lenlerin yak─▒nlar─▒ bile, izah edilmesi g├╝├ž bir ÔÇťsu├žluluk duygusuylaÔÇŁ davalar─▒n─▒n takip├žisi olmaya ├žekinmi┼č, ├Ârne─čin kay─▒p yak─▒nlar─▒n─▒n, cumartesi annelerinin aras─▒na bile kat─▒lmam─▒┼člard─▒r (kat─▒lmalar─▒ ├Ânlenmi┼č olabilir mi?).

Ne var ki, kenara k├Â┼čeye iteklenen, g├Ârmezden gelinen, marjinalize edilen, sesi bilin├žli olarak k─▒s─▒lan her unpop├╝ler davan─▒n ─▒srarl─▒ ve inat├ž─▒ takip├žilerinin oldu─ču da bir ger├žektir. Ne kadar g├Ârmezden gelinmeye ├žal─▒┼č─▒l─▒rlarsa ├žal─▒┼č─▒ls─▒nlar, bu ─▒srarc─▒ ve inat├ž─▒ takip├žiler, oradan, buradan, ┼čuradan ba┼člar─▒n─▒ ├ž─▒kar─▒r, seslerini y├╝kseltir ve davalar─▒n─▒ duyururlar. ─░┼čte Aytekin Y─▒lmaz, bu ─▒srarl─▒ ve inat├ž─▒ dava takip├žilerinden biridir.

On y─▒l ├Ânce yapt─▒─č─▒ ├ž─▒k─▒┼č ne kadar ses verdi bilemiyorum, o s─▒ralar ├╝lke d─▒┼č─▒nda ya┼č─▒yordum ama eminim ki, yazd─▒─č─▒ kitap davaya bir giri┼č, bir ba┼člang─▒├žt─▒ ve en az─▒ndan konuyu a├ž─▒k se├žik bir ┼čekilde, yaz─▒l─▒ bir kitap formunda kamuoyunun ├Ân├╝ne getirmi┼čti. Aytekin Y─▒lmazÔÇÖ─▒n Da─čbozumu roman─▒ (Do─čan Kitap, 2011) ayn─▒ konuyu, yani ├Ârg├╝t i├ži infazlar─▒ bu sefer hem hapishane hem de da─č aya─č─▒yla ele al─▒yordu. Bu sefer Aytekin Y─▒lmaz, cezaevi kap─▒s─▒ndan girdi─či andan, ├ž─▒kt─▒─č─▒ ana kadar ge├žen yakla┼č─▒k on y─▒ll─▒k s├╝rede, ├že┼čitli cezaevlerinde do─črudan tan─▒k oldu─ču ya da do─črudan tan─▒k olmasa bile yakinen bildi─či infaz uygulamalar─▒n─▒ isim isim ortaya koymakta, ayr─▒ca ├Âld├╝r├╝len devrimcilerin yak─▒nlar─▒yla y─▒llar sonra yapt─▒─č─▒ konu┼čmalar─▒ da nakletmektedir.

 

S─▒─č─▒namayanlar

Devletleraras─▒ hukukta ÔÇťs─▒─č─▒nmac─▒l─▒kÔÇŁ diye bir kurum vard─▒r. Bir ├╝lkede bir devletin fazlas─▒yla bask─▒s─▒na u─črayan bir birey ba┼čka bir ├╝lkeye, ba┼čka bir devletin himayesine s─▒─č─▒nabilir. Bu, 1951 Cenevre anla┼čmas─▒yla d├╝nya ├žap─▒nda y├╝r├╝rl├╝─če girmi┼č bir hakt─▒r. Peki, kendi ├Ârg├╝t├╝nde bask─▒ya u─črayan bir bireyin s─▒─č─▒naca─č─▒ bir yer, buna ili┼čkin bir anla┼čma var m─▒d─▒r? Hay─▒r, yoktur. Bu insanlar─▒n s─▒─č─▒naca─č─▒ hi├žbir yer yoktur. ÔÇťD─▒┼čar─▒da s─▒k─▒┼čt─▒─č─▒nda ka├ž─▒p kurtulabilirsin ama burada ├Âyle bir ┼čans─▒n─▒z bulunmuyordu.ÔÇŁ (s. 47)┬á Tam bir kurt kapan─▒.

Arkada┼člar─▒na s─▒─č─▒nay─▒m dese bu m├╝mk├╝n de─čildir. ├ç├╝nk├╝ ├Ârg├╝t onun hakk─▒nda her t├╝rl├╝ karalama kampanyas─▒n─▒ ├Ânceden ba┼člatm─▒┼čt─▒r. Adli mahk├╗mlara s─▒─č─▒nay─▒m dese, bu da m├╝mk├╝n de─čildir, ├ž├╝nk├╝ adlilerle siyasiler ├žok net bir ┼čekilde ayr─▒┼čt─▒r─▒lm─▒┼čt─▒r cezaevlerinde. Ayr─▒ca, ayr─▒┼čt─▒r─▒lmasa bile, ├Ârg├╝t├╝n eli uzundur, Aytekin Y─▒lmazÔÇÖ─▒n K─▒r─▒kkale CezaeviÔÇÖyle ilgili anlatt─▒─č─▒ olayda oldu─ču gibi, ├Ârg├╝t oralara da ula┼č─▒r ve adlileri de yar─▒ inand─▒rarak yar─▒ bask─▒yla o mahk├╗mun aleyhine d├Ând├╝rmesini bilir.

Di─čer ├Ârg├╝tlere s─▒─č─▒nay─▒m dese, hele bu tamamen imk├óns─▒zd─▒r neredeyse, ├ž├╝nk├╝ ├Ârg├╝tler aras─▒nda ÔÇťdiplomatikÔÇŁ! ili┼čkiler ├žok ├Ânceden kurulmu┼čtur. Kimse kimsenin i├ž i┼člerine kar─▒┼čmayacakt─▒r. E─čer bu ihlal edilirse ├Ârg├╝tler aras─▒ndaki ili┼čkilere ÔÇťanar┼čiÔÇŁ h├ókim olur ve yar─▒n ├Âb├╝r g├╝n di─čer ├Ârg├╝tler de o m├╝dahale eden ├Ârg├╝t├╝n i├ž i┼člerine kar─▒┼čabilirler. Bu y├╝zden en iyisi, kulaklar─▒, a─čz─▒ ve g├Âzleri kapamakt─▒r.

Can─▒n─▒ kurtarmak i├žin son ├žare olarak idareye s─▒─č─▒nay─▒m dese, bu da a┼ča─č─▒ yukar─▒ olanaks─▒z bir ┼čeydir, ├ž├╝nk├╝ idare hapishanelerin i├ž y├Ânetimini tamamen ├Ârg├╝tlere b─▒rakm─▒┼čt─▒r ve ├Ârg├╝tleri k─▒┼čk─▒rtacak her t├╝rl├╝ davran─▒┼čtan ka├ž─▒nmaktad─▒r. Bir mahk├╗mun ├Ârg├╝t├╝n b├╝t├╝n ÔÇťi├ž hapishaneÔÇŁ engellerini a┼čarak idareye ula┼čmas─▒ olduk├ža zor bir ┼čeydir, kald─▒ ki, ula┼čsa bile idarenin ne yapaca─č─▒ pek belli de─čildir. Geri iade etme olaylar─▒ pek g├Âr├╝lmemektedir ama idarenin, ├Âld├╝r├╝lece─čini bildi─či ki┼čiyi ufak bir m├╝dahaleyle kurtarmas─▒ m├╝mk├╝nken parma─č─▒n─▒ oynatmamas─▒, infaz olaylar─▒n─▒ d─▒┼čar─▒dan so─čukkanl─▒l─▒kla seyretmesi son derece ilgin├žtir. Hatta genelde idareyle ├Ârg├╝tlerin gizli i┼čbirli─čine ili┼čkin ├žok say─▒da ku┼čku s├Âz konusudur. ├ľte yandan, devrimci mahk├╗mlar─▒n tercih etti─či bir ┼čey de─čildir idareye s─▒─č─▒nmak. Devrimciler aras─▒nda a├ž─▒k├ža devlete s─▒─č─▒nmak anlam─▒na geldi─činden bu yola kolay kolay ba┼čvurulmamaktad─▒r. Hatta idarenin himayesinden yeniden ├Ârg├╝t b├Âl├╝m├╝ne ge├ženlere ili┼čkin ├Ârnekler vard─▒r (┼×erif Mercan ÔÇôDevrim- ├Ârne─či, s. 97-105).

ÔÇťHapishane┬á idaresi ise OsmanÔÇÖ─▒n ko─ču┼čta bir ranzaya hapsedildi─čini, kurbanl─▒k koyun gibi bekletildi─čini biliyordu. Sabah ve ak┼čam, g├╝nde iki kez say─▒m yapan gardiyanlar g├Âr├╝yorlard─▒ OsmanÔÇÖ─▒. Ama buna ra─čmen hi├žbir giri┼čimleri olmad─▒.ÔÇŁ (s. 21)

ÔÇťRamiz ┼×i┼čman idare kap─▒s─▒na dayand─▒─č─▒nda, gardiyanlar─▒n kap─▒y─▒ kapatt─▒klar─▒ s├Âyleniyor. ─░steselerdi i├žeri girip m├╝dahale edebilirlerdi. O d├Ânemki devlet, ├Ârg├╝t i├ži infazlara m├╝dahale etmedi, dolayl─▒ olarak ├Ârg├╝tleri destekledi─čini d├╝┼č├╝n├╝yorum.ÔÇŁ (s. 129)

Hapishane idaresi ile ├Ârg├╝tler aras─▒ndaki z─▒mni anla┼čma ┼č├Âyle i┼člemektedir: Devlet organlar─▒, ├Ârg├╝t├╝n bask─▒s─▒ndan y─▒lanlar─▒n kendisine s─▒─č─▒naca─č─▒n─▒ umut etmektedir. Ayn─▒ beklenti ├Ârg├╝tler i├žin de s├Âz konusudur. Onlar─▒n iddias─▒ da, ├Ârg├╝t├╝ terk edenlerin eninde sonunda idareye s─▒─č─▒naca─č─▒ y├Ân├╝ndedir. Kendilerinden ayr─▒lanlar─▒n bir an ├Ânce idareye s─▒─č─▒nmas─▒n─▒ isterler. Bu y├╝zden ÔÇťne kendilerine ne de idareye yar olanÔÇŁ ÔÇťba─č─▒ms─▒zlarÔÇŁ─▒n varl─▒─č─▒ndan hi├ž mi hi├ž ho┼članmazlar. Devlet de ├Ârg├╝tlerle paralel bir ┼čekilde, ÔÇťba─č─▒ms─▒zlarÔÇŁ─▒ istemez, onlara ba─č─▒ms─▒z devrimci de─čil, itiraf├ž─▒lar laz─▒md─▒r. Bu y├╝zden ba─č─▒ms─▒zlar─▒ itiraf├ž─▒ yapmak ├╝zere sab─▒rs─▒zlan─▒r. Sonu├ž olarak, hem ├Ârg├╝tlerin hem de devletin amac─▒, ├Ârg├╝tlerden kopanlar─▒n bir an ├Ânce devlet i┼čbirlik├žisi ve itiraf├ž─▒ olmas─▒d─▒r. Devlet, itiraf├ž─▒ olmamakta kararl─▒ ba─č─▒ms─▒z─▒ bask─▒ yoluyla ├Ârg├╝t saflar─▒na, ├Ârg├╝t de ayn─▒ ba─č─▒ms─▒z─▒ devlet saf─▒na do─čru itekler. Her iki taraf da ayn─▒ anda m─▒knat─▒s─▒n hem ├žekici, hem de itici taraf─▒ gibi i┼člev g├Ârmektedir. Kendinden olaca─č─▒n─▒ d├╝┼č├╝nd├╝─č├╝n├╝ kuvvetle kendine ├žekmekte, olmayaca─č─▒n─▒ d├╝┼č├╝nd├╝─č├╝n├╝ de kuvvetle kar┼č─▒ya itmektedir:

ÔÇťBayrampa┼ča ├Ârg├╝t├╝ benden kurtularak iktidar─▒n─▒n devam─▒n─▒ sa─člarken, devlet de benim durumumda olanlar─▒ ├Ârg├╝tlerden uzakla┼čt─▒rarak, onlar─▒ te┼čvik ederek devlete s─▒─č─▒nma halini olu┼čturabilmenin hesab─▒ i├žindeydi.ÔÇŁ (s. 63)

Nihayet, ailesine s─▒─č─▒nay─▒m dese, bu da pek m├╝mk├╝n de─čildi. ├ľrg├╝t, idareyle i┼čbirli─či halinde her t├╝rl├╝ ├Ânlemi alm─▒┼čt─▒. Mektuplar ├Ârg├╝t taraf─▒ndan okunuyordu. G├Âr├╝┼člere g├Âzetim alt─▒nda ├ž─▒k─▒l─▒yor ve mahk├╗ma ÔÇťdo─čru konu┼čmas─▒ÔÇŁ s─▒k─▒ s─▒k─▒ya tembih ediliyordu. ├ľzel avukat g├Âr├╝┼č├╝ diye bir ┼čey de yoktu. Sadece ├Ârg├╝t├╝n tayin etti─či avukatla, o da yine denetim alt─▒nda g├Âr├╝┼č├╝lebiliyordu. Zaten d─▒┼čar─▒daki aileler de birer dava sempatizan─▒ olarak ├Ârg├╝t├╝n ideolojik ve fiili denetimi alt─▒nda tutuluyordu.

OsmanÔÇÖ─▒n sevgilisi G├╝lerÔÇÖin a─čabeyi Dr. CengizÔÇÖin ┼ču s├Âzleri bu durumu net bir ┼čekilde ortaya koymaktad─▒r:

ÔÇť├ľrg├╝te y├Ânelik kayg─▒lardan dolay─▒, aman ├Ârg├╝te, m├╝cadeleye bir zarar gelmesin kayg─▒s─▒ i├žinde olduk. Yanl─▒┼č anla┼č─▒laca─č─▒m─▒zdan, devletin bunu kullanabilece─činden ├žekindik.ÔÇŁ (s. 25)

D─▒┼čar─▒da da zaten ne ─░nsan Haklar─▒ ├Ârg├╝tlerinden ne hapishanelerle dayan─▒┼čma kurulu┼člar─▒ndan bir umut vard─▒. Bu t├╝r kurulu┼člar da ya ├Ârg├╝tlerin s─▒k─▒ sans├╝r├╝ dolay─▒s─▒yla i├žeride neler olup bitti─činden haberdar de─čildi ya da ┼ču veya bu ├Âl├ž├╝de haberdar olsalar bile ├Ârg├╝tlerin bask─▒s─▒na direnecek y├╝rekten yoksundular veya ÔÇťi┼čbirlik├žiÔÇŁ konumuna d├╝┼čme korkusu onlar─▒n da elini kolunu ba─člam─▒┼čt─▒.

Sonu├ž olarak, mazlumun da mazlumu, kap─▒lar─▒ ├žalar birer birer ve hepsinden geri d├Âner. Hatta belki bu kap─▒lar─▒n ├žo─čunu ├žalmaya f─▒rsat─▒ bile olmaz. Baz─▒ durumlarda bir kap─▒ kendine a├ž─▒lsa bile (├Ârne─čin idarenin kap─▒s─▒), ┼×erif Mercan (Devrim) olay─▒nda g├Âr├╝ld├╝─č├╝ gibi, ├Ârg├╝t├╝n devrimcili─čine inanmak istedi─činden kendi iste─čiyle yeniden geri d├Âner ayn─▒ kap─▒dan ve ├Ârg├╝t taraf─▒ndan infaz edilir.

B├╝t├╝n kap─▒lar kapal─▒d─▒r art─▒k.

 

Neymi┼č bu ├ç├Âz├╝lmek?

Hapishane i├ži infazlardaki en belirgin ÔÇťsu├žÔÇŁ poliste ├ž├Âz├╝lmektir. ├ľyle ki, zaten bunun bir ad─▒m ├Âtesi, ÔÇťpolis ajanl─▒─č─▒ÔÇŁ ya da ÔÇťobjektif olarak polis ajanl─▒─č─▒ÔÇŁd─▒r.

Ho┼č g├╝zel de, bir kere ÔÇť├ž├Âz├╝lmeÔÇŁ denen ┼čey, son derece g├Ârece ve ko┼čullara ba─čl─▒ bir ┼čeydir ve bu konuda objektif bir k─▒stas tutturmak son derece zordur. ├ľrne─čin insan─▒n yakalanma ┼čekline, durumuna, kendisiyle birlikte yakalananlar─▒n verdi─či ifadelere, polisin kendisi hakk─▒nda bildiklerine vb. vb. ba─čl─▒ olarak y├╝zlerce de─či┼čken fakt├Âr s├Âz konusudur. HavarilerÔÇÖde (─░leti┼čim, 2002) T─░─░KP davas─▒ san─▒klar─▒yla ilgili olarak anlatt─▒─č─▒m ve tart─▒┼čt─▒─č─▒m gibi, bu de─či┼čken fakt├Ârler insan─▒n durumunun de─čerlendirilmesinde son derece s├╝bjektif bir durum yarat─▒r. ├ľrne─čin, olumlu ko┼čullar nedeniyle ├žok daha az sorgulamaya u─črayan biri, polise daha az direndi─či halde ÔÇť├ž├Âz├╝lmemi┼čÔÇŁ g├Âr├╝n├╝rken, ├žok daha fazla direnen biri ÔÇť├ž├Âz├╝lm├╝┼čÔÇŁ g├Âr├╝nebilir. Bu konuda adaletin terazisini tutturmak son derece zordur.

Ayr─▒ca bu konuda ├Ârg├╝tsel kararlar vermek, herkesin kendi vicdani sorumlulu─čunun ├Âtesinde ├žok mu zorunludur sanki. Bir kere, bireyleri a─č─▒r ├Ârg├╝tsel s─▒rlar alt─▒na sokup bunlar─▒ ne pahas─▒na olursa olsun saklamalar─▒ y├╝k├╝ml├╝l├╝─č├╝n├╝ veren, bireylerin kendileri de─čil, ├Ârg├╝tlerdir. Evet, bireyler de b├Âyle bir taahh├╝d├╝n alt─▒na girmi┼člerdir ama bunu sadece iyi niyetleriyle ve herhangi bir i┼čkence deneyinden ge├žmeden, i┼čkencenin nas─▒l bir ┼čey oldu─čunu bilmeden yapm─▒┼člard─▒r. Kald─▒ ki, bireylerin s─▒rt─▒na y─▒k─▒lan bu derece a─č─▒r ├Ârg├╝tsel s─▒rlar, evet belki ├Ârg├╝t├╝n ihtiyac─▒ olabilir ama devrimin ger├žekten ihtiyac─▒ m─▒d─▒r bakal─▒m? Bana kal─▒rsa, hi├ž de de─čil. ├ľrg├╝t├╝n kendini korumaya almas─▒yla, devrimin savunulmas─▒ hi├ž de ayn─▒ ┼čeyler de─čildir. Ama tabii bu ayr─▒ bir tart─▒┼čma konusudur. Devrimle ├Ârg├╝t├╝ ├Âzde┼čle┼čtirenlerle yapmam─▒z gereken bir tart─▒┼čmad─▒r bu.

Diyelim ki, bu ├Ârg├╝tsel s─▒rlar─▒n korunmas─▒ ger├žekten de devrimin ilerlemesi i├žin zorunlu olsun, peki b├Âyle bir durumda tek bir bireye (├╝stelik de hi├žbir polis deneyimi olmad─▒─č─▒ halde) o kadar a─č─▒r ├Ârg├╝tsel s─▒rlar y├╝klemek do─čru mudur? Bir d├╝┼č├╝n├╝n, polisin tespit etti─či bir b├Âlge sorumlusu nelerin ve nelerin hesab─▒n─▒ vermek zorunda kalacak, polis taraf─▒ndan b├╝t├╝n b├Âlgeye ili┼čkin gizli bilgileri ortaya d├Âkmesi i├žin nas─▒l a┼č─▒r─▒ bir tazyike maruz kalacakt─▒r. Bu durumda ├Ârg├╝t, bireye ÔÇťdayanacaks─▒nÔÇŁ demektedir. Evet ama ├žok daha az merkeziyet├ži bir ├Ârg├╝tlenmeyle bu tazyiki ÔÇťmakulÔÇŁ bir seviyeye indirmek daha mant─▒ki de─čil midir? Hem de bu, ├Ârg├╝t├╝ de daha korunabilir bir konuma getirmez mi? ├ľrne─čin, polis kendi deneyimiyle anlasa ki, yakalad─▒─č─▒ en ├╝st ├Ârg├╝t y├Âneticisinden bile, i┼čkenceden can─▒n─▒ ├ž─▒karsa alabilecekleri son derece k─▒s─▒tl─▒d─▒r, o zaman yapaca─č─▒ i┼čkencenin dozunu ona g├Âre ayarlayacak ve alabildi─či k─▒s─▒tl─▒ bilgiyi ald─▒ktan ÔÇô ya da alamad─▒ktan – sonra kendini i┼čkenceyle daha fazla yormayacakt─▒r. O zaman da kimse ÔÇťihanetÔÇŁ psikozuna girmeyecek, ÔÇť├ž├Âz├╝ld├╝─č├╝ÔÇŁn├╝ d├╝┼č├╝nerek kahrolmayacakt─▒r. Bu konular─▒ hi├žbir ├Ârg├╝t merkezinin ciddi bir ┼čekilde d├╝┼č├╝nd├╝─č├╝n├╝ sanm─▒yorum. Varsa yoksa kahramanl─▒k menk─▒beleri! Bunun i┼člemedi─či ya da ├ž├Âkt├╝─č├╝ yerde de gelsin a─č─▒r ├Ârg├╝t i├ži cezaland─▒rma seferleri.

Ayr─▒ca ┼čuras─▒ da bir ger├žektir ki, ├Ârg├╝tler bu ├ž├Âz├╝lme meselesini kendi ger├žek zaaflar─▒n─▒, ├Ârg├╝tsel i┼čleyi┼čin kofluklar─▒n─▒ ├Ârtbas etmek ve b├╝t├╝n su├žu ├╝yelerinin s─▒rt─▒na y─▒k─▒p i┼čin i├žinden s─▒yr─▒lmak i├žin kullanmaktad─▒rlar. Di─čer yandan, ├Ârg├╝tler, ÔÇť├ž├Âz├╝lenlerÔÇŁ meselesini iyice abartarak ├╝yeleri aras─▒nda korku ortam─▒ yarat─▒p herkesin kendine sorgusuz biat etmesini sa─člamaya ├žal─▒┼čmaktad─▒rlar. Anla┼č─▒lmas─▒ gereken ┼čudur ki, bu ├Ârg├╝t denen ÔÇťkutsal varl─▒kÔÇŁ, insan├« b├╝t├╝n zaaflar─▒ ba─čr─▒nda toplayan bir yarat─▒kt─▒r.

├ťstelik, asl─▒nda kimsenin birbirine ÔÇťtencere dibin kara, seninki benden karaÔÇŁ diyecek hali yoktur. ├ç├╝nk├╝, Aytekin Y─▒lmazÔÇÖ─▒n belirtti─či gibi, ÔÇťtutuklanlar─▒n %98ÔÇÖinin polis sorgusunda ├ž├Âz├╝ld├╝─č├╝ÔÇŁ (s. 14) ortaya ├ž─▒km─▒┼čt─▒r. Benim 12 Mart d├Ânemindeki deneyimim de bu y├Ânde. Asl─▒nda olay nedir biliyor musunuz: Daha az ├ž├Âz├╝lenlerin daha ├žok ├ž├Âz├╝lenleri yarg─▒lamas─▒d─▒r. Bu arada ÔÇťdaha az ├ž├Âz├╝lmeÔÇŁ denen olay el ├žabuklu─ču ile s─▒f─▒ra icra edilir ve daha az ├ž├Âz├╝lenler giderek ├ž├Âz├╝lmeyen kahramanlar payesiyle ortada dolanmaya ba┼člarlar. Daha ├žok ├ž├Âz├╝lenler de, ├ž├Âz├╝lmenin ezikli─či ile, ÔÇťevet ama ┼ču ya da bu ├Âl├ž├╝de siz de ├ž├Âz├╝lm├╝┼čt├╝n├╝zÔÇŁ diye itirazda bulunamazlar. Utan├žla ba┼člar─▒n─▒ ├Ânlerine e─čer ve su├žun b├╝t├╝n├╝n├╝ s─▒rtlar─▒na almaya haz─▒r olduklar─▒n─▒ ifade ederler. ├çok al├žak├ža bir oyundur bu asl─▒nda.

Oysa Aytekin Y─▒lmazÔÇÖ─▒n belirtti─či gibi, direnmek nas─▒l insani bir ┼čeyse, direnememek veya direndi─čin halde ├ž├Âz├╝lmek de insani bir ┼čeydir. ─░nsan─▒n dayanma g├╝c├╝ ├Âl├ž├╝lebilir bir ┼čey de─čildir. Bu dayanma g├╝c├╝ baz─▒lar─▒ a├ž─▒s─▒ndan sonsuza kadar s├╝rece─či gibi, baz─▒lar─▒ i├žin bir noktada s─▒n─▒ra gelebilir. S─▒n─▒ra geldi ve baz─▒ bilgileri vermek zorunda kald─▒ diye kimse su├žlanamaz. Ne kadar direnebilmi┼čse o kadar─▒n─▒n takdir edilmesi ├žok daha insani ve devrimci bir tutumdur. Yoksa, sen insanlara ├žekemeyecekleri kadar a─č─▒r y├╝kler vereceksin, o y├╝kleri ta┼č─▒yabildi─či s├╝rece iyi,┬á ama bir an aya─č─▒ t├Âkezledi─činde, o g├╝ne kadar yapt─▒─č─▒ her ┼čeyi unutup onu derhal ÔÇťhainÔÇŁ kategorisine koyacaks─▒n. Olacak ┼čey de─čildir bu, ├žok insafs─▒z ve ├žok bencilcedir. Ayr─▒ca, poliste olup bitene ili┼čkin ger├žek bilgilerin herkes hakk─▒nda ne ├Âl├ž├╝de ortaya ├ž─▒kt─▒─č─▒ da olduk├ža tart─▒┼čmal─▒d─▒r. Poliste teslim oldu─ču halde aram─▒zda kahraman gibi dola┼čanlar─▒n olmad─▒─č─▒ndan emin miyiz? Bununla ger├žekten direnenlerin direni┼čine g├Âlge d├╝┼č├╝rmek istemiyorum elbette, sadece polise ili┼čkin bilgilerin ├žok da g├╝venilemez oldu─čunu belirtmeye ├žal─▒┼č─▒yorum.

Aytekin Y─▒lmaz, ├Ânemli bir noktaya daha de─činiyor. ÔÇť├ľld├╝r├╝len ki┼čilerin bir an ajan olduklar─▒n─▒ d├╝┼č├╝nelim. Bu durum ├Âld├╝r├╝lmelerini gerektirir mi?ÔÇŁ (s. 165) diye soruyor. Yerinde bir soru. ┼×├Âyle d├╝┼č├╝nelim: Bir insan bir a┼čamada ajan olmu┼čsa bunun en ├Ânemli nedeni bask─▒ ve i┼čkenceye yenilmi┼č olmas─▒d─▒r. O zaman o insan─▒ ajan diye yaftalamak ve ├Âl├╝me mahk├╗m etmek yerine, d├╝┼čman taraf─▒ndan ÔÇťteslim al─▒nm─▒┼č yolda┼čÔÇŁ diye de─čerlendirmek ├žok daha do─čru de─čil midir? Bu durum sava┼č zamanlar─▒nda da s─▒k s─▒k g├Âr├╝l├╝r. Kar┼č─▒ tarafa esir d├╝┼čen bir subay (├Âzellikle subay) d├╝┼čman a├ž─▒s─▒ndan potansiyel bilgi kayna─č─▒d─▒r. Bakmay─▒n siz o kahramanl─▒k menk─▒belerine, esir d├╝┼čen subaylar─▒n y├╝zde doksan dokuzu sahip olduklar─▒ bilgilerin bir k─▒sm─▒n─▒ ya da tamam─▒n─▒ d├╝┼čmana teslim eder. Neden? ─░┼čkence g├Ârmemek veya ├Âld├╝r├╝lmemek i├žin. ├ľyle ki, bu durumu ordular normal kabul ederler. Yani d├╝┼čman eline d├╝┼čm├╝┼č subaylar─▒n─▒n bilgileri vermi┼č olabilece─čini d├╝┼č├╝nerek hareket ederler ve o esir subay kendi taraf─▒na iade edildikten sonra da ├Âyle muazzam bir sorgulamaya ve su├žlamaya maruz kalmaz. (Tabii istisnas─▒ da var bunun. Stalin, b─▒rak─▒n d├╝┼čmana bilgi vermeyi, en kahramanca direni┼či g├Âstermi┼č K─▒z─▒l Ordu asker ve subaylar─▒n─▒ s─▒rf d├╝┼čman─▒n eline canl─▒ ge├žtiler diye, Nazi toplama kamplar─▒ndan ├ž─▒kard─▒ktan sonra ÔÇťhainÔÇŁ yaftas─▒yla kendi ├žal─▒┼čma kamplar─▒na atm─▒┼čt─▒.)

Ayr─▒ca unutmamak gerekir ki, ÔÇťteslim al─▒nm─▒┼č yolda┼čÔÇŁ bir s├╝re sonra, vicdan─▒yla hesapla┼čarak geri bile d├Ânebilir. Biz 12 Mart d├Âneminde, Mamak CezaeviÔÇÖnde b├Âyle bir olay ya┼čad─▒k. Yeni tutuklan─▒p getirilen arkada┼člardan biri ÔÇťta┼čradan gelmi┼č amcas─▒ylaÔÇŁ g├Âr├╝┼čmek ├╝zere pek s─▒k idareye ├ža─čr─▒l─▒r olmu┼čtu. Bu ziyaretlerden birinden d├Ând├╝kten sonra arkada┼č─▒m─▒z bize itirafta bulundu. Me─čer onu ziyarete gelen ÔÇťamcaÔÇŁ M─░T mensubu bir g├Ârevliymi┼č. Me─čer arkada┼č, M─░TÔÇÖteki sorgusu s─▒ras─▒nda, bir ├ž├Âkme ve teslimiyet an─▒nda M─░TÔÇÖin kendisine verdi─či ÔÇťajanl─▒kÔÇŁ g├Ârevini kabul etme zaaf─▒n─▒ g├Âstermi┼č. Gelen ÔÇťamcaÔÇŁya ko─ču┼čta ne olup ne bitiyor diye birka├ž kere bilgi vermi┼č. Ama en sonuncusunda vicdan─▒ elvermedi─činden bize a├ž─▒klamada bulundu.

┼×imdi d├╝┼č├╝nelim. Hen├╝z bize a├ž─▒klamada bulunmadan ├Ânce bu arkada┼čtan ku┼čkulansayd─▒k ve bir gece ÔÇťajanÔÇŁ diye bo─čup koridora atsayd─▒k ne olacakt─▒? A├ž─▒k├žas─▒ bir d├Ânem i├žin zaaf g├Âstermi┼č veya teslim olmu┼č bir devrimciyi, b├╝t├╝n hayat ├žizgisini g├Âz ├Ân├╝ne almadan, kendi ellerimizle ├Âl├╝me yollam─▒┼č olacakt─▒k. Devrim ya da ├Ârg├╝t, ne haltsa, ne kazanacakt─▒ bundan? Hi├žbir ┼čey. Tersine ├žok ┼čey kaybedecekti. Her ┼čeyden ├Ânce, bir korku ve cinnet ortam─▒n─▒ k├Âr├╝kleyerek ├žok ┼čey kaybetmi┼č olacakt─▒. Devrimi bir ┼čenlik, karde┼člik, dayan─▒┼čma ortam─▒ndan ├ž─▒kar─▒p korku ve cinnet ortam─▒na sokanlar devrime en b├╝y├╝k k├Ât├╝l├╝─č├╝ yaparlar. ├ťst├╝ne ├╝stl├╝k biz de ├Âm├╝r boyu elimize devrimci kan─▒ bula┼čm─▒┼č insanlar olarak dola┼čacak, bunun a─č─▒rl─▒─č─▒ ile ezilecektik (tabii b├Âyle bir a─č─▒rl─▒─č─▒ hissetmeyecek olanlara de─čil s├Âz├╝m).

Son bir nokta: Asl─▒nda ├ž├Âz├╝lme falan da i┼čin bahanesidir. Esas olan, ├Ârg├╝te iyiden iyiye biat etmek veya etmemektir veya bu biat─▒n sa─članmas─▒ i├žin kullan─▒lan ara├žlard─▒r. Nitekim Sorgul (Bet├╝l Cici) hi├žbir ┼čekilde poliste boyun e─čmedi─či halde infaz edilmi┼čtir.

 

EtkilerÔÇŽ Tepkiler ┬á┬á

 

T24ÔÇÖte, Hazal ├ľzvar─▒┼čÔÇÖ─▒n Aytekin Y─▒lmazÔÇÖla yapt─▒─č─▒ r├Âportajda, Aytekin Y─▒lmazÔÇÖ─▒n ele┼čtirilerine hedef olan ki┼či ve kurulu┼člar─▒n da g├Âr├╝┼člerine yer verilmi┼č. Kan─▒mca en d├╝r├╝st tutumu tak─▒nan, kendisinden beklenece─či ├╝zere, ─░smail Be┼čik├ži olmu┼č. Be┼čik├ži, Aytekin Y─▒lmazÔÇÖ─▒n, kendisinin de o d├Ânem cezaevlerindeki ├Ârg├╝t i├ži infazlara sessiz kald─▒─č─▒ y├Ân├╝ndeki ele┼čtirisi konusunda ÔÇťAytekin Y─▒lmazÔÇÖ─▒n ele┼čtirileri hakl─▒ÔÇŁ demi┼č. Bu s├Âzler y├╝re─čime su serpti do─črusu. Demek ele┼čtiri kar┼č─▒s─▒nda b├Âyle tutum alan d├╝r├╝st insanlar h├ól├ó var, diye d├╝┼č├╝nd├╝m.

Ama Celalettin CanÔÇÖ─▒n tutumu ve tepkisi de bir o kadar umut k─▒r─▒c─▒yd─▒. ÔÇť─░ddialar gayriciddidir. Cevap vermeyi gereksiz buluyorumÔÇŁ demi┼č. Ne demek ┼čimdi bu? Bundan, gayriciddi iddialara cevap verilmiyor sonucunu mu ├ž─▒karal─▒m? Bana tersi do─čru gibi geliyor. Cevap verebilecek bir durumu yok, bu y├╝zden ÔÇťgayriciddi iddialarÔÇŁ bahanesine s─▒─č─▒n─▒yor. Cevap vermeye kalkarsa durumun ne kadar ciddi oldu─ču ortaya ├ž─▒kacak. Cevap vermeyip hafife alarak i┼čin i├žinden s─▒yr─▒lman─▒n hesab─▒n─▒ yapm─▒┼č. Ayr─▒ca e─čer iddialar gayriciddiyse, senin g├Ârevin onun gayriciddili─čini ortaya koymakt─▒r. Bunu yapmad─▒─č─▒n s├╝rece sadece durumu gayriciddile┼čtirme ├žabas─▒ndan ba┼čka bir ┼čey kalmaz geriye.

─░HD y├Âneticisinin cevab─▒ ise, bir devlet b├╝rokrat─▒n─▒n rutin cevaplar─▒n─▒ fazlas─▒yla and─▒r─▒yor. Yerine ula┼čamayan, kayda ge├žemeyen dosyalarÔÇŽ dosyalar… O b├╝rokrat, ba┼č─▒n─▒ dosyalardan kald─▒rsa, ├ževresine baksa ve biraz da ├Ârg├╝tlerden korkmay─▒p vicdan─▒n─▒ dinlese her ┼čeyi g├Ârebilecek oysa.

 

Baz─▒ Farkl─▒ D├╝┼č├╝nceler

 

Bu b├Âl├╝mde, Aytekin Y─▒lmazÔÇÖla eskiden beri tart─▒┼čt─▒─č─▒m─▒z ve aram─▒zda pek anla┼čamad─▒─č─▒m─▒z ┼ču me┼čhur ÔÇťk├Âyl├╝-├╝niversiteliÔÇŁ (roman─▒ hakk─▒nda yazd─▒─č─▒m yaz─▒da da bu konuyu ele┼čtirmi┼čtim ama RadikalÔÇÖin kitap ekinde yay─▒nc─▒n─▒n makas─▒na kurban gitmi┼čti bu b├Âl├╝m. Yaz─▒n─▒n tamam─▒ siteden, a┼ča─č─▒da verilen linkten okunabilir) tart─▒┼čmas─▒ d├óhil, bu kitapta rastlad─▒─č─▒m ve AytekinÔÇÖle farkl─▒ d├╝┼č├╝nd├╝─č├╝m be┼č noktaya k─▒saca de─činece─čim.

Birincisi, K├Âyl├╝-├╝niversiteli ├žat─▒┼čmas─▒. Bu konuda elimde d├Ârt be┼č al─▒nt─▒ notu var ama en net olan─▒n─▒ alay─▒m buraya:

ÔÇťKuzey K├╝rdistanÔÇÖdaki yoksul k├Âyl├╝l├╝k PKK i├žinde etkin olduk├ža, ├╝niversiteli ayd─▒n gen├žli─čin tasfiye edildi─čini anl─▒yoruz.ÔÇŁ (s. 90)

Ayn─▒ ├želi┼čkiyi Aytekin Y─▒lmaz Da─čbozumu roman─▒nda da i┼člemi┼čti.

Bana bu yanl─▒┼č bir bak─▒┼č a├ž─▒s─▒ gibi geliyor. B├Âyle bir ├želi┼čmenin olmad─▒─č─▒ anlam─▒nda de─čil elbette. Her ├Ârg├╝tte toplumsal kesimler aras─▒nda k├╝lt├╝rel farklardan kaynaklanan bu t├╝r ├žat─▒┼čmalar olur. Benim itiraz etti─čim nokta, ├Ârg├╝t├╝n bunu bilin├žli bir ÔÇť├╝niversiteli tasfiyesiÔÇŁ ┼čeklinde uygulad─▒─č─▒d─▒r. Oysa ├Ârg├╝t├╝n ne k├Âyl├╝ler umurundad─▒r, ne de ├╝niversiteliler. Onun derdi g├╝n├╝, ÔÇťkendi kitlesiÔÇŁ ├╝zerinde bir ┼čekilde h├ókimiyet kurmakt─▒r. O anda bunun i├žin ├╝niversitelileri kullanmak i┼čine gelirse onlar─▒ kullan─▒r, k├Âyl├╝leri kullanmak i┼čine gelirse de onlar─▒.

PKK, ilk ba┼člarda bir ├╝niversiteli hareketiydi, 1990ÔÇÖlarda kitlele┼čtik├že elbette ├╝niversiteliler harekette az─▒nl─▒kta kalmaya ba┼člad─▒. Aytekin Y─▒lmazÔÇÖ─▒n dikkatini ├žeken durum buradan do─čmaktad─▒r. Ancak ├Ârg├╝t bunu bilin├žli olarak k├Âr├╝klemi┼č de─čildir. Sadece olguya g├Âre hareket etmi┼čtir. Diyelim ki, bir ba┼čka d├Ânem ├╝niversiteliler harekette ├žo─čunlu─ču olu┼čturmaya ba┼člas─▒n, bu sefer de k├Âyl├╝leri ├╝niversitelilerin h├ókimiyeti alt─▒na almakta bir an bile teredd├╝t etmez. Sonu├ž olarak, ├Ârg├╝t├╝n k├Âyl├╝ler veya ├╝niversiteliler diye kesin ve net tercihleri yoktur. AytekinÔÇÖin ├Ârg├╝tte bulundu─ču d├Ânemde olgu k├Âyl├╝lerin yo─čunlu─ču oldu─čundan b├Âyle bir durum ortaya ├ž─▒km─▒┼č. Kald─▒ ki, PKK hareketinin kitleselle┼čmesinin, hatta bir anlamda k├Âyl├╝le┼čmesinin, bu hareketin sert-infazc─▒ karakterinde daha sonraki y─▒llarda yumu┼čat─▒c─▒ bir etki yapt─▒─č─▒ bile d├╝┼č├╝n├╝lebilir.

─░kincisi, ÔÇťK─▒l─▒├ž-kalemÔÇŁ ├želi┼čkisi. Aytekin Y─▒lmaz, bir yerde ┼č├Âyle diyor: ÔÇť├ľn├╝mde kalem ve k─▒l─▒├ž vard─▒. Bunlardan birini tercih etmenin zaman─▒ gelmi┼čti.ÔÇŁ (s. 117)

Bu t├╝r mutlak kategoriler yaratmak ne derece do─črudur? Tamam, genelde kalem fikre, k─▒l─▒├ž ise ┼čiddete i┼čaret ediyor ama bu her zaman ve de─či┼čmez bi├žimde b├Âyle midir? ├ľrne─čin, kalem bir diktat├Ârl├╝─č├╝n kurulmas─▒nda kimi zaman k─▒l─▒├žtan bile daha etkili olabilir. Unutmayal─▒m ki, idam h├╝k├╝mleri kalemle yaz─▒l─▒r ve onaylan─▒r ya da HitlerÔÇÖin Kavgam kitab─▒ kalemle yaz─▒lm─▒┼čt─▒r. ├ľte yandan, k─▒l─▒├ž da her zaman k├Ât├╝y├╝ temsil etmeyebilir. Bazen k─▒l─▒├ž, ├Âzsavunma anlam─▒nda insanlar─▒n can─▒n─▒ kurtaran, onlar─▒n ├Âzg├╝rl├╝klerinin korunmas─▒na yarayan bir ara├ž olarak olumlu bir i┼člev yerine getirebilir.

├ť├ž├╝nc├╝s├╝, PKKÔÇÖn─▒n Leninist parti modelinden uzakla┼čmas─▒ meselesi. Aytekin Y─▒lmaz; ÔÇť1995ÔÇÖe kadar Leninist parti modeline g├Âre (en az─▒ndan i┼čleyi┼č olarak) hareket eden PKK 5. KongresiÔÇÖnde hem Leninist partiden, hem de sosyalist arg├╝manlardan uzakla┼čmak zorunda kald─▒.ÔÇŁ (s. 90) diyerek PKKÔÇÖn─▒n ÔÇťLeninizmden uzakla┼čmas─▒ÔÇŁn─▒ olumsuz g├Ârmektedir.

PKKÔÇÖn─▒n ba┼č─▒ndan beri ne kadar Leninist oldu─ču ayr─▒ bir tart─▒┼čma konusudur. Bana soracak olursan─▒z, PKK, ba┼č─▒ndan beri, Leninist normlar─▒ ve formlar─▒ kullanan milliyet├ži bir ├Ârg├╝tt├╝ ama bu da ├žok fazla sorun de─čil, ├ž├╝nk├╝ has Leninist ├Ârg├╝tler de az ├žok milliyet├židir zaten.

Fakat PKKÔÇÖn─▒n Leninist norm ve formlar─▒n─▒n neler oldu─čuna yak─▒ndan bakt─▒─č─▒m─▒zda net bir ┼čekilde g├Âr├╝r├╝z ki, bunlar has Stalinist Komintern normlar─▒d─▒r ve dolay─▒s─▒yla PKK tarihinde olumlu bir noktaya i┼čaret etmezler. Bence PKK 1970ÔÇÖli ve 1980ÔÇÖli y─▒llarda ve hatta 1990ÔÇÖlar─▒n ortalar─▒na kadar, kat─▒ Stalinist normlar─▒ benimseyen milliyet├ži bir ├Ârg├╝tt├╝ ve nitekim ├Ârg├╝t├╝n en ├žok i├ž (ayn─▒ zamanda kendi d─▒┼č─▒ndaki K├╝rt ve T├╝rk sol ├Ârg├╝tlerinden) infaz yapt─▒─č─▒ d├Ânem bu y─▒llara rastlar. 1990ÔÇÖlar─▒n ba┼člar─▒nda Sovyetler Birli─čiÔÇÖnin ├ž├Âkmesinden sonra PKK ├Ânderli─či Stalinizmle ba─člar─▒n─▒ gev┼četme gere─čini hissetmi┼č ve daha reformcu nitelikte milliyet├ži bir parti olmaya do─čru evrilmi┼čtir. Bu d├Ânem, ayn─▒ zamanda PKKÔÇÖn─▒n kitleselle┼čti─či ve dolay─▒s─▒yla ├Ârg├╝t i├ži infazlar─▒n azalma e─čilimine girdi─či bir d├Ânemdir. Dolay─▒s─▒yla, PKKÔÇÖn─▒n ÔÇťLeninist d├ÂnemiÔÇŁni g├Ârece daha olumlu bulmak m├╝mk├╝n de─čildir. Bence tersi daha do─črudur.

D├Ârd├╝nc├╝s├╝, ÔÇťdevrim kendi evlatlar─▒n─▒ yerÔÇŁ konusundaki tutum. Aytekin Y─▒lmazÔÇÖ─▒n bu konudaki tutumu gel-gitlidir. Kimi yerde bu i├ž infazlar─▒ yapanlar─▒n devrimci olamayaca─č─▒n─▒ s├Âylemekte, kimi yerde de bunu yapanlar─▒n devrimci oldu─čunu d├╝┼č├╝nmekte ya da s├Âylemektedir. ├ľrne─čin:

ÔÇťDevrimciler devrimi bo─čdular.ÔÇŁ (s. 103)

Bunun tersine;

ÔÇťBu cezaland─▒rmay─▒ yapanlar devrimci de─čillerdi.ÔÇŁ (s. 134)

Sonra yeniden:

ÔÇťTutuktum ├ž├╝nk├╝ b├╝y├╝k hayallerle ├ž─▒kt─▒─č─▒m devrim yolunda yar─▒da kalm─▒┼čt─▒m.ÔÇŁ (s. 119)

Elbette bu konuda ├žok net olmak da kolay i┼č de─čildir. ├ç├╝nk├╝ infaz─▒ yapan ├Ârg├╝tler, kendilerini devrimci olarak sunan ├Ârg├╝tlerdir ve yapanlar da ÔÇťdevrim u─črunaÔÇŁ m├╝cadele ettiklerini s├Âylemektedirler. Burada yaftalamalara de─čil de, beyana bakacak olursak bu ├Ârg├╝tleri de, ┼čeflerini de devrimci olarak kabul etmek zorunday─▒z. Ancak ├Âte yandan yap─▒lan eylem tamamen kar┼č─▒devrimci niteliktedir ve bunu ger├žekle┼čtirenler bir devrimciyi hunharca katlederek devletin bile yapt─▒─č─▒ndan daha a─č─▒r bir kar┼č─▒devrimci su├ž i┼člemi┼člerdir. Bu durumda ne yapaca─č─▒z? Ne diyece─čiz.

Elbette en iyisi, ├ľmer La├žinerÔÇÖin ÔÇťSons├ÂzÔÇŁde yapt─▒─č─▒ gibi, devrimle g├╝├ž-iktidar aras─▒ndaki ili┼čkiyi do─čru bir ┼čekilde ├ž├Âzecek teorik bir yakla┼č─▒md─▒r. Ama pratikte sorun yine de ├ž├Âz├╝lm├╝┼č olmamaktad─▒r. Bu eylemi yapan ├Ârg├╝tlere ve sorumlulara ne ad verece─čiz? Bunlar devrimci midir?

Bunlar─▒n devrimci olup olmad─▒─č─▒na karar vermeden ├Ânce, ├Âld├╝rd├╝kleri insanlar─▒n ne olup olmad─▒─č─▒na karar vermek gerekir. ├ľld├╝r├╝len bu gen├ž insanlar, devletin, devrimci eylemlerinden dolay─▒ i┼čkenceye u─čratt─▒─č─▒, mahk├╗m etti─či ve hapse att─▒─č─▒ devrimcilerdir. Ki┼čisel hatalar─▒ ne olursa olsun bu gen├ž devrimcileri katletmek devletin i┼čledi─činden bile daha a─č─▒r bir kar┼č─▒devrimci su├ž i┼člemek anlam─▒na gelir. Bunu yapan ├Ârg├╝tlerin iddialar─▒ ne olursa olsun, kar┼č─▒devrimci su├žlar─▒ son derece somuttur ve sabittir. Bu durumda, bu ├Ârg├╝tlerin bu eylemleri a├ž─▒k├ža kar┼č─▒devrimci bir su├ž olmakla kalmay─▒p, ├Ârg├╝tlerin ve y├Âneticilerinin kendileri de, a├ž─▒k ve net bir ├Âzele┼čtiri yapmad─▒klar─▒ s├╝rece kar┼č─▒devrimcidirler ve devrimci kamuoyundan bu muameleyi g├Ârmelidirler.

Be┼čincisi, ÔÇťsol i├ži ┼čiddetÔÇŁ ve Stalin sorunu. Aytekin Y─▒lmazÔÇÖ─▒n ┼ču c├╝mlesinden, sol i├žinde StalinÔÇÖin tart─▒┼č─▒lmas─▒ndan sanki rahats─▒zm─▒┼č gibi bir izlenim edindim: ÔÇťSol i├ži ┼čiddet denilince, ya SovyetlerÔÇÖde Stalin d├Ânemi ya da ├çinÔÇÖde MaoÔÇÖyu konu┼čmay─▒ tercih etmektedirler.ÔÇŁ (s. 163)

Aytekin Y─▒lmaz, e─čer sadece StalinÔÇÖin tart─▒┼č─▒lmas─▒yla yetinilip ├Ârg├╝t i├ži infazlardan ka├ž─▒n─▒ld─▒ demek istiyorsa kendisine kat─▒labilirim. Ancak unutulmamal─▒d─▒r ki, 1980ÔÇÖlerden itibaren Stalin sorununun sol i├žinde tart─▒┼č─▒lmaya ba┼članmas─▒ ├Ârg├╝t i├ži infazlar─▒ daha da g├Âr├╝n├╝r ve anla┼č─▒l─▒r hale getirmi┼čtir. ├ç├╝nk├╝ ├Ârg├╝t i├ži infazlar─▒n k├Âk├╝nde Stalinist anlay─▒┼člar─▒n rol├╝ tayin edicidir.

 

 

Osman Tim

Bet├╝l Cici (Sorgul)

┼×erif Mercan (Devrim)

Erdo─čan Eliuygun

Ramiz ┼×i┼čman,

M├╝lkiye Do─čan (Berfin)

Mehmet Çakar

┼×imel Ayd─▒n

ve kitapta adlar─▒ ge├žen di─čer otuz ve ayr─▒ca y├╝zlerce devrim martiri ├Ân├╝nde aya─ča kalk─▒yor ve onlar─▒ en y├╝rekten devrimci duygular─▒m─▒zla selaml─▒yoruz.

 

G├╝n Zileli

23 A─čustos 2014

www.gunzileli.com

gunzileli@hotmail.com

 

 

 

─░lgili yaz─▒ ve r├Âportajlar:

gunzileli.com/2003/09/01/icimizdeki-hapishane/

gunzileli.com/2011/04/04/dag-bozumu-romani-orgutsel-bozulmanin-anatomisi/

gunzileli.com/2011/11/28/aytekin-ylmazla-roportaj-heline-ne-oldu/

gunzileli.com/2014/08/22/aytekin-yilmazla-soylesi-pkk-dhkp-c-tikko-yoldaslarini-nasil-oldurduler/

 

 

 

 

 

 

 

  • Soru sor

  • YAZI DETAYLARI