Gece Yarısında Aydınlık

CNN Türk Kültür Sanat             28.8.2013

Gece Yarısında Aydınlık, yazarının ifadesiyle, “Son derece sıradan bir dünyada yaşamış sıradan bir kadının hikâyesi. Ama tersi de aynı oranda doğrudur: Bu son derece olağanüstü bir dünyada yaşamış olağanüstü bir kadının hikâyesidir.” 20. Yüzyılın ilk yarısında yaşanan trajedilerin tanığı ve bizzat mağduru bir komünist olan Noel Field’ın, Erica Wallach tarafından kaleme alınan yaşamı, Gün Zileli’nin çevirisiyle Ayrıntı Yayınları’ndan çıkıyor.

Ayrıntı Yayınları Ağustos’ta raflarda yerini alacak üç yeni kitabı, okurla buluşturuyor. Gün Zileli’nin Türkçe’ye çevirdiği Erica Wallach’ın Gece Yarısında Aydınlık’ı, Noel Field’in İspanya İç Savaşına tanıklığı, Nazi kamplarında tutulanlara yardımı ve Doğu Berlin’de tutuklanıp Sibirya’daki toplama kamplarına gönderildiğinde yaşadıklarını anlatıyor.

Christian Kracht’ın dördüncü romanı Bir Küçük İmparatorluk’ta ise topluma ters düşen, maceraperest bir vejetaryen olan August Engelhardt’ın sömürgelerdeki hikayesi okurla buluşuyor.

Ayrıntı’nın Ağustos’ta çıkardığı bir diğer kitap ise, Frankfurt Okulu’nun kurucularındanHerbert Marcuse‘ın, ileri endüstri toplumu ile rekabete giren sosyalist blogun hedeflerinden sapmasıyla, geleneksel özgürlük anlayışının da geçersizleştiği tezini işlediği Özgürlük Üzerine. Kitap, Soner Soysal’ın çevirisiyle raflardaki yerini aldı.

Gece Yarısında Aydınlık

Noel Field, Amerikan kökenli bir komünisttir. İspanya İç Savaşı’nda, Cumhuriyetçi savaş mağdurlarına yardımcı olur; oradayken karısı Herta Field’le birlikte Erica adında on yedi yaşında bir kızı evlat edinir;II. Dünya Savaşı‘nda ise bu defa, Nazi rejiminin kurbanlarına yardımcı olur; aynı zamanda Komintern’in açığa çıkmamış görevlilerinden biridir.

Gece Yarısında Aydınlık
Yazar: Erica Wallach
Çevirmen: Gün Zileli
Sayfa Sayısı: 448 sayfa
Fiyatı: 30 TL

Noel Field, savaştan sonra Doğu Avrupa’da kurulan “Halk Demokrasisi” rejimlerinin ileri gelenleriyle yakın ilişkiler kurar. Macar Komünist Partisi’ne üye olur. Ancak Çekoslovakya’da bir üniversitede görev almak üzere gittiği Prag’da, 1949 yılında ortadan kaybolur. Çekoslovak Komünist Partisi’nin yöneticileriyle bu durumu görüşmek üzere Prag’a giden Herta Field da ortadan kaybolur. Noel’in erkek kardeşi Hermann Field, kardeşini aramaya başlar; Polonya’daki arkadaşlarıyla bağlantıya geçer. Onlar aracılığıyla kardeşinin akıbetini araştırmak için gittiği Varşova’da tutuklanır ve bir  şatonun mahzeninde hapis tutulur. Bu arada Noel Field’ın, daha sonra Amerikalı kocasının soyadını alan Erica Wallach adlı üvey kızı, komünist geçmişi dolayısıyla Amerika’ya kabul edilmemektedir.

Erica, üyesi olduğu Alman Komünist Partisi’nden Amerikalı kocasıyla evlenebilmek için ayrılır ama Doğu Almanya ile bağlarını korur. Üvey babasının ve annesinin akıbetini öğrenmek üzere gittiği Doğu Berlin’de tutuklanır ve Sibirya’nın ötesindeki toplama kamplarından birine gönderilir. Erica Wallach, Doğu Berlin’de tutuklandığı 1950 yılından Moskova’da serbest bırakıldığı 1955 yılına kadar başından geçenleri, inanılmaz sorgu yöntemlerini, hapishaneleri, toplama kamplarını, kendisi gibi binlerce talihsiz kadın mahkûmun öyküsünü büyük bir sadelikle anlatıyor kitabında. Erica Wallach, büyük bir alçakgönüllülükle kitabı hakkında şöyle demiş: “Bu, son derece sıradan bir dünyada yaşamış sıradan bir kadının hikâyesi. “Ama tersi de aynı oranda doğrudur: Bu son derece olağanüstü bir dünyada yaşamış olağanüstü bir kadının hikâyesidir.

Bir Küçük İmparatorluk

Christian Kracht’ın Almanya‘da oldukça dikkate değer bulunan dördüncü romanı, gerçek bir figürden yola çıkarak anlatılan bir Alman Güney Denizi masalı. Yazar 20. Yüzyılın başlarında Alman toplumuna ters düşerek ülkeden ayrılan vejetaryen ve maceraperest August Engelhardt’ın Alman Güney Denizi sömürgelerindeki hikâyesini kâh komik, kâh ironik ama aynı zamanda bazen hüzünlü, bazen de yeniçağa yönelik eleştirel imalarda bulunan bir üslupla anlatıyor. August Engelhardt aslında yalnızca kendisini değil tüm insanlığı kurtaracak olan bir ütopyanın peşinde: Moderniteye ve tarihçilerin daha sonra sıra numarası vereceği savaşlara hazırlanan yok edici Avrupa medeniyetinden çok uzaklarda küçük bir imparatorluk, kendi hindistancevizi imparatorluğunu kurmak istiyor. Fakat pek çok ütopya gibi August Engelhardt’ın ütopyası da Güney Denizi’nin terk edilmişliğinde vejetaryen gariplikler ve 20. Yüzyılın ruhsal uçurumlarını haber veren delilikler içerisinde yitip gidiyor.

Bir Küçük İmparatorluk
Yazar: Christian Kracht
Çevirmen: Levent Bakaç
Sayfa Sayısı: 192 sayfa
Fiyatı: 14 TL   

“Bir Küçük İmparatorluk”u ister bir macera romanı, ister bir masal, ister bir modernite eleştirisi olarak okuyun; her halükarda üslubundan keyif alacak ve insan eyleminin komikliğe varan kırılganlık, kibir ve cüretkârlığı karşısında hayretlere kapılacaksınız.

Ülkemizde de tanınan Alman yazar Uwe Timm romanı şu sözlerle değerlendirmiş: “Christian Kracht’ın romanını giderek artan bir hayranlıkla okudum. Konusu ve üslup gücü açısından Joseph Conrad’ın ‘Karanlığın Yüreği’ni anımsatan bir anlatım.”

Özgürlük Üzerine

İleri endüstri toplumuyla rekabete giren sosyalist blok, bu rekabetin bir sonucu olarak, kendi hedeflerinden saparak rekabet ettiği sistemin değerlerinin egemen olduğu bir sisteme kaymıştır. Bu kayma, Marcuse’ye göre, geleneksel özgürlük anlayışını geçersiz kılmıştır. Artık, insanların gereksinimleri özgürce kendileri tarafından geliştirilmediği için, “herkesten yeteneğine göre, herkese gereksinimine göre” ilkesinin işe yaramayacağı bir aşamadayız. Öyle ki, kendilerinin özgürce geliştirdikleri gereksinimlere sahip olmadıkları sürece, üretim araçlarının işçiler tarafından sahiplenildiği durumda bile, toplum baskıcı bir toplum olabilir. Dolayısıyla, özgürlüğünün olanakları başka yerlerde aramak gerekir. Marcuse de, Özgürlük Üzerine Bir Deneme kitabında, bu yeni durum içerisinde özgürlüğün yeni olanaklarını aramaktadır.

Herbert Marcuse

Frankfurt Okulu’nun kurucu üyelerindendir. Marcuse’nin eserleri 1960’ların siyasal hareketlerinde çok etkili olmuştur. Yayımlanmış kitaplarından bazıları şunlardır: Reason and Revolution (Us ve Devrim) (1941); Eros and Civilization (Eros ve Uygarlık) (1955); Soviet Marxism (Sovyet Marksizmi) (1958); One-Dimensional Man(Tek-Boyutlu İnsan) (1964); An Essay on Liberation (Özgürlük Üzerine Bir Deneme) (1969); Counterrevolution and Revolt (Karşıdevrim ve İsyan) (1972); Aesthetic Dimension (Estetik Boyut) (1977).

  • Soru sor

  • YAZI DETAYLARI