Tarihte ve G├╝n├╝m├╝zde ─░malat DavalarÔÇŽ

 

Siyasi davalar─▒n hepsi, halihaz─▒r iktidarlar─▒n bek├ži k├Âpe─či polis ├Ârg├╝tlerinin imalat─▒d─▒r. Yani ortada bir ÔÇťsu├žÔÇŁ varsa, o da o anki iktidar─▒n ├žizgisinden ├ž─▒kmak, ona muhalefet etmek ya da bir nedenle iktidar─▒n o ÔÇťsu├žlular─▒ÔÇŁ bertaraf etme iste─činin hedefi olmakt─▒r.

Mesela tek parti d├Ânemindeki ÔÇť─░zmir davas─▒ÔÇŁ esasen Atat├╝rkÔÇÖ├╝n ve CHFÔÇÖnin muhaliflerinin sindirilmesini ama├žlamaktayd─▒. Bununla birlikte, Kemalist d├Ânemin siyasi davalar─▒, Stalin d├Ânemindeki davalarla hi├žbir ┼čekilde k─▒yaslanamaz. Sadece ├Âl├╝mler ve idamlar a├ž─▒s─▒ndan de─čil, iktidar─▒n ya da ┼čefin komplosunun ├žap─▒ a├ž─▒s─▒ndan da k─▒yaslanamaz. Hatta Hitler rejimindeki imalat siyasi davalar bile Stalin d├Ânemindekilerle boy ├Âl├ž├╝┼čemez. Stalin d├Ânemi, tarihteki imalat siyasi davalardaki rakipsizli─čini halen s├╝rd├╝rmektedir. Bundan sonra da onun rekorunun k─▒r─▒labilmesi zay─▒f ihtimaldir. Zaten Hitler d├Âneminde ├žok fazla siyasi dava da yoktur. Hitler, parti i├ži muhaliflerini ÔÇťbir gece ans─▒z─▒nÔÇŁ d├╝zenledi─či ÔÇťUzun B─▒├žaklar GecesiÔÇŁ operasyonu ile ortadan kald─▒rm─▒┼č, sonra da kom├╝nistleri, sosyal demokratlar─▒, anar┼čistleri ve t├╝m muhalifleri, ÔÇťihtiyati tutuklamaÔÇŁ ad─▒ verilen uyduruk bir Nazi rejimi yasas─▒na g├Âre (Bkz. Margarete Buber-Neumann, ─░ki Diktat├Ârl├╝k Alt─▒nda, ├žev: G. Zileli, 2012, ─░mge) belirsiz bir s├╝re i├žin toplama kamplar─▒na atm─▒┼čt─▒r. Hitler sadece ÔÇťibretlikÔÇŁ siyasi davalar d├╝zenlemi┼čtir. ├ľrne─čin ├žat─▒┼čmalarda Nazileri ├Âld├╝rm├╝┼č militan i┼č├žilerin acilen yarg─▒lan─▒p ├Âl├╝me mahk├╗m edilmesi gibi davalar. Bu davalarda ├Âl├╝me mahk├╗m edilenlerin ba┼č─▒,ÔÇŁ ibret-i alemÔÇŁ i├žin baltayla kesilmi┼č ve bu olay toplumsal bir g├Âsteriye ve histeriye d├Ân├╝┼čt├╝r├╝lm├╝┼čt├╝r (Jan Valtin, Karanl─▒─č─▒n ├ľtesinde, ├žev: G. Zileli, 2009, Kibele).

Stalin, siyasi davalar imal ederken ve bu yolla insanlar─▒ kitleler halinde ├Âl├╝me g├Ânderirken (ya do─črudan idamlar yoluyla ya da ├žal─▒┼čma kamplar─▒n─▒n a─č─▒r ko┼čullar─▒ nedeniyle) daha sofistike bir yol izlemi┼čtir. D├╝nyan─▒n bug├╝ne kadar g├Ârd├╝─č├╝ ve tan─▒d─▒─č─▒ en totaliter rejim olan Stalin rejiminde (bu konuda Nazi rejimi bile onunla boy ├Âl├ž├╝┼čemezdi) davalar imal edilirken iki ama├ž g├╝d├╝l├╝yordu: Birincisi, toplumdaki hi├žbir bireyin rejim kar┼č─▒s─▒nda kendini g├╝vende hissetmemesini sa─člamak, b├Âylece b├╝t├╝n bir toplumu tamamen sindirmek ve iktidar─▒n y├Ânergelerine kay─▒ts─▒z ┼čarts─▒z boyun e─čmelerini sa─člamak; ikincisi, ├╝lke i├žinde ve d─▒┼č─▒nda, ÔÇťsosyalist iktidar─▒nÔÇŁ ne b├╝y├╝k bir komployla ve ÔÇťter├ÂristÔÇŁ sald─▒r─▒yla kar┼č─▒ kar┼č─▒ya oldu─ču propagandas─▒n─▒ yaparak bundan sonra yap─▒lacak her t├╝rl├╝ bask─▒n─▒n ├Ân├╝n├╝ iyice a├žmak (tabii burada, zorla kolektifle┼čtirme s─▒ras─▒nda k├Âyl├╝lerin kitleler halinde tutuklanmas─▒yla ve her b├Âlgeye tutuklama kotalar─▒ tayin edilerek muazzam bir k├Âle-i┼č├ži rezervi yarat─▒lmas─▒yla sanayile┼čme i├žin bedava emek sa─člama amac─▒ndan s├Âz etmiyorum bile).

Stalinist rejim, siyasi davalar─▒ nas─▒l imal ediyordu? Bunu, bu sitede okuyabilece─činiz, ÔÇťSavc─▒lar, Tro├žkist-Buharinist Ter├Ârist Ergenekon ├Ârg├╝t├╝ Hakk─▒nda Kesin Delillere Sahip!!!ÔÇŁ ba┼čl─▒kl─▒ (8 Mart 2011) makalemde ayr─▒nt─▒l─▒ bir ┼čekilde incelemi┼čtim. A┼čamalar ┼č├Âyledir:

1.Parti (h├╝k├╝met), birilerini mahk├╗m edip ortadan kald─▒rmaya karar verir. Daha ├Ânceden ideolojik g├╝nah ke├žisi zaten olu┼čturulmu┼čtur: ÔÇťTro├žkistlerÔÇŁ, daha sonra ÔÇťTro├žkist-BuharinistlerÔÇŁ, daha sonra ÔÇťTro├žkist-Buharinist-Ter├Ârist ├žeteÔÇŁ. Genel kategori ise, ÔÇťhalk d├╝┼čmanlar─▒ÔÇŁd─▒r. ┬áDavalara, birka├ž ger├žek Tro├žkist de konur ki, yarg─▒lananlara y├Âneltilen ÔÇťTro├žkistÔÇŁ su├žlamas─▒ inand─▒r─▒c─▒ olabilsin;

2.Parti Politb├╝rosu, pratikte de bizzat Stalin, tutuklan─▒p yarg─▒lanacaklar─▒n listesini ├Ânceden belirleyip emrindeki polise (GPU-NKVD) verir. Operasyonun esas y├╝r├╝t├╝c├╝s├╝ gizli polistir. GPU-NKVD, kendine verilen listeye uygun olarak kurbanlar─▒ tutuklar ve tutuklulara bir ├Ârg├╝t imal eder. Bu, bazen sanayile┼čmeyi baltalamak isteyen bir ÔÇťsabotaj ├Ârg├╝t├╝ÔÇŁd├╝r. Bazen devletin ba┼č─▒ndakilere suikast yapmak isteyen, sa─ča sola bomba atmay─▒ planlayan bir ÔÇťter├Âr ├Ârg├╝t├╝ÔÇŁ. Kurbanlar, ÔÇť├Ârg├╝tlerininÔÇŁ varl─▒─č─▒n─▒ ve bu ÔÇť├Ârg├╝tÔÇŁe ÔÇť├╝yeÔÇŁ olduklar─▒n─▒ polis sorgusuna ├ž─▒kar─▒ld─▒klar─▒nda ├Â─črenirler. Bask─▒ ve i┼čkenceyle itiraf ifadeleri al─▒n─▒r. Direnenler, GPU bodrumlar─▒nda ├Âld├╝r├╝l├╝r. Mahkemeye sadece itiraf yapmay─▒ kabul edenler ├ž─▒kar─▒l─▒r;

3.Bundan sonraki a┼čama ÔÇťhukukÔÇŁ a┼čamas─▒d─▒r. Polis nas─▒l Partinin aletiyse, savc─▒ da polisin aletidir. O, sadece GPUÔÇÖnun ├Ân├╝ne getirdi─či ÔÇťdelilÔÇŁ ve ÔÇťifadeÔÇŁlere g├Âre iddianame d├╝zenlemekle g├Ârevli bir memurdur. Su├žlamalar esasen ideolojiktir, ÔÇťmaddi delillerÔÇŁ ise tamamen polisin imalat─▒d─▒r ve tek dayanak, mahk├╗mlar─▒n itiraflar─▒d─▒r;

4. Mahkemeler ve yarg─▒├žlar, ├Ânceden verilmi┼č kararlar─▒ onaylama mercileridir. Sovyetler Birli─čiÔÇÖnde ceza verileceklerin ├žoklu─ču nedeniyle, g├Âsteri yarg─▒lamalar─▒ d─▒┼č─▒ndaki davalarda h─▒zl─▒ yarg─▒lama yoluna gidilmi┼č ve tutuklular en fazla on be┼č dakika s├╝ren yarg─▒lamalarla ├Âl├╝m cezas─▒na ya da a─č─▒r cezalara ├žarpt─▒r─▒lm─▒┼čt─▒r. Hatta giderek bu bile zaman kayb─▒ olarak g├Âr├╝lm├╝┼č, mahkemelerin yerine ge├žen ÔÇť├Âzel komisyonlarÔÇŁ veya ÔÇťTroykalarÔÇŁ, san─▒─č─▒ yarg─▒lamadan, sadece ├Ânlerine ├ža─č─▒r─▒p cezas─▒n─▒ y├╝z├╝ne kar┼č─▒ okuma yoluna gitmi┼člerdir. Bu daha ├žok, daha ÔÇťaltÔÇŁ mahk├╗mlara uygulanm─▒┼čt─▒r (bkz: Buber-Neumann);

5. B├╝t├╝n bu yarg─▒lamalar s├╝recinde bas─▒n, akademisyenler, yazarlar, gerek korku, gerek menfaat, gerek bask─▒ yoluyla man├╝pile edilmi┼č ve ÔÇťhalk d├╝┼čmanlar─▒ÔÇŁn─▒ kamuoyunda lanetleme ayinlerinin ba┼č─▒n─▒ ├žekmeleri istenmi┼čtir. ├ľyle ki, Stalin bununla da yetinmemi┼č, mahk├╗m edilenlerin kar─▒lar─▒n─▒n ya da kocalar─▒n─▒n veya varsa yeti┼čkin ├žocuklar─▒n─▒n ve akrabalar─▒n─▒n da bu lanetleme yar─▒┼čmas─▒na kat─▒lmas─▒n─▒ istemi┼čtir. Ger├ži bu kampanyaya ister kat─▒ls─▒nlar ister kat─▒lmas─▒nlar, e┼čler ve yeti┼čkin ├žocuklar, hatta baz─▒ durumlarda yak─▒n akrabalar da i├žeri al─▒nmaktan kurtulamam─▒┼člard─▒r (bkz: Eugenia Ginzburg, Anafora Do─čru, ├žev: G. Zileli, 1996, Pencere). Anneleri ve babalar─▒ mahk├╗m edilip kay─▒plara kar─▒┼čan 12 ya┼č─▒ndan k├╝├ž├╝k ├žocuklar ise, isimleri de─či┼čtirilerek ├Âzel yetimhanelere g├Ânderilmi┼člerdir. O d├Ânemde ├ž─▒kar─▒lan ├Âzel bir yasayla su├ž ya┼č─▒ 12ÔÇÖye indirilmi┼č, b├Âylece 12 ya┼č ve ├╝st├╝ ├žocuklar─▒n da su├žlu olarak kamplara yollanmas─▒ m├╝mk├╝n olabilmi┼čtir (bkz: Orlando Figes, Karanl─▒kta F─▒s─▒lda┼čanlar, ┬á├žev: N. Elh├╝seyni, 2011, YKY).

 

T├╝rkiyeÔÇÖde son y─▒llarda g├Âr├╝len ve imalat olduklar─▒ orta zek├óda herhangi birinin kolayca anlayabilece─či Balyoz, Ergenekon, Devrimci Kararg├óh, Oda-TV, KCK vb. gibi davalar─▒n tarihteki imalat davalarla bir├žok ortak yanlar─▒ vard─▒r. Zirvedeki Stalin davalar─▒yla bile ├Ânemli benzerlikler s├Âz konusudur (elbette ├Âzellikle sonu├žlar─▒ itibariyle benzemezlikleri de vard─▒r ki, kimseye haks─▒zl─▒k etmemek i├žin bu benzemezliklere de dikkat ├žekece─čim). Benzerliklerin ├╝zerinde dural─▒m:

1.AKP h├╝k├╝meti, birilerini mahk├╗m edip uzun y─▒llar i├žerde tutmaya karar vermi┼čtir. Bunun i├žin ├že┼čitli adlarda ÔÇť├Ârg├╝tÔÇŁler imal edilmi┼čtir. ─░nand─▒r─▒c─▒ olmak i├žin devletin gizli su├žlar─▒na kar─▒┼čm─▒┼č ve art─▒k iktidar─▒n i┼čine yaramayaca─č─▒ anla┼č─▒lan birka├ž unsur da bu davalara kat─▒lm─▒┼čt─▒r;

2. AKP iktidar─▒, tutuklan─▒p yarg─▒lanacaklar─▒n listesini ├Ânceden ve s├╝re├ž i├žinde peyderpey belirleyip emrindeki Fetullah├ž─▒ polis te┼čkilat─▒na vermi┼čtir. Ne var ki, Fetullah├ž─▒ polis te┼čkilat─▒, RusyaÔÇÖdaki GPUÔÇÖdan daha fazla inisiyatif sahibi ve daha ├Âzerk oldu─čundan listeye yeni yeni ekler yapm─▒┼čt─▒r. Bundan sonra I. Dalga, II. Dalga diye adland─▒r─▒lan operasyonlar birbirini izlemi┼čtir. ┬áKurbanlar, ÔÇť├Ârg├╝tlerininÔÇŁ varl─▒─č─▒n─▒ ve bu ÔÇť├Ârg├╝tÔÇŁe ÔÇť├╝yeÔÇŁ olduklar─▒n─▒ polis sorgusuna ├ž─▒kar─▒ld─▒klar─▒nda ├Â─črenmi┼člerdir. Sovyetler Birli─čiÔÇÖnden farkl─▒ olarak, tutuklananlara a┼č─▒r─▒ bir bask─▒ uygulanmam─▒┼čt─▒r ifadeleri al─▒n─▒rken. ├ç├╝nk├╝ ifadelerin ne yarg─▒lanma, ne de propaganda a├ž─▒s─▒ndan bir ├Ânemi vard─▒r art─▒k. ÔÇťModern ├ža─č─▒n hukukuÔÇŁna g├Âre ifadeler ve savunmalar ge├žersizdir. Dolay─▒s─▒yla bir ├Ânemi kalmad─▒─č─▒ndan i┼čkence yoluyla ifade alma zahmetine girmeye gerek yoktur. Gizli tan─▒klarla falan zaten yeterince ÔÇťdelilÔÇŁ sa─članmakt─▒r.

3. Bundan sonraki a┼čama ÔÇťhukukÔÇŁ a┼čamas─▒d─▒r. Polis nas─▒l iktidar─▒n aletiyse savc─▒ da polisin aletidir. O sadece polisin ├Ân├╝ne getirdi─či ÔÇťdelilÔÇŁ ve ÔÇťifadeÔÇŁlere g├Âre iddianame d├╝zenlemekle g├Ârevli bir memurdur. Su├žlamalar esasen ideolojiktir, ÔÇťmaddi delillerÔÇŁ ise tamamen polisin imalat─▒d─▒r.

4. Mahkemeler ve yarg─▒├žlar, ├Ânceden verilmi┼č kararlar─▒ onaylama mercileridir. Sovyetler Birli─čiÔÇÖnden farkl─▒ olarak T├╝rkiyeÔÇÖdeki siyasi davalarda h─▒zl─▒ yarg─▒lama yoluna de─čil, tam tersine yava┼č yarg─▒lama yoluna gidilir. ├ľrne─čin bir Ergenekon davas─▒ be┼č y─▒ld─▒r s├╝rmektedir. Asl─▒nda m├╝mk├╝n olsa h├╝k├╝met bu davalar─▒n sonsuza kadar bitmeden s├╝rmesini ister. Burada Stalin rejimi ile AKP rejimi aras─▒ndaki ├Ânemli bir farkl─▒l─▒─ča dikkat ├žekmek gerekmektedir. Stalin rejimi, h─▒zl─▒ yarg─▒lama yoluyla ├Âld├╝r├╝lecekleri bir an ├Ânce mezara, di─čerlerini de ├žal─▒┼čma kamplar─▒n─▒ yollamak zorundayd─▒. ├ç├╝nk├╝ arkadan yenileri geliyordu ve ├žal─▒┼čma kamplar─▒n─▒n canl─▒ eme─če ihtiyac─▒ b├╝y├╝kt├╝. T├╝rkiyeÔÇÖde ise b├Âyle bir durum yoktur. Bir kere ├Âl├╝m cezas─▒ yoktur. ─░kincisi, canl─▒ emek bekleyen ├žal─▒┼čma kamplar─▒ da s├Âz konusu de─čildir. AKP rejiminin amac─▒, ho┼članmad─▒─č─▒ unsurlar─▒ m├╝mk├╝n oldu─ču kadar uzun s├╝re i├žerde tutmak, bu arada davay─▒ g├╝ndemde tutarak, ÔÇťdemokrasinin ne kadar tehdit alt─▒ndaÔÇŁ oldu─čunu g├Âstermek ve san─▒klar─▒n yatma s├╝resi alacaklar─▒ cezay─▒ ge├žmeye ba┼člad─▒─č─▒nda da cezay─▒ bast─▒r─▒p ceza ile yatma s├╝resini ÔÇť├Âde┼čtirmekÔÇŁtir. ─░ki rejimin aras─▒ndaki fark, birinin totaliter bir rejim, di─čerinin ise post-fa┼čist otoriter bir rejim olmas─▒ndan kaynaklanmaktad─▒r.

5. B├╝t├╝n bu yarg─▒lamalar s├╝recinde bas─▒n, akademisyenler, yazarlar, menfaat, kariyer ve ┼č├Âhret gibi g├╝d├╝lerle man├╝pile edilir ve ÔÇťter├ÂristÔÇŁleri kamuoyunda lanetleme ayinlerinin ba┼č─▒n─▒ ├žekmeleri istenir. Fakat AKPÔÇÖnin post-fa┼čist rejimi alt─▒nda, Stalin rejiminden farkl─▒ olarak, ÔÇťsu├žunÔÇŁ ┼čahsili─čine riayet edilmektedir. Ger├ži, ilgin├žtir ki, Yahudilere uygulanan soyk─▒r─▒m─▒ bir yana koyarsak, Hitler rejimi alt─▒ndaki yarg─▒lamalarda da, Stalin rejiminden farkl─▒ olarak, su├žun ┼čahsili─či ilkesinin d─▒┼č─▒na pek ├ž─▒k─▒lmam─▒┼čt─▒r.

D├╝n SilivriÔÇÖde yap─▒lan Ergenekon yarg─▒lanmas─▒na ben de gitmek isterdim, yarg─▒lananlara destek vermek i├žin. E─čer o ulusalc─▒ semboller, ulusal bayraklar falan olmasayd─▒ elbette. Ve e─čer gitmi┼č olsayd─▒m, oraya yarg─▒lananlara destek i├žin gelenlere sormak isterdim: ÔÇťNas─▒l, jandarman─▒n biber gaz─▒yla polisin biber gaz─▒ aras─▒nda bir fark var m─▒?ÔÇŁ

 

G├╝n Zileli

14 Aral─▒k 2012

www.gunzileli.com

gunzileli@hotmail.com

 

 

 

 

  • Soru sor

  • YAZI DETAYLARI