襤slamc覺 Sa Devletleince…


Modernist bir proje olan Solla, k羹lt羹rel-modernist bir proje olan Kemalizm uzun bir tarihi d繹nem boyunca mutsuz bir evlilik i癟inde olmulard覺r. Mutsuz bir evlilik, 癟羹nk羹 Kemalizm, bir devlet ideoloji olarak, bir baka devletin ideolojisi olarak g繹rd羹羹 kom羹nizme yer a癟mak niyetinde deildi; dolay覺s覺yla bu mutsuz evlilik boyunca Kemalizm egemen ve bask覺c覺, Sol ise destek癟i ve bask覺 alt覺nda bir konumda kald覺lar.

1960 darbesinden sonra bu ilikide bir deiiklik g繹ze 癟arpt覺. Kemalizm hakim devlet ideolojisi olmaya devam ederken sa hareket yeniden h羹k羹meti ele ge癟irmiti (Adalet Partisi) ve kendisine kar覺 m羹cadele eden solu savuturmak i癟in (pek g羹venemedii) devletin kolluk kuvvetlerinden (繹zellikle ordu) 癟ok, sac覺-paramiliter sokak g羹癟lerine dayanmay覺 tercih etmiti.

襤te 襤slamc覺 ve lk羹c羹 militanlar bu d繹nemde (1965-1970) ortal覺kta g繹r羹nmeye ve 1969 y覺l覺ndan itibaren de cinayetler ilemeye balad覺lar. lk羹c羹 militanlar dorudan 襤slamc覺 deildi ama kendilerini Tanr覺 da覺 kadar T羹rk, Hira da覺 kadar M羹sl羹man olarak takdim ediyorlard覺 ve zaten efleri Alpaslan T羹rke, T羹rkiyedeki 襤slamc覺 damar覺n 繹nemini kavrayarak milliyet癟i hareket i癟indeki saf 覺rk癟覺lar覺 (Nihal Ats覺zlar覺) daha ba覺ndan tasfiye etmiti.

襤slamc覺 ve lk羹c羹 militanlar覺n sosyal ve s覺n覺fsal kayna覺 m羹teass覺p orta Anadolu sac覺l覺覺yd覺. Orta Anadoluda eskiden beri toprak aal覺覺 deil, k羹癟羹k k繹yl羹l羹k hakimdi. K羹癟羹k k繹yl羹l羹k, i癟ine kapal覺 ve tutucu bir k羹lt羹rel yap覺 i癟in son derece elverili bir zemindi. te yandan, T羹rk ve S羹nni n羹fus a覺r bas覺yordu bu b繹lgede ve Alevi ve K羹rt komular覺na kar覺 belli 繹nyarg覺lar覺 vard覺. Esas belirleyici motif, T羹rkl羹kten 癟ok S羹nni-襤slam olmakt覺, Kemalist modernist devletle belirgin bir uyumsuzluklar覺 vard覺. Dolay覺s覺yla bu b繹lgeler, Kemalist modernizme reaksiyon g繹steren DP ve devam覺nda AP gibi orta-sa partilerin salam oy deposu olarak ortaya 癟覺km覺lard覺.

Orta Anadolulu ailelerin 癟ocuklar覺 olarak b羹y羹k ehirlere okumaya gelen gen癟ler kolayca 襤slamc覺 ve 羹lk羹c羹 militanlar haline d繹n羹ebiliyorlard覺. Dolay覺s覺yla, bu sa-reaksiyoner ak覺mlar militanlar覺n覺 bu fidelikten deviriyorlard覺. 羹nk羹 Orta Anadoludan gelen bu gen癟ler, modern ehir hayat覺na ve modern b羹y羹k ehir orta s覺n覺f覺n覺n yaam tarz覺na doa癟tan bir tepki i癟indeydiler ve solcular覺 da b繹ylesi bir modernist-z羹ppe yaam savunucular覺 olarak g繹r羹yor, bat覺l覺l覺a tepki g繹steriyorlard覺. Kom羹nizmle M羹cadele Derneklerinin (ki zaman覺m覺z覺n sac覺 duayenlerinden Fetullah G羹len de bu reaksiyoner kuruluun 繹nc羹lerindendir) y繹nlendirdii anti-modernist ve anti-kom羹nist sac覺 gen癟ler MHP ve 襤slamc覺 ak覺mlar taraf覺ndan payla覺ld覺lar.

Belki yanl覺 hat覺rl覺yor olabilirim ama sa kesimin sola kar覺 iledii ilk cinayetlerin failleri 羹lk羹c羹ler deil, 襤slamc覺 militanlard覺. 16 ubat 1969 g羹n羹, Fikir Kul羹pleri Feredasyonunun 繹nc羹l羹羹nde yap覺lan 6. Filoyu protesto y羹r羹y羹羹nde 襤slamc覺lar覺n devrimcilere sald覺r覺s覺 tamamen 繹nceden planlanm覺t覺 ve b羹y羹k ihtimalle arkas覺nda AP iktidar覺 vard覺. 襤slamc覺 militanlar Kom羹nizmle M羹cadele Dernekleri taraf覺ndan camilerden derlenmi, a覺rl覺kl覺 olarak esnaflar覺n oluturduu bir kitleydi. Dolmabah癟eden ilerleyen anti-emperyalist g繹stericilerin bin kiilik ilk kesimi meydana girdikten sonra polis geri kalan kitlenin 繹n羹n羹 kesip meydana girmesini engellemi ve bundan sonra Taksim Gezisinin 繹n羹ne toplanm覺 襤slamc覺 kalabal覺k hi癟bir polis engeline rastlamadan, meydana giren i癟i ve gen癟lerin 羹zerine b覺癟ak ve baltalarla sald覺rm覺t覺. Bu sald覺r覺da Ali Turgut Ayta癟 ve Duran Erdoan adl覺 i癟iler 襤slamc覺lar taraf覺ndan b覺癟ak ve nacaklarla katledildiler.

Polisin 襤Tye sald覺r覺s覺yla 繹len Vedat Demirciolunu saymazsak (ki o d繹nemde polis kadrolar覺 da a覺rl覺kl覺 olarak ayn覺 T羹rk-襤slam fideliinden besleniyordu), 繹ld羹r羹len ilk devrimci gen癟lerin (Mehmet B羹y羹ksevin癟 ve Battal Mehetolu) katilleri de 襤slamc覺 militanlard覺r (Aral覺k 1969).

Araya 12 Mart d繹nemi (1971-1974) girdi. Bu d繹nemde Kemalist devlet yedeine ald覺覺 parlamento ve APnin desteiyle solu bast覺rd覺. 襤lgin癟tir ki, bu d繹nemde Kemalist devletin s覺k覺y繹netim mahkemeleri, 羹lk羹c羹leri, devrimci gen癟leri mahk羶m edebilmek i癟in ihbarc覺-tan覺k olarak kulland覺.

12 Mart d繹nemi, CHPnin 1973 se癟imlerinden zaferle 癟覺kmas覺 羹zerine sona erdi. Ordu geri plana 癟ekildi. CHP, k覺sa bir s羹re, 襤slamc覺 hareketin temsilcisi MSP ile ittifak yapt覺ysa da, AP-MSP-MHPnin geleneksel sa ittifak覺n覺n (Milliyet癟i Cephe) kurulmas覺yla Ecevit h羹k羹meti sona erdi ve Milliyet癟i Cephe h羹k羹metleri d繹nemi balad覺.

1974-80 d繹nemi, adeta i癟 sava覺 and覺ran bir d繹nemdi. Bu d繹nemde MHPnin 繹rg羹tledii paramiliter sokak g羹癟leri, sola ve Alevilere kar覺 cinayet ve yer yer katliam (pogrom) 癟izgisi izlediler. Sol da savunma g羹d羹s羹yle kar覺l覺k verince bu d繹nemde be bin civar覺nda insan 繹ld羹r羹ld羹. Cinayetler, Sivas, orum, Malatya ve Marata alevi katliamlar覺na d繹n羹t羹. lk羹c羹 militanlar bu kitlesel katliamlarda 襤slamc覺 ve Alevi d羹man覺 sloganlar覺 kulland覺lar ve yerli banaz S羹nni n羹fusu seferber ettiler.

12 Eyl羹l askeri darbesiyle Kemalist devlet-ordu duruma bir kere daha m羹dahale etti ve esasen solun 羹zerine y羹r羹d羹, solcular覺 ikenceden ge癟irdi ve idam etti (birka癟 羹lk羹c羹 militan da bu arada idam edildi). 12 Eyl羹lc羹ler, bir yandan devlet ideolojisini kullan覺rken, bir yandan da sola kar覺 dalgak覺ran olarak 襤slami ideolojiyi devreye soktular. 襤te bu y羹zden Fetullah G羹len, Kemalist darbecileri daha ilk g羹nden alk覺lad覺 ve desteini sundu. 12 Eyl羹lc羹ler, Alevi k繹ylerinde zorla camiler a癟t覺rarak 襤slami ak覺ma alan a癟m覺 oldular. Keza T羹rk-襤slam sentezinin 繹nc羹 g羹c羹 Ayd覺nlar Oca覺, 12 Eyl羹l d繹neminden b羹y羹k g羹癟 ald覺. 襤slami hareket kendi entelijensiyas覺n覺 bu d繹nemde 繹rg羹tleyerek gelecekteki iktidar覺n覺 haz覺rlad覺.

1990lar, 12 Eyl羹l rejiminden g羹癟 alan sac覺 parlamenter iktidarlar d繹nemiydi. Bu d繹nem ayn覺 zamanda, devletin ve sac覺 iktidarlar覺n el ele vererek sola ve K羹rt hareketine kar覺 y羹r羹tt羹羹 bir faili me癟huller d繹nemiydi. Devlet, eski sac覺 ve 羹lk羹c羹 militanlar覺 kendi kontrgerilla 繹rg羹tlenmesinin i癟ine alarak sola ve K羹rtlere kar覺 cinayetler siyasetini uygulad覺. Keza ayn覺 d繹nemde, yine zaman覺n sac覺 iktidar覺n覺n ve 襤slamc覺 hareketinin desteiyle, Sivasta Alevilere ve ayd覺nlara kar覺 bir katliam uyguland覺.

B羹t羹n bunlar覺 neden anlatmak ihtiyac覺 duydum? undan dolay覺: Bug羹n de ayn覺 Anadolu sac覺l覺覺na, yani 襤slamc覺 muhafazak璽rl覺a dayanan bir sac覺 iktidar iba覺ndad覺r ve bu sac覺 iktidar, geleneksel Kemalist-devlet癟i eilimi k覺smen tasfiye ederek, k覺smen denetimi alt覺na alarak devlete de hakim olmu bulunmaktad覺r. Dahas覺, art覺k paradigmalar deimitir. Bug羹nk羹 sac覺 AKP iktidar覺, ayn覺 zamanda, belki k羹lt羹rel planda k覺smen ama iktisadi ve toplumsal planda tamamen modernist projenin sahibi durumundad覺r. Eer Kemalizm bir devlet ideolojisiyse, devletin sahibi olarak bu ideolojinin revize edilmi eklinin de sahibidirler.

Dolay覺s覺yla devlet bask覺s覺yla 襤slamc覺 bask覺 AKP-Devlet iktidar覺n覺n ahs覺nda birleerek eski ehir orta s覺n覺f覺n覺n (CHP), emek癟ilerin (sol) ve K羹rtlerin (BDP) 羹zerine buldozer gibi y羹r羹mektedir.

O zaman?

G羹n Zileli

28 Ocak 2012

www.gunzileli.com

gunzileli@hotmail.com

 

(Bu yaz覺n覺n devam覺 niteliindeki “Siyasi Durum zerine Baz覺 Spek羹lasyonlar” yaz覺s覺n覺 Yeni Harman dergisinin ubat say覺s覺nda okuyabilirsiniz.)

 

 

 

 

 

 

 

  • Soru sor

  • YAZI DETAYLARI