Devlet ┼čiddeti (Ay├ža S├Âylemez)

Me┼čru m├╝dafaa ┼čiddet de─čildir

┼×─░DDET, 40 y─▒l rezalet ├╝cretlere ├žal─▒┼čmak ve emekli olup olamayaca─č─▒n─▒ merak etmektirÔÇŽ

┼×─░DDET, devlet tahvilleridir, soyulan emeklilik fonlar─▒d─▒r, borsa sahtek├órl─▒─č─▒d─▒rÔÇŽ

┼×─░DDET, konut kredisi almaya zorlan─▒p, ve sanki alt─▒nm─▒┼č├žas─▒na geri ├ÂdemektirÔÇŽ

┼×─░DDET, m├╝d├╝r├╝n seni istedi─či zaman kovabilme hakk─▒d─▒rÔÇŽ

┼×─░DDET, i┼čsizliktir, mevsimlik i┼č├žiliktir, sosyal g├╝venceli ya da de─čil, asgari ├╝crettirÔÇŽ

┼×─░DDET,┬á i┼č kazas─▒d─▒r, patronlar─▒n g├╝venlik harcamalar─▒n─▒ k─▒smas─▒ndan kaynaklananÔÇŽ

┼×─░DDET, a┼č─▒r─▒ ├žal─▒┼čmaktan hasta olmakt─▒rÔÇŽ

┼×─░DDET, yorucu ├žal─▒┼čma ┼čartlar─▒na dayanmak i├žin vitamin ve depresyon ilac─▒ almakt─▒rÔÇŽ

┼×─░DDET, bir meta olan i┼čg├╝c├╝n├╝z├╝ yenilemek i├žin gereken ila├ž paras─▒ u─čruna ├žal─▒┼čmakt─▒rÔÇŽ

┼×─░DDET, r├╝┼čvet veremedi─činiz i├žin, korkun├ž hastanelerin basmakal─▒p yataklar─▒nda ├ÂlmektirÔÇŽ*

Yunanistan ─░┼č├žileri Genel Konfederasyonu (GSEE) ├╝yesi i┼č├žilerin 2008ÔÇÖde yazd─▒─č─▒ bir bildiri bu, ger├žek ┼čiddetin ne oldu─čunu anlatan. Hepimizin i├žinde ya┼čad─▒─č─▒ ama ├žo─čumuzun ba┼čka tarafa bakmay─▒ istedi─či/tercih etti─či bir ┼čiddetin ├ž─▒r─▒l├ž─▒plak ifadesi.

M. FoucaultÔÇÖnun s├Âyledi─či gibi, devletin, su├žlulara, ayk─▒r─▒lara, delilere, d├╝zene uymayanlara ve g├╝n├╝m├╝z moda terimiyle ÔÇśter├ÂristlereÔÇÖ ihtiyac─▒ var. (1) S─▒rt─▒m─▒zdan da karn─▒m─▒zdan da sopay─▒ eksik etmemek i├žin, polise ÔÇśasl─▒ndaÔÇÖ ┬áihtiyac─▒m─▒z oldu─čunu g├Âstermek i├žin. Yani, toplumun ┼čiddetinden beslenen devlete istedi─či t├╝rde ┼čiddeti vererek bir yere var─▒lamayaca─č─▒ a├ž─▒k. Nas─▒l ki El Kaide Amerikan yap─▒m─▒ bir ├Ârg├╝t olarak, ABDÔÇÖnin korku toplumu kurmas─▒na m├╝kemmel bir ┼čekilde hizmet ediyorsa, yanl─▒┼č y├Ânlenmi┼č ┼čiddet de polisi me┼črula┼čt─▒r─▒yor.┬á D├╝zenin ayk─▒r─▒lar─▒na fiziksel ┼čiddet reva g├Âr├╝l├╝rken, toplumun t├╝m├╝ne aral─▒ks─▒z ┼čekilde psikolojik ┼čiddet uygulan─▒yor. Burada, 90ÔÇÖlar─▒n cevval ba┼čbakan dan─▒┼čman─▒, 2000ÔÇÖlerin demokrasi havarisi bir k├Â┼če yazar─▒n─▒n televizyon konu┼čmalar─▒n─▒ ├Ârnek verirdim ama hem ad─▒n─▒ anmak istemiyorum hem de gerek yok, bir de─čil iki de─čil bunlar, siz de hepsini biliyorsunuz zaten. Psikolojik ┼čiddet her zaman bu kadar a├ž─▒k gelmiyor ├Ân├╝m├╝ze. Kimi zaman i├žecek reklam─▒yla kimi zaman duygu s├Âm├╝ren haber b├╝ltenleriyle ├žo─ču zaman da mobbingÔÇÖi normalize eden televizyon dizileriyle ├žarp─▒yor y├╝z├╝m├╝ze.┬á YunanistanÔÇÖda yaz─▒lan ama t├╝m d├╝nyadaki ├╝cretli ├žal─▒┼čanlar─▒n derdini anlatan yaz─▒yla ve konumuzla ve psikolojik ┼čiddetle ilgili, Prof. Dr. P─▒nar T─▒nazÔÇÖ─▒n makalesinde mobbing kelimesinin tarihsel k├Âkenini anlatan ┼č├Âyle bir al─▒nt─▒ var: ÔÇťÔÇŽAyn─▒ kavram daha sonra 1960ÔÇÖlarda, Konrad Lorenz taraf─▒ndan k├╝├ž├╝k hayvan gruplar─▒n─▒n (├Ârne─čin ku┼člar) daha g├╝├žl├╝ ve yaln─▒z bir hayvana (├Ârne─čin tilki) toplu ┼čekilde h├╝cum ederek uzakla┼čt─▒rmas─▒; ya da ayn─▒ kulu├žkadan ├ž─▒kan ku┼člar aras─▒nda ya┼čanan ve di─čer ku┼člar─▒n, aralar─▒ndaki en zay─▒f ku┼ču yiyecek ve sudan uzak tutarak d─▒┼člamas─▒, iyice g├╝├žs├╝z bir hale getirmesi ve en sonunda da fiziksel sald─▒r─▒larla ├Âld├╝rerek grubun d─▒┼č─▒na atmas─▒ durumunu ifade etmek amac─▒yla kullanm─▒┼čt─▒r.ÔÇŁ (2) Tan─▒d─▒k geldi mi? ┼×iddet yayg─▒nla┼čt─▒k├ža, san─▒lan─▒n aksine tepki do─čurmaktansa normalle┼čiyor ├žo─ču zaman. Sava┼č─▒n vah┼četi gibi sermayenin ┼čiddeti de normal kar┼č─▒lan─▒yor, daha k├Ât├╝s├╝ de─či┼čtirilemez g├Âr├╝l├╝yor.

Bu d├╝zene ├žomak sokmak isteyenler ne yap─▒yor? Mesele bu. ─░ktidar─▒ (sadece siyasi iktidardan bahsetmiyorum) konu┼čarak kendisini de─či┼čtirmeye ikna edemeyece─čimize g├Âre, derdimiz asl─▒nda onunla de─čil, kendimizle. Kopu┼č savunmas─▒n─▒n yarat─▒c─▒s─▒ avukat Jacques Verges gibi kendi kurallar─▒m─▒zla m─▒ oynayaca─č─▒z, egemenin kurallar─▒yla egemenin d├╝zenini de─či┼čtirmeye mi ├žal─▒┼čaca─č─▒z? Devletin ceza hukukunu kabul etmeyen ve devletin yasalar─▒n─▒ gayrime┼čru sayan Verges, ÔÇťAs─▒l ter├Ârist sizsinizÔÇŁ demi┼čti. Ter├Ârist av─▒na ├ž─▒kan h├╝k├╝metlerin, gizli servislerin, a├ž─▒k servislerin foyas─▒n─▒ meydana ├ž─▒karan adamlardan biri olarak Verges, ba┼čka bir m├╝cadelenin m├╝mk├╝n oldu─čunu da g├Âsterdi. Hit┬şlerÔÇÖe kar┬ş┼č─▒ sa┬şva┬ş┼č─▒p ya┬şra┬şlan┬şma┬şs─▒┬şna ra─č┬şmen, Ges┬şta┬şpo li┬şde┬şri bir SS su┬şba┬şy─▒┬şn─▒ savunan VergesÔÇÖ├╝n bu davran─▒┼č─▒, ├╝zerinde d├╝┼č├╝n├╝lmeye-tart─▒┼č─▒lmaya de─čer. (3) Hala becerebiliyorsak bunlar─▒ yapmay─▒ tabi.

Peki, ┼čiddet ne de─čildir? Hayat─▒ boyunca ailesinden, devletten, toplumdan, okuldan, polisten, askerden ┼čiddetin alas─▒n─▒ g├Ârm├╝┼č bir ├Â─črencinin sesini y├╝kseltmesi, soka─ča d├Âk├╝lmesi de─čildir. ├ç├╝nk├╝ me┼čru m├╝dafaa ┼čiddet de─čildir, TDKÔÇÖya g├Âre bile ÔÇťU─čran─▒lan bir sald─▒r─▒ kar┼č─▒s─▒nda ki┼činin kendisini korumas─▒ÔÇŁd─▒r. D├╝nyan─▒n en hukuksuz ├╝lkesinde bile cezas─▒ yoktur. ├ťzerine sald─▒r─▒lan her canl─▒, kendini koruma refleksiyle hareket eder. Ancak ┼čiddeti egemenin diliyle kullanmaya ba┼člad─▒─č─▒nda, egemenden fark─▒ kalmaz. Yine ezilendir belki, ama art─▒k hakl─▒ de─čildir. Kli┼če bulacaks─▒n─▒z, hakl─▒s─▒n─▒z. Ama mevzu insanl─▒k tarihi kadar eski, hangi y├Ân├╝ne el atsak, g├╝ne┼č alt─▒nda s├Âylenmemi┼č bir s├Âz├╝ bulmak zor. Bu s├Âzlerinden do─čru olanlar─▒ yanl─▒┼č olanlardan ay─▒rmak da, ayn─▒ nedenle, kolay de─čil. Sorun, elinde silah olana kar┼č─▒ nas─▒l m├╝cadele edilece─či de─čil. Bunun cevab─▒n─▒ bir ├žocuk da verebilir size. Sorun, bilindik anlam─▒yla bir ate┼čli silah de─čil de daha karma┼č─▒k daha i┼člevli ve ├Âld├╝rmekten ziyade s├╝r├╝nd├╝rme yetisi olan psikolojik silahlar kullananlara kar┼č─▒ ne yap─▒laca─č─▒.

Egemen, ÔÇśiktidar─▒n k─▒lcal damarlar─▒naÔÇÖ inecek kadar ayr─▒nt─▒l─▒ ve zekice planlar yaparken, kar┼č─▒ taraf─▒n d├╝┼č├╝nmekten, konu┼čmaktan, tart─▒┼čmaktan, do─čru prati─či bulmak i├žin teori aray─▒┼č─▒ndan vazge├žmesi, onu daha da ezilen yap─▒yor. Oysa g├Âz├╝ k├Âr olmas─▒ gereken ┼čiddet de─čil, adalettir.

(1)┬á┬á Michel Foucault, Hapishanenin Do─ču┼ču, ├çev. Mehmet Ali K─▒l─▒├žbay, ─░mge Yay─▒nc─▒l─▒k, 2001

(2)┬á┬á ÔÇť─░┼čyerinde psikolojik taciz (mobbing)ÔÇŁ P─▒nar T─▒naz, ├çal─▒┼čma ve Toplum, say─▒: 11 http://www.calismatoplum.org/sayi11/tinaz.pdf

(3)   http://www.anlayis.net/makaleGoster.aspx?dergiid=73&makaleid=2025

Ayr─▒ca, VergesÔÇÖ├╝n belgeseliyle ilgili ┼čuraya da bak─▒labilir: http://www.mongrelmedia.com/data/ftp/Terrors%20Advocate/Terrors%20Advocate%20PK.pdf

  • Soru sor

  • YAZI DETAYLARI