Ayrıca kıt kaynak dediysek sosyalizmin herkese eşit koşulları sağlayabilme kapasitesinden bahsettiğimizi de açıklayalım. 6 milyar insanın yaşamı sömürüsüz bir ortamda nasıl sürdürülebilir. Bu iş o kadar kolay değil…

Ancak, alternatif bir toplumsal düzen nasıl yaşayabilir? Dünyanın belirli bir bölgesinde yapılmaya çalışan devrimlerin çarptıkları ‘reel politik’ sınırların farkındasınızdır herhalde. Netekim kapitalistlerin eli armut toplamıyor. Devrim sonrası bir sistem dış ticarette (ve daha birçok alanda) yeterlilik gösteremediği zaman neler yaşanabildiği gayet açık (SSCB ye bakılabilir). Yani mesele basitçe sosyalizmin, kapitalist üretim koşullarının geliştiği düzeye bel bağlaması olamaz. Çünkü yukarıda da değindiğim gibi başta çevresel kısıtlamalar bu tarz üretimin sürdürülemezliğine kanıttır. Ancak sosyalizmin temel amacını gerçekleştirebilmesi için ‘ilerleme’yi kendi lehine zaptetmesi gerekecektir. Benim demek istediğim temel olarak böyle. Yoksa şu şu olursa dünyanın bütün fakirleri doyar gibi bir yaklaşımda bulunmam mümkün değil. Devrimciler için kapitalizmi aşma iddiası temel çıkış noktası olmalıdır. Bu noktada da mevcut koşulları göz ardı etmeden hareket etmek elzemdir.

Ancak;

Sosyalizm dediğimiz kavramın ayakları maalesef yere basmak zorundadır. Olmayan koşulları kendimize referans alamayız. Misal ben Alec Nove’nin ‘Uygulanabilir Bir Sosyalizmin İktisadı’ adlı kitabını ilk elime aldığımda kendi adıma çok şaşırmıştım. İskoçyada iktisat profu olan bu şahıs marksizme ütopik olduğu gerekçesiyle saldırıyordu. Kitaptaki iddialardan biri marxın sınırsız bolluk olan (kıtlığın olmadığı) bir dünya için tasarlanmış bir ütopya olduğuydu. Ama benim marksizmden anladığım üretici güçlerin (ve emek üretkenliğinin) geliştiği bir dünyada eşitlikçi iddiaların geçerlilik kazanabileceğiydi.

Bir de;

Son iki paragrafta yazılanlar fazla toptancı gibi geldi bana. Bir kere devrim dediğimiz şeyin monolitik bir yapı olduğunu düşünmüyorum. Devrimin de ruhu vardır, aynı zamanın ruhu gibi. Yani devrimler her zaman aynı (üstyapısal) temellerde yükselmezler. Ve de teknoloji, üretici güç vs. kavramların yapısındaki değişimler emin olun kültürel değişimlerde de rol oynarlar ve hatta belirleyicidirler. Kıtlığın kol gezdiği bir dünyada eşitlikçi ve özgürlükçü tahayyüller maalesef gerçekleşemez (hem içsel hem dışsal sebepler dolayısıyla).

Son olarak

‘Seçim serbest! Devrimle insanlaşmak mı, ilerlemeyle insansızlaşmak mı?’ demişsiniz. Ancak önümüzdeki çatallanmaların bu kadar basit ve yanlış (ifadey biçimini mazur görün) önermelerden fazlası olduğunu düşünüyorum…